II SAB/Gl 228/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Majowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. (M.) na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 4 listopada 2024 r. I. M. (dalej: Skarżąca) reprezentowana przez opiekuna prawnego T. M., wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z powołanych powyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawach na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18). Tym samym skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu musi poprzedzać opisany wyżej środek prawny. Wobec tego Skarżąca, obowiązana była przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta R. wnieść ponaglenie, a następnie dopiero złożyć skargę na bezczynność organu. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 grudnia 2024 r. zwrócono się do opiekuna prawnego Skarżącej - T. M. o wykazanie w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi wystąpiono w trybie art. 37 k.p.a. z ponagleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta Miasta R. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości (karta nr 12 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 17 grudnia 2024 r. opiekun prawny Skarżącej wskazał, że po około dwóch miesiącach nieudzielenia przez organ odpowiedzi na jego pismo z dnia 2 grudnia 2023 r. spotkał się z Kierownikiem Wydziału Mienia, do którego skierował powyższe pismo, w celu otrzymania informacji na jego temat. Następnie w dniu 2 kwietnia 2024 r. przedstawił na spotkaniu przebieg powyższej sprawy Prezydentowi Miasta (karta nr 15 akt sądowych). Organ w odpowiedzi na skargę z dnia 4 grudnia 2024 r. podkreślił, że skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym przez niewniesienie ponaglenia, niezależnie od oceny jej zasadności. Należy wskazać, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeśli nie ma takiego organu – do organu rozpatrującego sprawę (art. 37 § 3 k.p.a.). Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 k.p.a., tj. zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego ponaglenie i jego adres, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto ponaglenie powinno zawierać uzasadnienie. W ocenie Sądu pismo z dnia 2 grudnia 2024 r. (karta nr 4 akt sądowych) skierowane do Urzędu Miasta R. Wydziału Mienia nie ma charakteru ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Nie może być uznane za ponaglenie każde pismo wniesione w toku postępowania administracyjnego, tym bardziej, że w jego treści nie zawarto żądania stwierdzenia bezczynności organu, czy też przewlekłości prowadzenia postępowania ani jego uzasadnienia, czyli nie wskazano okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia. W uzasadnieniu należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, tj. nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle. W uzasadnieniu można przedstawiać argumenty uzasadniające zarzut, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie mogło również zostać uznane za ponaglenie ustne poinformowanie organu o zastrzeżeniach dotyczących prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. W konsekwencji stwierdzić należało, że w sprawie nie został spełniony wskazany wyżej warunek poprzedzenia skargi ponagleniem, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Stosownie bowiem do brzmienia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarga jako niedopuszczalna podlegała zatem odrzuceniu. Uwzględniając powyższe, stosownie do regulacji zawartej art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu, Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2 sentencji). Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.