II SAB/Gl 27/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach w przedmiocie odpadów p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W skardze wniesionej dnia 14 marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na "przewlekle prowadzenie postępowania przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Katowicach, w sprawie nielegalnego nawiezienia i składowania odpadów na terenie działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w O.. znak sprawy: [...]." R. R. (skarżący) wniósł o zobowiązanie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach do niezwłocznego załatwienia sprawy, tj. spowodowania usunięcia z terenu zielonego-działek nr [...], [...] przy ul. [...] w O., nielegalnie nawiezionych odpadów; spowodowanie przywrócenia do stanu pierwotnego terenów zielonych przy ul. [...] w O. - teren działki nr [...], [...], zgodnie ze stanem istniejącym przed zasypaniem go odpadami w postaci gliny. W skardze podano, że skarżący jest osobą pokrzywdzoną nielegalnym wysypem odpadów na terenie działek nr [...], [...] w O.. Skarżący wskazał, że wysyp odpadów w postaci gliny spowodował zniszczenie terenów zielonych gminy O., z którymi to terenami graniczy posesja skarżącego W ocenie skarżącego postępowanie dotyczy jego interesu prawnego i dlatego też żądał podjęcia czynności przez skarżony organ ze względu na swój interes prawny. W odpowiedzi na skargę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach (RDOŚ) pismem z dnia 18 marca 2022 r. stwierdził, że skarga jest bezprzedmiotowa. W uzasadnieniu wskazał, że osiadając wiedzę na temat zdeponowania odpadów na działkach o nr.: [...] i [...], położonych przy ul. [...] w O., podjął szereg przewidzianych prawem czynności, mających na celu ustalenie, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości posiadacza rzeczonych odpadów. Ponadto wyjaśnił, że decyzją z 19 marca 2021 r., nr [...], nakazał usunięcie odpadów z terenu wzmiankowanych nieruchomości. Stwierdził dalej, że skarżący nie był informowany o przebiegu prowadzonego przez RDOŚ postępowania, gdyż nie jest jego stroną, a ponadto, oprócz interesu faktycznego, nie wykazał swojego interesu prawnego, wynikającego z odpowiedniej normy prawa materialnego. Wyjaśnił, że na decyzję z 19 marca 2021 r. złożono odwołanie z 8 kwietnia 2021 r., które wraz z aktami sprawy zostało przekazane Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska (GDOŚ) przy piśmie z 21 kwietnia 2021 r Pismem z 17 lutego 2022 r. skarżący wniósł do GDOŚ, za pośrednictwem RDOŚ, ponaglenie o "stwierdzenie, że Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach dopuściła się przewlekłości - prowadząc postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, oraz zobowiązanie RDOŚ do niezwłocznego załatwienia sprawy, tj. spowodowania usunięcia odpadów z terenu zielonego działek nr [...], [...] przy ul. [...] w O., zgodnie ze stanem istniejącym przed zasypaniem go odpadami w postaci gliny oraz spowodowanie przywrócenia do stanu pierwotnego terenów zielonych przy ul. [...] w O. - teren działki nr [...], [...]". W odpowiedzi na ponaglenie z 17 lutego 2022 r., w piśmie z 4 marca 2022 r., GDOŚ poinformował, że z dokumentacji sprawy wynika, iż skarżący nie posiadał przymiotu strony w prowadzonym przez RDOŚ postępowaniu administracyjnym, natomiast, zgodnie z art. 37 K.p.a. jedynie stronie postępowania służy prawo do wniesienia ponaglenia. Z uwagi na powyższe GDOŚ pozostawił przytoczone ponaglenie bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem sprawy jest zarzucana w skardze przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Katowicach, w sprawie nielegalnego nawiezienia i składowania odpadów na terenie działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w O.. Pismem z 26 sierpnia 2019 r., znak [...], Zastępca Burmistrza Miasta O., wniósł do RDOŚ o podjęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j.. Dz. U. z 2021 r., poz. 779 ze zm. - dalej "ustawa o odpadach") w sprawie składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie działek o nr [...] i [...], k.m. 4, obręb [...], położonych przy ul. [...] w O., stanowiących własność Gminy O.. W związku z powyższym, w trybie art. 26 ustawy o odpadach, RDOŚ zawiadomieniem z 10 września 2019 r., znak [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nakazu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj, z terenu przedmiotowych nieruchomości. W dniu 19 marca 2021 r., a więc przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania RDOŚ wydał decyzję, którą nakazano usunięcie odpadów z terenu wzmiankowanych nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że GDOŚ decyzją z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr [...] uchylił decyzję RDOŚ z dnia 19 marca 2021 r. w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organem prowadzącym postępowanie w sprawie nakazania usunięcia odpadów jest, co do zasady wójt, burmistrz lub prezydent miasta, regionalny dyrektor ochrony środowiska jedynie w przypadku, gdy odpady zostały zeskładowane lub zmagazynowane na terenie zamkniętym lub na terenie, którym gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, niebędące w posiadaniu innego podmiotu. W sprawie usunięcia odpadów posiadaczem odpadów jest podmiot nie będący gminą, co wykluczyło właściwość RDOŚ do prowadzenia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, taki stan sprawy uniemożliwia przeprowadzenie merytorycznej kontroli w zakresie zasadności złożonej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez RDOŚ, powodując konieczność jej odrzucenia z powyższych względów. Sąd zauważa dalej, że zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 239 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z § 2 tego przepisu wynika z kolei, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005 Nr 4, poz. 62). W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. W orzecznictwie wskazuje się, że osoba, która nie ma (nie wykaże) interesu prawnego w wyżej określonym znaczeniu, nie może więc skutecznie prawnie żądać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Sądu argumenty podnoszone w skardze wskazują jedynie na interes faktyczny skarżącego. Zauważyć należy, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez RDOŚ w charakterze strony. W oparciu o powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z zaistnieniem innej przyczyny niedopuszczalności skargi Sąd był zobligowany do jej odrzucenia.