II SAB/Gl 24/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. i R. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umieszczenia w lokalu zamiennym po wywłaszczeniu nieruchomości wniosku skarżącej E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W rozpoznawanej sprawie wysokość wpisu od skargi ustalono na kwotę 100 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia skarżąca, na druku urzędowego formularza zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek ten motywując trudną sytuacją materialną. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem – T. P. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z A. P. (ich córką), która kontynuuje naukę. Utrzymują się z wynagrodzenia za pracę T. P. uzyskiwanego w kwocie 1700 zł brutto miesięcznie. E. P. jest zaś osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, co udokumentowała nadesłanym przy druku PPF zaświadczeniem wystawionym przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. W skład majątku skarżących nie wchodzą żadne przedmioty o wartości powyżej 3000 euro, nie posiadają oni również żadnych oszczędności ani papierów wartościowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów oraz sytuację majątkową skarżących, opisaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniosek ów należało uwzględnić w całości. Wysokość dochodu uzyskiwanego w rodzinie E. i T. P. jest stosunkowo niska. Trzeba bowiem mieć na względzie fakt, iż kształtuje się on na poziomie około 1500 zł netto miesięcznie W przeliczeniu na osobę daje to 500 zł miesięcznie. Ze wspomnianej kwoty ponoszone są wydatki na utrzymanie mieszkania – w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Gl 117/09 skarżaca nadesłała dokumenty, w oparciu o które ustalono, że czynsz oraz opłaty za wodę i odbiór nieczystości pochłaniają około [...] zł, a dodatkowe [...] zł zakup energii elektrycznej). Do tego trzeba doliczyć koszty edukacji córki skarżących, na które składają się koszty dojazdu (około [...] zł), opłaty za akademik (około [...] zł) oraz zakupu materiałów edukacyjnych. W rezultacie, do ich dyspozycji pozostaje bardzo skromna kwota. Konieczność wydatkowania z niej 100 zł na opłacenie wpisu, jak również innych wydatków związanych z postępowaniem sądowym mogłaby doprowadzić do zachwiania ich sytuacji materialnej. Wobec powyższego uznano, że w wystarczający sposób uprawdopodobniono konieczność uzyskania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.