II SAB/Gl 234/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie zasiłku rodzinnego (lata 2016/2017) p o s t a n a w i a odrzucić skargę. A. K. (dalej: skarżąca) pismem z dnia 2 kwietnia 2026 r. wniosła m.in. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie zasiłku rodzinnego (lata 2016/2017). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego. W sprawie przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi stanowi, zdaniem Sądu, okoliczność wniesienia skargi w dacie, gdy organ nie prowadził już postępowania, albowiem organ ten wydał już decyzję o zasiłku rodzinnym (lata 2016/2017). Kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia ww. uchwały wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Zaprezentowany w przywołanej wyżej uchwale pogląd pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, gdy skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21. W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia do uznania uchwały w sprawie II OPS 5/19 jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W uchwale z 7 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zatem każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez sąd jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne, została złożona w terminie i należycie opłacona lub z innych przyczyn nie jest niedopuszczalna. Stwierdzenie braku jednej z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna z innych przyczyn. Reasumując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ została wniesiona w dniu 2 kwietnia 2026 r. Natomiast w dniu 3 kwietnia 2018 r. organ wydał decyzję nr [...] (sprawa nr [...]), w której umorzono postępowanie w sprawie ustalenia prawa skarżącej do zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym 2016/2017 na dzieci V.W. i P. W. oraz odmówiono prawa do dodatku dyferencyjnego (w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego) na dziecko V. W. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnych potwierdzenia odbioru decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 13 kwietnia 2018 r. Skarżąca jak wynika z akt sprawy nie wnosiła środka zaskarżenia. Oznacza to, że w dacie wniesienia skargi postępowanie posiadało status zakończonego. W konsekwencji skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wraz bowiem z wydaniem wskazanej powyżej decyzji z dnia 3 kwietnia 2018 r. postępowanie administracyjne zostało zakończone. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.