II SAB/Gl 2/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. i Z. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] r. obecnie skarżący E. i Z. B. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. w trybie art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wskazali, że organ dopuścił się naruszenia art. 61 § 4, art. 77 § 1 oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). W uzasadnieniu powołali się na swój wniosek z dnia [...]r., w którym zażądali od organu nadzoru budowlanego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nasypania ziemi powyżej izolacji przeciwwilgociowej poziomej w sposób niezgodny z projektem budowlanym, na ścianę ich budynku mieszkalnego. W ich ocenie do dnia dzisiejszego organ nie zawiadomił wszystkich osób będących stronami w sprawie o wszczęciu postępowania, nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie załatwił wnioskowanej sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej. Skarżący nadmienili, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...] w sprawie nasypania ziemi na działkę J. D., jednakże decyzja ta nie dotyczyła żądania wniosku z dnia [...]r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...]r., organ nadzoru budowlanego poinformował skarżących, że postępowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...]r. zostało wszczęte w dniu [...]r., a następnie powołaną wyżej decyzją z dnia [...]r. zostało umorzone. Dalej organ przytoczył stanowisko organów wyższego stopnia, które zostało wyrażone w innych sprawach, aczkolwiek związanych z przedmiotem niniejszej sprawy. Zgodnie z tym stanowiskiem zarzuty skarżących winny być rozpatrywane na gruncie prawa cywilnego, albowiem wykonane przez sąsiada roboty (kwestionowane przez skarżących) nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego. Pismem z dnia [...]r. skarżący wnieśli do tut. Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. Bezczynność ta polega w ich ocenie na nie załatwieniu wniosku Z. B. z dnia [...]r. Podnieśli te same zarzuty naruszenia prawa, jakie zostały już wcześniej sformułowane w wezwaniu z dnia [...]r. Jeszcze raz podnieśli, że decyzja z dnia [...]r. nie dotyczy przedmiotu ich żądania. Przedmiotem tego żądania było bowiem wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nasypania ziemi na ścianę ich budynku, podczas gdy decyzja wydana została w przedmiocie podwyższenia terenu na sąsiedniej posesji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że decyzja z dnia [...]r. nadal pozostaje w obrocie prawnym. Nie została zaskarżona w toku instancji, zaś próby jej wzruszenia w postępowaniach nadzwyczajnych nie doprowadziły do jej wyeliminowania. Przytoczono ustalenia zapadłe w tych postępowaniach, jak i w postępowaniach sądowoadministracyjnych (II SA/Ka 813/04, II SAB/ Gl 16/08), podtrzymując twierdzenie, że roszczenia skarżących nie mieszczą się w kognicji organów nadzoru budowlanego. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący niezależnie od wniesienia niniejszej skargi, zainicjowali wnioskiem z dnia [...]r. przed tym samym organem postępowanie w przedmiocie wyegzekwowania od J. D. usunięcia przyczyny bezprawnego zatrzymania im robót budowlanych przy realizacji ich budynku mieszkalnego (w aktach sprawy brak tego wniosku). Następnie zażaleniem z dnia [...]. wniesionym w trybie art. 37 § 1 kpa zarzucili niezałatwienie tej sprawy w terminie. Obecny na rozprawie w dniu [...]r. pełnomocnik organu oświadczył, iż nie jest mu znany obecny stan tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Jak wynika z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powyższego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także rozpatrywanej sprawy. Powołany przepis wprowadza zatem zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach tego kodeksu służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia – w tym przypadku do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Oznacza to zatem, iż warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji jest uprzednie wystąpienie przez stronę skarżącą z zażaleniem do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tymczasem skarżący przed wniesieniem skargi nie wystąpili z takim zażaleniem, a zatem nie wyczerpali przysługującego im w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia. W ocenie Sądu nie można bowiem uznać za takie zażalenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego w trybie art. 52 § 4 p.p.s.a. Ten tryb dotyczy przypadków, kiedy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, co jak wyżej wykazano nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wskazać przyjdzie, że brak jest podstaw do porównywania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Środki te, niezależnie od tego, że różnią się w swojej treści i przesłankach stosowania, są rozpoznawane przez różne organy i to decyduje w niniejszej sprawie o braku wyczerpania drogi postępowania przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Zauważyć przyjdzie, że skarżący mają pełną świadomość konkurencyjności omawianych środków kontroli, albowiem sami wskazują ich podstawę prawną i przedmiot swojego żądania. W aktach sprawy znajduje się zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 kpa, jednakże jak wynika z jego treści dotyczy innej, zainicjowanej przez skarżących sprawy administracyjnej. W skardze na bezczynność skarżący wyraźnie oznaczyli przedmiot bezczynności organu i jak wynika z zestawienia obu tych pism, nie są to sprawy tożsame. Stąd też nie można było uznać ich zażalenia z dnia [...]r. jako zażalenia wniesionego przed złożeniem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie. W oparciu o powyższe, tak złożona skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. związku z art. 52 § 1 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżących sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia [...]r. została załatwiona przez organ pierwszej instancji wydaniem decyzji w dniu [...]r. Taki stan faktyczny został ustalony w innym postępowaniu przed tut. Sądem, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II SAB/Gl 16/08. Zgodnie natomiast z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu zachodzi dodatkowa przesłanka do odrzucenia skargi na bezczynność w niniejszej sprawie. Sąd podziela bowiem pogląd wyrażony jeszcze na gruncie przepisów ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że skarga na zwłokę w załatwieniu sprawy, wniesiona przez stronę po wydaniu i doręczeniu jej decyzji, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu przez sąd administracyjny, gdy zaś decyzja została wydana po wniesieniu skargi, przed jej rozpoznaniem przez ten sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (zob. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 1987 r, sygn. akt IV SAB 14/86, ONSA z 1987 r., Nr 1, poz. 7). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. O zwrocie w całości uiszczonego wpisu rozstrzygnięto po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.