II SAB/Gl 239/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Agnieszka Kręcisz- Sarna, , , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza Miasta i Gminy S. postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia 11 grudnia 2025 r. A. K. (dalej: Skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem platformy ePUAP skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza Miasta i Gminy S. postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Skarżąca pismem z dnia 23 stycznia 2026 r. została wezwana do wskazania swojego numeru PESEL, podpisania skargi (przesłanej jako załącznik do pisma przewodniego zatytułowanego "Skarga") oraz do wykazania czy wystąpiła w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) z ponagleniem do organu wyższego stopnia. W przypadku wniesienia takiego ponaglenia wezwano Skarżącą do nadesłania jego odpisu. Dla dokonania powyższych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało uznane za doręczone Skarżącej 6 lutego 2026 r. W zakreślonym terminie, który upłynął 13 lutego 2026 r., skarżąca nie uzupełniła braków skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 r., poz. 143 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. stanowi warunek formalny skuteczności skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia do organu wyższego stopnia czyni skargę niedopuszczalną. Ponaglenie jest szczególnym rodzajem podania, zawierającego żądanie rozpatrzenia sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłego prowadzenia postępowania przez właściwy organ administracji publicznej wyższej instancji. Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 § 1 k.p.a., a więc zawierać m.in. żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania – możliwe do zidentyfikowania przez organ pierwszej instancji, gdyż organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać żądanie strony, będące ponagleniem organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (art. 37 § 4 k.p.a.). Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca nie poprzedziła skargi do sądu administracyjnego stosownym ponagleniem skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, który jest organem wyższego stopnia w stosunku do Burmistrza Miasta i Gminy S. w sprawach o ustalenie warunków zabudowy. Zdaniem Sądu nie można uznać za ponaglenia pisma skarżącej z 20 października 2025 r. Pismo to nie jest bowiem skierowane do organu wyższego stopnia (za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie), ani nie zawierają żądania stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania. Tym samym, strona skarżąca przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyczerpała wskazanego trybu ponaglenia. W takiej sytuacji skarga podlega odrzuceniu jako przedwczesna i niespełniająca wymagań formalnych przewidzianych w art. 53 § 2b p.p.s.a. Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a jednym wymogów, jakie powinno zawierać pismo w postępowaniu sądowym, jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przy czym warunek formy pisemnej uważa się za zachowany również, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a p.p.s.a. (art. 12b § 1 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wniosła skargę drogą elektroniczną, przy czym skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego zatytułowanego "skarga do WSA". W związku z tym, że z przesłanych przez organ dokumentów skargi złożonej za pośrednictwem poczty elektronicznej (ePUAP) wynikało, że podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim, sąd wezwał stronę do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych tejże skargi przez jej podpisanie (elektronicznie, wskazując rodzaje tego podpisu przewidziane prawem), pod rygorem odrzucenia skargi. Brak zaś takiego podpisu, który nie został uzupełniony mimo wezwania Skarżącej w tej sprawie, powoduje, że skarga zawiera brak uniemożliwiający przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania. Na sam już koniec zauważyć należy, że zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony, gdy jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Skarżąca pomimo wezwanie nie nadesłała swojego numeru PESEL. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.