II SAB/Gl 24/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-11-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został już wcześniej uwzględniony w całości, powinien skutkować umorzeniem postępowania w tej części?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów w całości. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony, mimo posiadania dochodu, nie pozwala na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca E.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny i zamiar wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej została już zwolniona od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę dochody rodziny i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.P. i R.M. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umieszczenia w lokalu zamiennym po wywłaszczeniu nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej E.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E.P. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nosi się z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2009 r. odrzucającego skargę. Ze względu na fakt, iż jedynym źródłem utrzymania się trzyosobowej rodziny skarżącej jest dochód jej męża – T.P. uzyskiwany w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto) miesięcznie, nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych i wydatków na fachowego pełnomocnika. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, zaś na utrzymaniu jej i małżonka pozostaje studiująca córka – również nieuzyskująca żadnych dochodów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2009 r. Oznacza to, że jej żądanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, a postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w tej części winno być umorzone (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Analiza sytuacji materialnej skarżącej, dokonana z uwzględnieniem treści przywołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż jej wniosek zasługiwał na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanego w jej rodzinie dochodu, który przynosi wyłącznie praca jej małżonka – T.P. Dochód ten, w wysokości [...] zł miesięcznie co do zasady wystarczy na pokrycie bieżących kosztów utrzymania się trzech osób, nie mniej jednak trudno zakładać, że pozwoli on na wygospodarowanie środków pozwalających pokryć koszty zastępstwa procesowego, świadczonego przez fachowego pełnomocnika. Rozpoznając niniejszy wniosek posiłkowano się w części materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gl 117/09. W oparciu o to ustalono, że czynsz za lokal mieszkalny, opłaty za wodę i odbiór nieczystości pochłaniają co miesiąc około [...] zł, dalsze [...] zł pochłania zakup energii elektrycznej. Bez wątpienia dodatkowe wydatki generuje edukacja córki skarżącej, koszty dojazdów, akademika, zakupu materiałów i pomocy dydaktycznych itp. W konsekwencji należy przyjąć, że do dyspozycji rodziny E.P. pozostaje bardzo niewielka kwota. Biorąc zaś pod uwagę, że nosi się ona z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej na wspomniane już postanowienie Sadu, odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby w takiej sytuacji zamknięcie skarżącej drogi do weryfikacji tego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. O umorzeniu postępowania w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło