II SAB/Gl 25/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. N. na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wykonania obowiązków nadzorczych p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 13 stycznia 2026 r. E. N.(dalej: skarżąca), wniosła skargę na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wykonania obowiązków nadzorczych. Pismem z dnia 26 marca 2026 r. wezwano skarżącą do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy wystąpiła w trybie art. 37 k.p.a. z ponagleniem do organu wyższego stopnia na jego bezczynność, wówczas należy nadesłać do sądu jego odpis wraz z potwierdzeniem, że ponaglenie zostało złożone do organu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 29 marca 2026 r. skarżąca wskazała, że we wrześniu 2025 r. zgłosiła do organu nieprawidłowości wymagające podjęcia czynności nadzorczych. Wobec braku działania organu wniosła pismo z dnia 28 listopada 2025 r. uzupełnione pismem z dnia 12 grudnia 2025 r., w którym zarzuciła brak realizacji obowiązków nadzorczych oraz domagała się ich wykonania. Powyższe pismo, jej zdaniem, niezależnie od nazwy spełniało funkcję ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w myśl którego stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do brzmienia art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponaglenie spełnia zatem kryterium wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Tym samym Sąd przyjął, że skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu odwoławczego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać opisany wyżej środek prawny. Wobec tego skarżąca, obowiązana była przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieść ponaglenie, a następnie dopiero złożyć skargę na bezczynność organu. Stosownie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Skarżąca wskazała, że we wrześniu 2025 r. zgłosiła do organu nieprawidłowości wymagające podjęcia czynności nadzorczych. Wobec braku działania organu wniosła pismo z dnia 28 listopada 2025 r. uzupełnione pismem z dnia 12 grudnia 2025 r., w którym zarzuciła brak realizacji obowiązków nadzorczych oraz domagała się ich wykonania. Podkreśliła, że jej zdaniem, powyższe pismo, niezależnie od nazwy spełniało funkcję ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Należy wskazać, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeśli nie ma takiego organu – do organu rozpatrującego sprawę. Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 k.p.a., tj. zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego ponaglenie i jego adres, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto ponaglenie powinno zawierać uzasadnienie. W ocenie Sądu pismo skarżącej z dnia 28 listopada 2025 r. uzupełnione pismem z dnia 12 grudnia 2025 r. zatytułowane "zawiadomienie o zaniechaniu czynności nadzorczych i żądanie informacji jako strona postępowania w związku z prowadzeniem procesu budowlanego w sposób niebezpieczny i niezgodny z rzeczywistymi warunkami" nie można uznać za ponaglenie, tym bardziej, że z akt administracyjnych oraz sądowych sprawy nie wynika, że zostało ono wniesione do organu wyższego rzędu, ale do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. W powyższym piśmie skarżąca wnosi o udzielenie informacji, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. przekazał organowi wymagane informacje o czynnościach i ustaleniach dokonanych w sprawie; wskazanie, jakie środki nadzorcze zostały zastosowane przez organ w stosunku do organu I instancji w związku z ewentualnym brakiem reakcji i brakiem poinformowania strony zgodnie z art. 9, art. 10 §1 i art. 35 k.p.a.; wydanie i doręczenie zarządzeń pokontrolnych, o których mowa w art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, w związku z kontynuowanymi robotami prowadzonymi bez wymaganych uzgodnień konserwatorskich i przy potwierdzonych nieprawidłowościach oraz ocenę prawidłowości i wystarczalności działań PINB, w świetle obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego, czyli zwraca się do organu celem podjęcia określonych czynności. W ocenie Sądu nie może być uznane za ponaglenie pismo, w którym skarżąca wnosi o podjęcie przez organ określonych czynności w sprawie. W konsekwencji należało uznać, że w sprawie nie zostały wyczerpane wszystkie przysługujące skarżącej środki zaskarżenia. Nie został zatem spełniony wskazany wyżej warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania, dlatego też jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Uwzględniając powyższe, stosownie do regulacji zawartej art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd, orzekł jak w sentencji postanowienia. Ponadto, na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 złotych.