II SAB/Gl 242/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. i N. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dla osoby niepełnosprawnej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym solidarnie wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Pismem z dnia 15 kwietnia 2026 r. P. K. i N. K. – następczynie prawne zmarłej E. K., reprezentowane przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dla osoby niepełnosprawnej. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 31 maja 2024 r. E.K. wystąpiła do organu o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Zgodnie z art. 39 p.5 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) wnioski, o których mowa w art. 6b3 ust. 1, art. 6b5 ust. 5 i art. 6b6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.), rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu. Tymczasem decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana w dniu 4 lipca 2025 r., co stanowi zdaniem skarżących rażącą przewlekłość. Co więcej przedmiotowa decyzja została doręczona wnioskodawczyni dopiero 13 sierpnia 2025 r., a więc po upływie 1 miesiąca od jej wydania, już po śmierci wnioskodawczyni, która zmarła [...] r. Przewlekłość organu doprowadziła do sytuacji, że osoba uprawniona zmarła przed realnym skorzystaniem ze świadczenia i złożenia wymaganych wniosków W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Na wstępie podkreślenia jednak wymaga, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych, tj. czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 cyt. artykułu). Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do złożenia skargi oparta jest przede wszystkim na kryterium interesu prawnego. Pod pojęciem interesu prawnego należy zaś rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym działaniem organu administracji. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednak mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Od wykazania związku między chronionym przez prawo interesem prawnym, a działaniem organu administracji publicznej, uzależnione jest więc uprawnienie do złożenia skargi (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1412/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 p.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (por. wyrok NSA z dnia 4.02.1998 r., sygn. SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, postanowienie NSA z dnia 19.05.1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198). W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało zainicjowane przez E. K. wnioskiem z dnia 31 maja 2024 r. o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Wyjaśnienia wymaga, że decyzja ustalająca poziom wsparcia wydawana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 6b³ ust. 1 w związku z art. 4b ust. 2 i art. 6b ust. 1 i 2 tej ustawy decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby niepełnosprawnej legitymującej się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności albo na wniosek przedstawiciela ustawowego tej osoby lub na wniosek ośrodka pomocy społecznej (względnie centrum usług społecznych). Nie może przy tym budzić wątpliwości, że poza osobą niepełnosprawną pozostałe podmioty wymienione w tym przepisie posiadają jedynie legitymację formalną do złożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, natomiast adresatem tej decyzji jest wyłącznie osoba niepełnosprawna. Ta tylko osoba posiada zatem interes prawny w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, który z uwagi na przedmiot tej decyzji, ma charakter osobisty i wygasa wraz ze śmiercią osoby niepełnosprawnej. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia został złożony przez E. K. , osobę niepełnosprawną legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Z powyższego wynika zatem, że tylko wnioskodawczyni posiadała interes prawny w tej sprawie. Takiej legitymacji nie posiadają natomiast skarżące (córki wnioskodawczyni), które są następcami prawnymi zmarłej wnioskodawczyni, a w prowadzonym postępowaniu administracyjnym składały jedynie pisma w imieniu matki. W tych okolicznościach skoro P. K. i N. K. nie były stroną w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem E. K. o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, to nie można uznać by posiadały legitymację skargową, a co za tym idzie by mogły one skutecznie złożyć skargę w niniejszej sprawie. Z tej przyczyny skarga jako niedopuszczana podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ZARZĄDZENIE: 1. Odnotować postanowienie w repertorium; 2. Doręczyć odpis postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej: - pełnomocnikowi skarżących (bez pouczenia) - organowi 3. Kalendarz z wpływem lub do stwierdzenia prawomocności. 4. Po uprawomocnieniu wykonać pkt 2 postanowienia (art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Gliwice, dnia 1 czerwca 2026 r. Sędzia WSA Renata Siudyka