II SAB/Gl 24/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w [...] na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. "A" w [...] wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego gruntu położonego w K., przy ul. [...], zawartej z [...] w K.. Wskazując na sprzedaż w/w gruntu, strona skarżąca odwoła się do przysługującego jej tytułu prawnego do nieruchomości objętej umową. Prezydent Miasta K.udzielając odpowiedzi na skargę, wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego w sprawie. Wyjaśnił, że nieruchomość, której dotyczy sporna umowa jest własnością Gminy K., we współużytkowaniu wieczystym [...] i innych osób fizycznych. Zwrócił uwagę na cywilnoprawny charakter umowy użytkowania wieczystego i wskazał, że spory w tym przedmiocie rozstrzyga sąd powszechny. Prezydent podkreślił również, że jako organ wykonawczy gminy i strona przedmiotowej umowy nie występował w roli organu administracji publicznej, lecz reprezentował gminę jako osobę prawną w wykonaniu jej uprawnień właścicielskich. W kolejnym piśmie strona skarżąca odwołała się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1995 r. , sygn. akt III AZP 5/95 (OSNP 1995/19/235). W uchwale tej wskazano, m.in. że dopuszczalne jest rozwiązanie użytkowania wieczystego gruntu w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), gdy prawo to powstało na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył: Zakres kognicji sądów administracyjnych określają przepisy art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 a tego przepisu. Oznacza to, że bezczynność ta może dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień (w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających co do istoty, ponadto wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę działalności administracji publicznej wówczas, gdy podejmowana jest ona w formie władczego rozstrzygnięcia, kształtującego prawa lub obowiązki stron. Nie zawsze zatem działania lub zaniechania organów administracji publicznej objęte będą kognicją sądów administracyjnych. Brak właściwości tych sądów nastąpi np. wówczas, gdy organy administracji publicznej podejmą działania jako podmioty uczestniczące w obrocie cywilnoprawnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta K., że zaskarżona przez stronę skarżącą bezczynność nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Strona skarżąca kwestionuje bowiem fakt rozwiązania cywilnoprawnej umowy użytkowania wieczystego gruntu. Czynność ta oraz związana z nią ewentualna bezczynność nie podlega zatem kognicji sądów administracyjnych, które nie sprawują kontroli działań wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, kształtowanych przez strony w sposób umowny. Ma rację Prezydent Miasta K., że w sprawie zawartej umowy użytkowania wiecznego gruntu nie występuje w roli organu administracji publicznej, lecz wykonując uprawnienia właścicielskie gminy jako osoby prawnej, zarządza jej mieniem. Stąd też spór na tle rozwiązania tej umowy może być rozstrzygnięty jedynie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Wniosek taki wynika jednoznacznie z treści art. 33 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie, a w szczególności jeżeli nie zabudował jej w ustalonym terminie (ust. 3). Przepisy ust. 1-3 a stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego nabytego w inny sposób niż w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego (ust. 4). W świetle powyższej zmiany stanu prawnego nie jest już aktualny pogląd wyrażony w przywołanej przez stronę skarżącą uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1995 r. , sygn. akt III AZP 5/95, zapadły na gruncie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W obecnym stanie prawnym właściwemu organowi ustawodawca pozostawił jedynie legitymację do wystąpienia z żądaniem rozwiązania umowy, co nadaje temu żądaniu charakter roszczenia cywilnoprawnego (por. wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2002 r., sygn. akt I CKN 704/00, LEX nr 56885 oraz uchwałę SN z dnia 8 listopada 2002 r. , sygn. akt III CZP 69./02, Prok. i Pr. wykł. 2003/4/35, Biul. SN 2002/11/8). Nie ma przy tym znaczenia, fakt, czy prawo użytkowania wieczystego powstało na mocy decyzji, rozwiązanie prawa następuje na mocy orzeczenia sądu powszechnego. Mając na uwadze wskazane okoliczności, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.