II SAB/Gl 25/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska -Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.J. i H.J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie przeprowadzenia dowodu w sprawie pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. A.J. oraz H.J. powołując się między innymi na art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej KPA) wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Wobec niejednoznacznego określenia przedmiotu skargi na podstawie zarządzenia Sędziego Sprawozdawcy z dnia 18 kwietnia 2014 r. skarżący zostali wezwani do sprecyzowania treści skargi z dnia 7 marca 2014 r. poprzez dokładne określenie, na czym polega bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., w szczególności wydania jakiego aktu lub dokonania jakiej czynności domagają się skarżący - w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że zaskarżona została bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie nierozpoznania wniosku A.J. i H.J. z dnia [...] r. o przeprowadzenie dowodu w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt [...]. Jednocześnie poinformowano ich, że zażalenie z dnia [...] r., skierowane w trybie art. 37 § 1 KPA do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dotyczyło "niewykonania wniosku z dnia [...] r. o przeprowadzenie konfrontacji dowodu w sprawie dokumentacji technicznej". W odpowiedzi A.J. i H.J. wskazali, że bezczynność organu dotyczy nierozpatrzenia wniosku z dnia [...] r., w którym żądają oni przeprowadzenia konfrontacji dokumentacji mającej polegać na porównaniu udostępnionych przez uczestniczkę postępowania K.R. oryginałów projektów budowlanych z dokumentacją przez nich posiadaną, przy czym podkreślono, że wniosek z dnia [...] r. dotyczył tej samej kwestii. Dalej skarżący wyjaśnili, że w uzasadnieniu skargi opisali ponadto podjęte przez nich inne działania, również przed Burmistrzem Miasta B., a także wynikające z tych działań reakcje organów administracji publicznej celem zapoznania Sądu ze stanem sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie A.J. i H.J. wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie nierozpoznania ich wniosków o przeprowadzenie dowodu w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt [...], a dotyczącej robót budowlanych prowadzonych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w B. przez ulicy [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do skargi zostały dołączone kierowane do organu pisma z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., w których skarżący domagają się "przeprowadzenia rozprawy administracyjnej" oraz wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony, przy czym z ich treści wynika, co potwierdzają skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] r., że intencją strony jest zainicjowanie postępowania celem przeprowadzenia przez organ dowodu niezbędnego zdaniem strony do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (porównanie oryginałów projektów budowlanych oraz pozwoleń na budowę dotyczących budynku mieszkalnego zlokalizowanego w B. przez ulicy [...]). W obu tych pismach autorzy przywołują między innymi art. 78 § 1 KPA, który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Przy tak sformułowanym żądaniu skargi w pierwszej kolejności należało ustalić kwestie związane z jej dopuszczalnością. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.- zwanej dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, a więc gdy dotyczy ona jedynie: decyzji administracyjnych (pkt 1), postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (pkt 2), postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (4a). Przepisy te wymieniają akty bądź czynności, których wydania może żądać strona wnosząc do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu w sposób wyczerpujący, tym samym skarga wniesiona na bezczynność organu wykraczającą poza zakres przedmiotowy określony w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. jest niedopuszczalna i podlegać musi odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie A.J. i H.J. przedmiotem skargi uczynili bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w zakresie rozpatrzenia wniosków z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów. W ocenie Sądu skarga na bezczynność organu jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna. Na Powiatowym Inspektorze Nadzoru Budowlanego w B. nie spoczywał bowiem obowiązek wydania - na skutek złożonego wniosku dowodowego z dnia [...] r. czy z dnia [...] r. - aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego czy dokonania czynności z zakresu administracji publicznej. Organ obowiązany jest co prawda do wydawania postanowień w kwestiach, które pojawiają się w toku postępowania (art. 123 § 1 i § 2 KPA), w tym postanowień dotyczących wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę w postępowaniu administracyjnym. Jednak z uwagi na fakt, że ewentualne postanowienie wydane przez organ w tym zakresie zaliczane jest do grupy postanowień nierozstrzygających o istocie sprawy ani niekończących postępowania, a także jest to postanowienie, na które nie służy stronie zażalenie, akt taki nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji skarga na bezczynność organu w przedmiocie niewydania postanowienia w następstwie wniosku dowodowego strony jest również niedopuszczalna. Nawet gdyby przyjąć, że przeprowadzenie dowodu na wniosek strony należy zakwalifikować do czynności z zakresu administracji publicznej, to wskazać jednak należy na treść art. 78 § 1 KPA, z którego wynika, że organ jest obowiązany uwzględnić żądanie strony tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ocena tego, czy przedmiotem dowodu jest taka właśnie okoliczność, należy do uznania organu, który jest związany w tej mierze ewentualnie przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Zasadnicze granice postępowania dowodowego wyznacza ponadto wyrażona w art. 12 KPA zasada szybkości postępowania, organ może bowiem stwierdzić, że żądanie przeprowadzenia dowodu ma na celu jedynie przewlekanie sprawy, a także ocenić, że zgromadził już wystarczający materiał dowodowy dla poprawnego wydania decyzji. W sytuacji zatem, kiedy wykonanie danej czynności żądanej przez stronę zależy od uznania organu administracji, skarga na bezczynność organu w zakresie niepodjęcia takiej czynności na wniosek dowodowy strony jest również niedopuszczalna. Postanowienia dowodowe, ewentualnie nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu w sprawie, mogą być kwestionowane przez stronę łącznie z decyzją w odwołaniu bądź wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (vide B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2005 str. 405). Na marginesie Sąd wyjaśnia, że domaganie się przez H.J. w piśmie z dnia [...] r. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie na żądanie strony potraktowane zostało jako żądanie przeprowadzenia dowodu na podstawie art. 78 § 1 KPA, złożone w sprawie toczącej się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w B., oznaczonej numerem [...], a nie wniosek o wszczęcie odrębnego od toczącego się już przed tym organem postępowania. Wynika to nie tylko z treści pisma z dnia [...] r., ale również z faktu, że strona powołuje się w nim na taką sygnaturę akt. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.