II SAB/Gl 26/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P., M. Z. (Z.) na bezczynność Starosty Powiatu [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. P. oraz M. Z. wnieśli o podjęcie działań przyspieszających zakończenie toku postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Następnie, na wezwanie Sądu, pismem z dnia [...]r. skarżący sprecyzowali żądanie wskazując, że dotyczy ono skargi na bezczynność Starostwa Powiatowego w [...] polegającą na niewydaniu decyzji w sprawie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący podnieśli, że decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pomimo, że w dniu [...]r. organ odwoławczy przesłał akta sprawy Staroście Powiatowemu w Z., organ ten, w ustawowym terminie, nie wydał decyzji w przedmiotowym zakresie. Ponadto w piśmie z dnia [...]r. skarżący podali, że na bezczynność Starosty Powiatu [...] nie wnieśli zażalenia do Wojewody [...], gdyż od [...] r. wnosili szereg pism w sprawie wywłaszczenia ich działek, które to pisma przesłali w załączeniu. W odpowiedzi na skargę działający z upoważnienia Starosty Powiatu [...] Naczelnik Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami podał, że po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...]ustalającej wysokość przysługującego skarżącym odszkodowania za działki nr [...] i [...]położone w P., które zostały zajęte pod drogę publiczną powiatową, akta sprawy wpłynęły do starostwa [...]r., jednakże z uwagi na wyczerpanie się środków finansowych w roku budżetowym [...] które są niezbędne do ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta zamierzał stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. przesunąć termin załatwienia wniosku na kolejny rok budżetowy. Nie zdołał tego uczynić ze względu na wcześniejsze wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz warunków formalnych, a przede wszystkim dopuszczalność skargi. W przepisie art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a. sprecyzowane są granice właściwości tego Sądu. Jako, że skarga dotyczy bezczynności organu, to zakres kontroli Sądu w takim przypadku określony został w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem Sąd orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tj. w sprawach na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Starosty Powiatu [...] polegająca na niewydaniu decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za działki zajęte pod drogę powiatową, po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...]r. nr [...] i zwrocie akt do organu I instancji celem ponownego rozpoznania sprawy, zatem przedmiot zaskarżenia podlega kognicji sądu administracyjnego. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia. W myśl art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W rozpoznawanej sprawie przyjdzie wskazać, że w świetle uregulowań prawnych zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej k.p.a., bezczynność występuje wówczas, jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w terminach wskazanych w art. 35 § 1-3 k.p.a., ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 k.p.a. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują w takim wypadku możliwość podjęcia określonych działań dyscyplinujących organ do załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie spraw w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ, do którego zażalenie takie wpłynęło, jeżeli uzna je za uzasadnione, wyznacza organowi rozpoznającemu sprawę dodatkowy termin jej załatwienia oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości, co wynika z § 2 tegoż art. 37 kpa. W świetle powyższej cytowanych regulacji należy stwierdzić, że wniesienie skargi do sądu na bezczynność organu jest możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., ponieważ zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu wniesienie skargi do sądu jest dopuszczalne. Skarżący, jak sami przyznali, wobec niewydania decyzji przez Starostę Powiatu [...] nie wnieśli zażalenia na bezczynność tego organu do Wojewody [...], który w myśl art. 9a w związku z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) jest organem administracji publicznej wyższego stopnia. W związku z czym skarżący nie wyczerpali trybu określonego w art. 37 k.p.a., co w świetle art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest warunkiem koniecznym do wniesienia skargi do sądu. Zatem w tym stanie rzeczy przedmiotową skargę należało uznać za niedopuszczalną. Natomiast podnoszona przez skarżących okoliczność wnoszenia pism w toku toczącego się postępowania w sprawie uregulowania stanu prawnego nieruchomości zajętej pod drogę, w tym ostatnio wniesionego do Wojewody [...] z dnia [...]r. zawierającego skargę na nieterminowe załatwienie sprawy przez ten organ, nie uzasadnia, wbrew ich uznaniu, wyczerpania środków zaskarżenia, a tym samym bezpośredniego wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga bowiem może być wniesiona po wyczerpaniu trybu zażaleniowego odnoszącego się do niezałatwienia sprawy na danym etapie postępowania przez dany organ. Skoro Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wobec czego tylko bezczynność tego organu, który jest na tym etapie postępowania zobowiązany do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji może być przedmiotem zaskarżenia. Tymczasem przedłożona korespondencja dotyczy czynności różnych organów podejmowanych na innych etapach postępowania. Ponadto niedopuszczalny i bezprzedmiotowy jest zarzut bezczynności Wojewody [...] skoro organ ten wydał decyzję w sprawie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Staroście [...] przed wniesieniem skargi, która również i w tym przypadku nie została poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia. Zgodnie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 tej ustawy). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.