II SAB/Gl 20/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niepotwierdzenia pobrania kserokopii dokumentów z akt i uiszczenia opłaty w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; W dniu 8 sierpnia 2011 r. I. K. nadała do Sądu pismo procesowe, w którym wniosła o zwolnienie z "kosztów postępowania sądowego" wywodząc, iż jest osobą niepełnosprawną, porusza się na wózku inwalidzkim i utrzymuje się z renty. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 12 sierpnia 2011 r. strona złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie w treści formularza oświadczyła, że gospodaruje samotnie. Jakkolwiek bowiem ma dorosłego syna, to jednak nie zamieszkuje on razem z nią. Podniosła także, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku, poza mieszkaniem o powierzchni 51 m2 oraz elektrycznym wózkiem inwalidzkim. Miesięczny dochód strony zadeklarowany został w kwocie 1.800 zł otrzymywanej przez nią z tytułu renty. Dodatkowo I. K. wskazała na okoliczność ponoszenia znacznych kosztów utrzymania, wśród których wymieniła opłaty za mieszkanie oraz wydatki na leczenie, zakup leków i utrzymanie wózka inwalidzkiego. Do wniosku skarżąca dołączyła dokumenty potwierdzające wysokość dochodu oraz ponoszonych wydatków oraz kopię pisma wysłanego do syna, w którym oświadczyła, iż przekazała mu 500 zł "na opłaty". W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 5 września 2011 r.) I. K. nadesłała pismo procesowe datowane na 19 września 2011 r., w którym wyjaśniła, że zamieszkiwany przez nią lokal stanowi "w większej części" własność syna, który pokrywa opłaty z tytułu czynszu i opłat za energię elektryczną, z kolei ona sukcesywnie zwraca mu wydatkowane w tych ramach kwoty, a nadto uiszcza należności za pozostałe media. Równocześnie wskazała, że wysokość czynszu to 468,65 zł, zaś należności za energię elektryczną, gaz, wodę i użytkowanie wieczyste, wynoszą ogółem 190 zł. Podkreśliła też, że przeznacza znaczne kwoty na zakup leków, jak również akumulatorów i innych akcesoriów do wózka inwalidzkiego. Strona nadesłała przy tym orzeczenie o niepełnosprawności, umowę z dnia 1 czerwca 2009 r., na mocy której syn – M. K. użyczył jej mieszkanie, oświadczenie syna z dnia 30 sierpnia 2011 r., w którym podał on, że nie mieszka z matką i jest ona jedyną osobą przebywającą w tym lokalu oraz dokumenty potwierdzające poniesione wydatki (w tym między innymi wycenę naprawy wózka inwalidzkiego, na którą - jak podała - zamierza zaciągnąć pożyczkę, opiewającą na kwotę ogółem ponad 6.000 zł, a także faktury VAT dokumentujące zakup leków w lipcu i sierpniu bieżącego roku, na kwotę ogółem ponad 600 zł). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku I. K. godzi się podnieść, że w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 tej regulacji, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (vide: nadesłane orzeczenie z dnia 8 grudnia 2008 r.) i jakkolwiek uzyskuje miesięczny dochód netto w dość znacznej kwocie 2.038 zł (patrz: rozliczenie ZUS stanowiące kartę nr 33 akt sprawy), to jednak obciążona jest relatywnie wysokimi kosztami utrzymania wśród których należy wymienić wydatki związane z zamieszkiwanym lokalem, w rozmiarze ponad 650 zł, koszty zakupu leków (udokumentowana kwota za dwa ostatnie miesiące wynosi 600 zł), do czego trzeba wszak doliczyć wydatki na wyżywienie oraz zakup niezbędnych środków czystości i odzieży. Nie sposób również tracić z pola widzenia, że strona jest osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (patrz: orzeczenie o niepełnosprawności), co zazwyczaj wiąże się ponoszeniem kosztów związanych z pielęgnacją i opieką. Porusza się przy tym na wózku inwalidzkim, który wymaga kosztownych napraw i zakupu niezbędnych akcesoriów (nadesłana wycena opiewa na ponad 6.000 zł). W świetle zaprezentowanych wyżej okoliczności należało przyjąć, iż wnioskodawczyni wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego, w tym ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej na wydane w sprawie postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi (o ile strona zechce z tego środka skorzystać), przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy