II SAB/Gl 20/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A z siedzibą w C. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie: niezałatwienia sprawy zwrotu nadpłaty opłaty za korzystanie ze środowiska p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia [...] roku nr [...], Zastępca Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska działający z upoważnienia Marszałka Województwa [...] stwierdził nadpłatę dla "A" S.A. z siedzibą w C. w wysokości 1.158.288,88 zł. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał m.innymi art. 275 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 roku, Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 55 § 2, 59 § 1 pkt 9, art. 62 § 1, § 4, art. 72 § 1, art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz.60 ze zm.) w związku z art. 281 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Pismem z dnia 15 grudnia 2011 roku (data wpływu do organu 19 grudnia 2011 roku) "A" S.A. (dalej skarżąca), zwróciła się o zwrot stwierdzonej nadpłaty w kwocie 1.158.288,88 zł, powołując się na art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przyznała, że decyzję z dnia [...] roku zaskarżyła, ale jedynie w części w jakiej nie uwzględniono żądanej przez nią nadpłaty. Organ pismem z dnia 29 grudnia 2011 roku, a następnie pismem z dnia 23 stycznia 2012 roku (w związku z pismem skarżącej z dnia 11 stycznia 2012 roku) podał, że wniesienie przez skarżącą odwołania od decyzji z dnia [...] roku stwierdzającej nadpłatę wstrzymało wykonanie tej decyzji. W związku z tym, rozstrzygnięcie o zwrocie nadpłaty także uległo wstrzymaniu do rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] roku. Pismem z dnia 22 lutego 2012 roku (wpływ do organu 27 luty 2012 roku), skarżąca złożyła skargę na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie niezwrócenia nadpłaty określonej decyzją w ustawowym terminie. Zarzuciła organowi naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 120 i 125, a także art. 77 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa, poprzez niezwrócenie skarżącej spółce kwoty nadpłaty określonej decyzją tego organu z dnia [...] roku. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...] wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania, a ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przedmiotowy zakres działania sądów administracyjnych określa w zamkniętym katalogu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako ppsa (§ 3, art. 3 ppsa nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sąd rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Zawarte w treści tego przepisu odwołanie do punktów 1 – 4a nakazuje ich łączną interpretację, które prowadzi do wniosku, że kontrola bezczynności organów przez sąd administracyjny jest pochodną możliwości wniesienia skargi na określone prawne formy działania organów administracyjnych, a zatem może nastapić wyłącznie w zakresie, w jakim bezczynność ta dotyczy zaniechania wydania przez organ decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie oraz postanowienia rozstrzygającego co do istoty lub wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także wydania innych aktów lub wykonania czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Bezczynność występuje więc jedynie w przypadku, gdy organ zobowiązany był do załatwienia sprawy w formie określonej konkretnym przepisem prawa. Oznacza to, ze skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, żę wniesiona przez skarżącą skarga jest niedopuszczalna, ponieważ nie dotyczy żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. Skarżąca określiła swoje żądanie, domagając się, aby Sąd zobowiązał Marszałka Województwa [...] do zwrotu nadpłaty wynikającej z decyzji z dnia [...] roku. Przepis art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty. Zdaniem Sądu użyte w art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej sformułowanie "nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty", nie może być rozumiane jako nakaz lub podstawa prawna do wydania przez właściwy organ aktu administracyjnego. Dokonanie zwrotu, o jakim mowa w tym przepisie jest czynnością materialno-techniczną, dokonywaną przez organ z urzędu wobec spełnienia określonych przepisami przesłanek i nie wymaga uprzedniego wydania decyzji bądź postanowienia w tym przedmiocie. Czynności tego rodzaju nie mieszczą się wśród spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. Skoro skarga na bezczynność organu może służyć wyłącznie w zakresie, w jakim organ ten obowiązany jest dokonać czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa, to środek taki nie może zostać skutecznie wniesiony w odniesieniu do czynności wykraczającej poza powyższy zakres. Z tego powodu skarga na bezczynność, dotycząca niedokonania zwrotu nadpłaty, stanowiącej czynność materialno-techniczną jest niedopuszczalna. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Zawsze jednak rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca. W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła organowi bezczynność w zakresie ustalonym przez nią, poprzez żądanie określonego działania organu. Skarżąca domagała się nakazania Marszałkowi Województwa [...] dokonania czynności materialno-technicznej, a w związku z tym ocena Sądu mogła odnosić się wyłącznie do możliwości orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązku dokonania tej czynności. Natomiast odrębną kwestią jest możliwość uzyskania przez stronę rozstrzygnięcia co do zasadności zwrotu. O ile bowiem sam zwrot, następuje w formie czynności materialno-technicznej, o tyle w przypadku gdy organ kwestionuje zasadność zwrotu, powinien wydać decyzję o odmowie zwrotu. Skarżąca jednak zarzuciła organowi bezczynność, polegającą na niedokonaniu zwrotu nadpłaty (czynność materialno-techniczna), a nie braku rozstrzygnięcia zasadności tego zwrotu. Dlatego też, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ppsa skarga podlegała odrzuceniu, jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. O zwrocie wpisu orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.