II SAB/Gl 26/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi I.P. na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie dozoru pojazdu 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta G. do wypłaty skarżącej w terminie jednego miesiąca kwoty [...] zł ([...]) zgodnie z pkt 1 postanowienia tego organu z dnia [...] r. nr [...] zmienionego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta Miasta G. na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260), art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152 poz. 1018 ze zm., zwanej też dalej ustawą zmieniającą) oraz art. 18 i art. 102 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, zwanej też dalej u.p.e.a.) Prezydent Miasta G. przyznał I. P. prowadzącej parking strzeżony położony w G. przy ul. [...]: 1) od Skarbu Państwa zwrot koniecznych wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w dniu 22 maja 2009 r. marki Nissan nr rej. [...] za okres od dnia 22 maja 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. w wysokości 5199,21 zł brutto, 2) zwrot koniecznych wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w dniu 22 maja 2009 r. marki Nissan nr rej. [...] za okres od dnia 4 września 2010 r. do dnia 4 października 2017 r. w wysokości 43 817,91 zł brutto. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej koszty związane z wykonywaniem dozoru objętego postępowaniem pojazdu do dnia wejścia w życie tej ustawy tj. za okres od dnia 22 maja 2009 r. (data usunięcia pojazdu z drogi) do dnia 3 września 2010 r. ponosi Wojewoda Śląski jako statio fisci Skarbu Państwa. Z dniem 4 września 2010 r. zgodnie z ustawą zmieniającą zadanie związane z usuwaniem i dozorem usuniętych pojazdów stało się zadaniem własnym powiatów i dlatego też za dalszy okres wykonywania dozoru nad pojazdem koszty obciążają Gminę G. jako powiat miejski. W następstwie wniesionego na to postanowienie przez Wojewodę Śląskiego zażalenia zostało ono uchylone w zakresie pkt 1 w części obejmującej formułę "od Skarbu Państwa" postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia SKO stwierdziło, że w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw do orzekania przy przyznawaniu wynagrodzenia za dozór usuniętych z dróg pojazdów, jaki podmiot obciąża wynagrodzenie przyznane tytułem zwrotu wydatków za usunięcie pojazdu i jego dozór. Zasady egzekucji takiego wynagrodzenia regulują bowiem odrębne przepisy. Jak wynika z akt sprawy powyższe postanowienie SKO wpłynęło do Urzędu Miejskiego w G. dnia 23 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 22 lutego 2018 r. "Ponaglenie (wezwanie do zapłaty)" reprezentowana przez radcę prawnego I. P. wezwała Prezydenta Miasta G. do niezwłocznego wykonania czynności zapłaty kwoty 5199,21 zł przyznanej jej zgodnie z pkt 1 w/w postanowienia tego organu z dnia 24 października 2017 r. Uzasadniając to wezwanie stwierdziła, że skoro wynagrodzenie zostało przyznane na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. to obciąża ono organ egzekucyjny, którym zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2011. 46. 237, zwanego też dalej rozporządzeniem z 28 lutego 2011 r.) jest starosta. Wobec bezskuteczności powyższego wezwania reprezentowana przez radcę prawnego I. P. w skardze do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wypłaty w/w wynagrodzenia wniosła o zobowiązanie tego organu do jego wypłaty w terminie 14 dni od wydania wyroku oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na wskazywany już przez SKO w w/w postanowieniu z dnia [...] r. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 152/17, Lex nr 2345585, w którym Sąd ten stwierdził, że "wedle modelowego schematu stosowania art. 102 § u.p.e.a. wydatki dozorcy stanowią wydatki egzekucyjne, a te z kolei stanowią wydatki które zasadniczo ponosi organ egzekucyjny. Rozstrzygnięcie wydane w oparciu o przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. (na podstawie odesłania z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. służy wypłacie wydatków dozorcy ruchomości i są to wydatki doraźne ponoszone przez organ egzekucyjny, którym zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. jest starosta". Powołała się też na wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1148/17 w którym Sąd ten powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 524/16 stwierdził, że "organ egzekucyjny (a więc obecnie starosta), zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. ma obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepis ten odczytywać należy wespół z ogólnym przepisem – art. 64b § 1 u.p.e.a., który stanowi, że "wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności na opłacenie (...) przewozu, załadowania, rozładowania, przechowywania, utrzymania (...) ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń" oraz z art. 64c § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym "Opłaty (...) wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne (...) obciążają zobowiązanego". Z powyższego wynika, że wedle modelowego schematu stosowania art. 102 § 2 u.p.e.a. wydatki dozorcy stanowią wydatki egzekucyjne, a te z kolei stanowią wydatki, które zasadniczo ponosi organ egzekucyjny (art. 64b § 1 u.p.e.a.), które dopiero wtórnie obciążają zobowiązanego". W świetle wskazanego orzecznictwa zobowiązanym do wypłaty przyznanego wynagrodzenia jest Prezydent Miasta G., który pomimo wystosowanego do niego ponaglenia wypłaty tej odmawia, chociaż obowiązek taki ciąży na nim z mocy prawa. Wykonanie obciążającego ten organ obowiązku powinno zostać zrealizowane przez czynność wypłaty. W wykonaniu tego obowiązku Prezydent pozostaje w bezczynności co uzasadnia wniesienie do sądu skargi na bezczynność, stanowiącej jedyną drogę "przymuszenia" organu do wykonania wydanego przez niego postanowienia. W odpowiedzi na skargę reprezentowany przez radcę prawnego Prezydent Miasta G. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż uszło uwagi skarżącej to, że przywoływany przez nią przepis art. 64b § 1 pkt 2 u.p.e.a. wiąże pojęcie wydatków egzekucyjnych z kosztami faktycznie poniesionymi przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, w tym na opłacenie dozoru ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń (art. 64b § 1. Wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności na opłacenie...). Bezsporne jest zaś w sprawie to, że koszt taki poniesiony nie został. Z kolei z przepisu art. 102 § 2 powołanej ustawy wynika, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ta czynność (przyznanie zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia) została dokonana. Wbrew temu co twierdzi skarżąca pomiędzy art. 64b § 1 pkt 2 i art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma bezpośredniego związku. Skoro zwrot wydatków przyznawany jest dopiero w ramach postanowienia z art. 102 § 2 tej ustawy to nie mogą to być wydatki egzekucyjne z art. 64 § 1 pkt 2, gdyż te stają się wydatkami w rozumieniu tego przepisu dopiero po ich faktycznym poniesieniu. Organ egzekucyjny ponosi wydatki egzekucyjne (argumentum ex art. 64c § 1 powołanej ustawy). Brak jest natomiast wskazania co do ponoszenia przez organ egzekucyjny innych niż wymienione w art. 64c tej ustawy kosztów egzekucyjnych; innymi wydatkami niż wskazane w tym przepisie organ egzekucyjny nie mógłby bowiem obciążyć zobowiązanego. Po rozpoznaniu skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest dopuszczalna i zasługuje na uwzględnienie. Jak to zasadnie wskazano w skardze wykonanie obowiązku wypłaty wynagrodzenia zgodnie z pkt 1 w/w postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. powinno nastąpić przez czynność zapłaty dokonaną z urzędu. Czynność taka stanowi przy tym czynność o jakiej mowa w art. 3 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy czynność taka nie została podjęta. Za akt z zakresu administracji publicznej nie mogło być w tym przedmiocie uznane skierowane do pełnomocnika skarżącej pismo wyjaśniające pracownika organu z dnia 13 marca 2018 r. (w odpowiedzi na ponaglenie), gdyż nie zostało opatrzone nazwą organu i podpisem osoby z powołaniem się na działanie w imieniu Prezydenta Miasta G. Przedmiotem skargi nie mógł być w takiej sytuacji akt odmowny (czynność organu) lecz bezczynność w podjęciu czynności z zakresu administracji publicznej w formie wypłaty przyznanego wcześniej wynagrodzenia. Pozostaje poza sporem, że wynagrodzenie to do chwili sporządzenia odpowiedzi na skargę nie zostało wypłacone. Nie zostało też wykazane aby zostało ono wypłacone do dnia wydania niniejszego wyroku. W konsekwencji należało stwierdzić, że w podjęciu tej czynności Prezydent Miasta G. pozostawał w bezczynności. Sąd podziela bowiem stanowisko skarżącej, że to właśnie ten organ był zobowiązany do wypłaty przedmiotowego wynagrodzenia na rzecz skarżącej. Niewątpliwie interpretacja obowiązujących w tym względzie przepisów w związku z treścią art. 13 ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. nastręcza trudności, to przesądzająca jest w tym przedmiocie zdaniem Sądu okoliczność, że przepadek pojazdu, z którym było związane przyznane skarżącej wynagrodzenie nastąpił postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. na rzecz Gminy G. Nadto to Prezydent Miasta G. jest w sprawie egzekucji przedmiotowego wynagrodzenia organem egzekucyjnym o jakim mowa w art. 64b § 1 u.p.e.a., a to w związku z treścią § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. i art. 102 § 2 u.p.e.a. Prezydent Miasta G. był też jedynym organem uprawnionym do przyznania skarżącej wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu za cały okres jego dozorowania, w tym za okres do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. W konsekwencji zasadnie wskazuje się w orzecznictwie (tak m.in. WSA w Poznaniu w powoływanych przez SKO i skarżącą wyrokach z dnia 6 lipca 2017 r. i sygn. akt IV SA/Po 152/17 i z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 524/16 oraz NSA z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1148/17), że konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów, stanowiących ruchomości o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b przedmiotowego rozporządzenia RM, stanowią według modelowego schematu stosowania art. 102 § 2 u.p.e.a. wydatki egzekucyjne, które zasadniczo ponosi organ egzekucyjny, którym w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta G. Zgodnie zatem z treścią art. 64b § 1 u.p.e.a. to ten organ powinien zapłacić skarżącej wynagrodzenie za cały okres sprawowanego dozoru nad pojazdem. Wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę wykładnia systemowa przemawia za przyjęciem związku pomiędzy treścią art. 102 § 2 i art. 64b § 1 u.p.e.a. W tym zakresie nie można powoływać się bowiem jedynie na literalne brzmienie drugiego z tych przepisów, z którego wynikałoby, że za wydatki egzekucyjne w jego rozumieniu można uznać jedynie wydatki poniesione już wcześniej przez organ egzekucyjny. Przy takim założeniu nie byłoby w ogóle podstaw do wskazania w postępowaniu administracyjnym organu zobowiązanego do wypłaty skarżącej przedmiotowego wynagrodzenia i w konsekwencji do jego wypłaty pomimo prawomocnego orzeczenia o jego przyznaniu. Naruszałoby to wywodzoną z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadę zaufania. W tym względzie należy też zwrócić uwagę na niekonsekwencję w stanowisku Prezydenta Miasta G., gdy jednocześnie nie kwestionuje on, że jest podmiotem zobowiązanym do wypłaty wynagrodzenia za dozór za okres po 3 września 2010 r., które zresztą zostało już skarżącej wypłacone, w sytuacji gdy nie została przez ten organ wskazana inna niż art. 64b ust. 1 u.p.e.a. podstawa prawna dokonanej wypłaty. Nie wiadomo zatem jaka jest podstawa prawna odmiennego traktowania przez ten organ należności przyznanych skarżącej za poszczególne okresy, w sytuacji gdy przepadek pojazdu został orzeczony na rzecz stanowiącej powiat Gminy G. Z powyższych względów Sąd uznał, że do wypłaty skarżącej przedmiotowego wynagrodzenia jest zobowiązany Prezydent Miasta G. Ewentualnie do rozważenia pozostawałaby w takim przypadku możliwość jego wystąpienia do właściwej jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa z roszczeniem o zwrot poniesionych kosztów w związku z treścią art. 13 ustawy zmieniającej z 22 lipca 2010 r. (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II SA/Po 581/16, Lex nr 2161164). Skoro przyznane skarżącej wynagrodzenie nie zostało wypłacone, to w uwzględnieniu skargi należało na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. zobowiązać Prezydenta Miasta G. do jego wypłacenia skarżącej w terminie jednego miesiąca (termin ten zgodne z treścią art. 286 § 2 tej ustawy liczy się od dnia odręczenia akt organowi wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia sądu). Oceniając bezczynność Prezydenta Miasta G. w wypłacie przedmiotowego wynagrodzenia pod kątem rażącego naruszenia prawa wziął Sąd pod uwagę czasokres tej bezczynności. Niewątpliwie trwa ona bowiem co najmniej od doręczenia temu organowi w/w postanowienia SKO w Katowicach z dnia [...] r., którym uchylono postanowienie o przyznaniu tego wynagrodzenia w części obejmującej formułę "od Skarbu państwa". W świetle treści tego postanowienia nie powinno być wątpliwości, że obowiązek wypłaty wynagrodzenia obciąża Prezydenta Miasta G. jako starostę. Co najmniej zatem od tego czasu trwa stan bezczynności, który do wydania niniejszego wyroku przekroczył już 8 miesięcy. Konieczne było zatem uznanie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego (obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł) orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015. 1804 ze zm.).