II SAB/Gl 24/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. i R. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umieszczenia w lokalu zamiennym po wywłaszczeniu nieruchomości wniosku skarżącego R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W rozpoznawanej sprawie wysokość wpisu od skargi ustalono na kwotę 100 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia skarżący, na druku urzędowego formularza zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek ten motywując trudną sytuacją materialną. Wnioskodawca zamieszkuje wraz ze swoją małżonką, utrzymując się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 2575 zł brutto miesięcznie. Z dokumentów nadesłanych w innych sprawach (m.in. w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gl 666/08) wynika, że stan zdrowia R. M. i jego małżonki wymaga stałej opieki i pomocy osób trzecich, co wiąże się w określonymi wydatkami. Z tego samego powodu miesięczny dochód jest uszczuplany o koszty wykupu niezbędnych lekarstw. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów oraz sytuację majątkową skarżącego, opisaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniosek ów należało uwzględnić w całości. Wiek i stan zdrowia R. M. oraz jego małżonki uzasadniają twierdzenie, że potrzeby życiowe tych osób są wyższe od przeciętnych. W szczególności wydatki na zakup lekarstw i zapewnienie odpowiedniej opieki niewątpliwie znaczącą obciążają budżet domowy skarżącego. Okoliczności te były podstawa przyznania skarżącemu prawa pomocy w innych sprawach, zaś nic nie wskazuje na to aby jego stan majątkowy uległ zasadniczej poprawie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.