II SAB/Gl 200/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wydania zaświadczenia w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. W dniu 24 września 2025 r. P. L. złożył wniosek o udostępnienie wykazu wszystkich nieruchomości stanowiących jego własność i podlegających przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz o wydanie zaświadczeń o wniesieniu opłaty jednorazowej. W uzasadnieniu wskazał, że powyższe zaświadczenia są mu niezbędne celem przedłożenia w Sądzie Rejonowym w G. jako podstawa do złożenia wniosku o wykreślenie z działu III ksiąg wieczystych wpisów roszczeń o opłatę. W odpowiedzi wnioskodawca otrzymał wykaz nieruchomości oraz został poinformowany, iż dla wskazanych nieruchomości zostały wydane zaświadczenia potwierdzające wniesienie opłat jednorazowych. Pismem z dnia 30 września 2025 r. P. L. poinformował organ o wniesieniu opłaty skarbowej, a następnie w dniu 15 października 2025 r. złożył ponaglenie na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 16 października 2025 r. Prezydent Miasta G. wydał zaświadczenia potwierdzające wniesienie opłaty jednorazowej. Pismem z dnia 27 października 2025 r. P. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta G. w sprawie wydania zaświadczeń potwierdzających wniesienie opłaty jednorazowej z bonifikatą dla nieruchomości położonej przy ul. [...], dla których prowadzone są księgi wieczyste [...],[...] oraz [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaświadczenia potwierdzające wniesienie opłaty jednorazowej zostały wydane w dniu 16 października 2025 r. Jednocześnie wyjaśnił, że w niniejszej sprawie istnieje przepis, który stanowi podstawę wydawania zaświadczeń służących wykreślaniu roszczenia o zapłatę opłaty przekształceniowej z księgi wieczystej, tj. art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania prawa wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r., poz. 1691; dalej: K.p.a.). Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekle prowadzone postępowanie natomiast, to postępowanie prowadzone przez organ dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 1 K.p.a. wydanie zaświadczenia nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji. Jest natomiast czynnością materialno-techniczną, mającą walor czynności z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w ramach postępowania określonego w K.p.a. O ile też samo zaświadczenie nie jest aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to sama czynność jego wydania ma już taki charakter. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może przy tym zakończyć się wydaniem żądanego zaświadczenia, bądź postanowienia odmawiającego jego wydania. Bezczynność w podejmowaniu takiej czynności niewątpliwie podlega kontroli sądu administracyjnego, która zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 i 9 p.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta G. w sprawie wydania zaświadczeń potwierdzających wniesienie opłaty jednorazowej z bonifikatą dla nieruchomości położonej przy ul. [...], dla których prowadzone są księgi wieczyste [...], [...] oraz [...]. Odnosząc się do sformułowanych zarzutów skargi wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występowały rozbieżności związane z oceną skuteczności skargi na bezczynność złożonej po zakończeniu przez organ sprawy. Zastrzeżenia budziła kwestia możliwości wniesienia takiej skargi po zakończeniu postępowania. Zagadnienia wynikające z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie były bowiem rozstrzygane w sposób jednolity. Z jednej strony sądy administracyjne przyjmowały, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość. Z drugiej zaś strony nie były odosobnione orzeczenia, w których sądy administracyjne przyjmowały stanowisko odmienne, akcentując konieczność ochrony podmiotów skarżących przez przyznanie im prawa do uzyskania deklaratoryjnego wyroku, który stwierdza dopuszczenie się przez organ w toku postępowania bezczynności. Przedstawione rozbieżności zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela. We wskazanej uchwale zawarto stanowisko, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Uchwała ta pozostaje wiążąca również dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę i znajduje swoje odpowiednie zastosowanie w sytuacji, gdy organ wydając w formie czynności materialno-technicznej żądane zaświadczenie nie pozostaje w bezczynności. Jak podkreślano w powyższej uchwale z dnia [...] r., zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności organu administracji, a więc jak w rozpoznawanej sprawie wydania zaświadczenia. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny, czy organ pozostaje w bezczynności na dzień wniesienia skargi. Zdaniem Sądu skoro w momencie wniesienia skargi nie występował stan bezczynności, bowiem Prezydent Miasta G. wydał w dniu 16 października 2025 r. żądane zaświadczenia - w kontekście ww. uchwały z dnia [...] r. - brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania takiej skargi przez Sąd. W dniu składania skargi na bezczynność (27 października 2025 r.) istniały już bowiem zaświadczenia o nr [...], [...] oraz [...] o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...], dla której prowadzone są księgi wieczyste [...], [...] oraz [...]. A zatem organ ten na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności. Stan bezczynności, jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach, bada się bowiem na dzień złożenia skargi, a taki stan na dzień złożenia skargi na bezczynność w niniejszej sprawie nie występował. W oparciu o powyższe, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.