II SAB/Gl 26/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-01-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba niepełnosprawna utrzymująca się z renty, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, powinna zostać zwolniona od tych kosztów i mieć ustanowionego adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżąca, osoba niepełnosprawna utrzymująca się z niskiej renty i ponosząca dodatkowe wydatki związane ze stanem zdrowia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Jej sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca I. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, motywując to stanem zdrowia i niepełnosprawnością. Referendarz sądowy dwukrotnie wzywał ją do uzupełnienia dokumentacji. Ustalono, że skarżąca utrzymuje się z renty w kwocie [...] zł, jest niepełnosprawna i wymaga opieki. Nie udało się ustalić dochodu jej syna. Pomimo tego, referendarz uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sprawie prowadzenia robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
W piśmie procesowym z dnia [...] r. I. K. zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ów umotywowała stanem zdrowia ([...] grupą inwalidztwa), który uniemożliwia skarżącej dotarcie do Sądu. Na skutek wezwania, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w przewidzianej przepisami formie, tj. na urzędowym formularzu. Ponieważ dane w nim zawarte okazały się niewystarczające dla wszechstronnej analizy sytuacji materialnej wnioskodawczyni, referendarz sądowy dwukrotnie wezwał ja do złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy udało się ustalić, że I. K. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o pow. [...] m2 wraz z synem, który prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki osób trzecich. Źródłem jej utrzymania się jest świadczenie rentowe uzyskiwane w kwocie [...] zł. Pomimo wezwania nie udało się natomiast ustalić wysokości dochodu syna wnioskodawczyni - M. K.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Analiza okoliczności dotyczących stanu majątkowego I. K. pozwoliła stwierdzić, iż jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu zasługiwał na uwzględnienie w całości. Wziąwszy bowiem pod uwagę zarówno wysokość jej dochodu jak i okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącej niepodobna przyjąć, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy mógłby być oddalony.
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
I. K. utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł miesięcznie, z którego pokrywa bieżące wydatki związane z utrzymaniem się. Ze względu na stan zdrowia skarżącej uznać trzeba, że są one wyższe od przeciętnych, gdyż korzysta ona z pomocy osób trzecich oraz ponosi wydatki związane z eksploatacją wózków inwalidzkich. Skarżąca wykazała przy tym, iż nie posiada żadnego majątku, który w razie ewentualnego zbycia przyniósłby dochód pozwalający na opłacenie kosztów sądowych. Nieujawnienie wysokości dochodu syna skarżącej nie może mieć zaś w takiej sytuacji negatywnych konsekwencji dla oceny rozpoznawanego wniosku. Uznano zatem, że wnioskodawczyni zasługuje na zwolnienie od kosztów sadowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżącej nie stać bowiem na skorzystanie z tej możliwości we własnym zakresie, co uzasadnione jest stanem jej zdrowia, a w szczególności utrudnieniami w poruszaniu się.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło