II SAB/Gl 29/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-08-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu jest uzasadnione, gdy strona wnioskowała jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych, a prawo pomocy zostało przyznane w pełnym zakresie obejmującym również ustanowienie pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane stronie jedynie na jej wniosek. Jeżeli strona wnioskowała wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych, a prawo pomocy zostało przyznane w pełnym zakresie obejmującym również ustanowienie fachowego pełnomocnika, sąd jest uprawniony do cofnięcia prawa pomocy w części dotyczącej ustanowionego pełnomocnika, zgodnie z art. 249 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wznowienia postępowania. Postanowieniem Referendarza Sądowego skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu. Skarżący R. M. wskazał, że nie wnosił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika i domagał się rozpoznawania jedynie pism przez niego zaakceptowanych. Sąd uznał, że okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika nie istniały, gdyż skarżący nie składał takiego wniosku.
Rozstrzygnięcie
1. Cofnięto skarżącemu R. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. 2. Przyznano adwokatowi B. J. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł, w tym 52,80 zł z tytułu podatku od towarów i usług, płatne z budżetu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. i R. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA w Gliwicach sygn. akt II SAB/GL 24/09 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umieszczenia w lokalu zamiennym po wywłaszczeniu nieruchomości p o s t a n a w i a: 1. cofnąć skarżącemu R. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu; 2. przyznać adwokatowi B. J. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) z tytułu podatku od towarów i usług, płatną z budżetu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach); Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zwolnił skarżącego R. M. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...]r. nadesłanym za pośrednictwem faksu, a następnie przesłanym w oryginale do Sądu, skarżący R. M. wskazywał, że nie wnosił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika i w związku z tym domaga się, by Sąd rozpoznawał jedynie te pisma pełnomocnika, które zostały zaakceptowane przez skarżącego. Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Zdaniem Sądu taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, bowiem z nadesłanego do Sądu druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący R. M. wnosił jedynie o zwolnienie go od kosztów sądowych. Tymczasem postanowieniem z dnia [...]r. zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Zdaniem Sądu taka sytuacja uzasadnia cofnięcie przyznanego R. M. prawa pomocy w zakresie ustanowionego pełnomocnika, bowiem skarżący nie składał takiego wniosku, a zgodnie z treścią art. 243 §1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie tylko i wyłącznie na jej wniosek. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu adwokat B. J. w dniu [...]r. przeglądał akta sądowe w przedmiotowej sprawie, a następnie pismem z dnia [...]r. wniósł o przyznanie nieopłaconych w całości ani w części kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Do wniosku o zwrot kosztów zostało dołączone pismo adresowane do skarżącego, w którym pełnomocnik wskazywał, że w jego ocenie żądanie wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie jest bezzasadne, gdyż w sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych podstaw takiego wznowienia. Stosownie do art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)., które w § 2 ust. 1 i 2 przewiduje, iż zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, charakter sprawy i jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia a także, iż opłaty stanowiące podstawę zasądzenia przez sądy kosztów zastępstwa prawnego nie mogą być wyższe niż stawki minimalne, o których mowa w rozdziałach 3-5. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) ww. rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240,00 zł. Ponadto jak stanowi § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty za czynności adwokata sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dlatego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia, przyznano pełnomocnikowi adwokatowi B. J. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł powiększoną o podatek VAT wg stawki 22 %, tj. o kwotę 52,80 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło