II SAB/Gl 30/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Referent stażysta Anna Cyganek, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa własności nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w sprawie. Na wniosek skarżącego J. R. i uczestniczki postępowania R. R. z dnia [...] roku, Wojewoda S. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa własności nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców. W tym postępowaniu Wojewoda S. decyzją z dnia [...] roku nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] Sądu Rejonowego w Z. stojąc na stanowisku, że żadna część nieruchomości nie została zajęta pod autostradę w fazie jej realizacji. W następstwie wniesionego przez małżonków R. odwołania decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie S. decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] roku nr [...]. W dniu [...] roku Wojewoda S. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie uznając, że koniecznym warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości w trybie art. 14 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. nr 80, poz. 721 z zm.) jest wcześniejsze wydzielenie działki przeznaczonej pod autostradę a taka nie została dotychczas wydana. Poprzednia decyzja podziałowa w tym przedmiocie została wyeliminowana z obrotu prawnego w następstwie stwierdzenia jej nieważności. Powyższe postanowienie Wojewody S. po rozpatrzeniu zażalenia małżonków R. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Budownictwa z dnia [...] roku nr [...]. J. R. w dniu [...] roku złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody S. polegającą na niepodjęciu z urzędu postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] r. (wydanym w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa) mimo, że w dniu [...] roku Prezydent Miasta Z. wydał decyzję w sprawie podziału nieruchomości. Skarżący podał także, że postępowanie nie zostało podjęte również w następstwie jego wniosku w tym przedmiocie zawartego w pismach z dnia [...] r. i [...] r. J. R. wniósł o wyznaczenie Wojewodzie S. 7 dniowego terminu do podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] roku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga została poprzedzona zażaleniem skierowanym do Ministra Budownictwa z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda S. przedstawił przebieg postępowania, przyznał wydanie przez Prezydenta Miasta Z. w dniu [...] r. decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości na działki o powierzchni [...] m2 i [...] m2 z uwagi na niezgodność tego podziału z decyzją lokalizacyjną Wojewody S. z dnia [...] roku, która stała się wykonalna w dniu [...] roku. Jednakże organ nie dysponował aktami sprawy (przekazane do Ministra Budownictwa w związku z zażaleniem na postanowienie o zawieszeniu i zażaleniem na bezczynność) aż do dnia [...] roku. Ponieważ w dniu [...] roku Wojewoda S. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...], to w ocenie tego organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Wojewoda S. podjął postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w Z., obręb M., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z., zawieszone postanowieniem z dnia [...] roku. Następnie w dniu [...] roku Wojewoda S. decyzją nr [...] umorzył postępowanie o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa własności wyżej opisanej nieruchomości. Pismem z dnia [...] roku J. R. poinformował Sąd o otrzymaniu postanowienia Wojewody S. z dnia [...] roku o podjęciu zawieszonego postępowania i w związku z tym wniósł o umorzenie postępowania z jego skargi. Kolejnym pismem z dnia [...] roku skarżący "cofnął wniosek o umorzenie postępowania" z uwagi na otrzymanie decyzji Wojewody z dnia [...] roku, którą umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa spornej nieruchomości. W związku z tym skarżący domagał się wyznaczenia (przez Sąd) Wojewodzie S. 30-dniowego terminu na wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim z uwagi na treść pisma procesowego skarżącego z dnia [...] roku (k. 20 akt sądowych) należy wyjaśnić, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było bezczynność Wojewody S. polegająca na nie podjęciu postępowania w sprawie, które zostało zawieszone w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa postanowieniem z dnia [...] roku, mimo że ustała przyczyna zawieszenia, a skarżący i uczestniczka złożyli wnioski o podjęcie. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.. 1570 z zm., dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a więc związany jest granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez skarżącego lub brak aktu lub czynności w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była bezczynność Wojewody S. w podjęciu zawieszonego postępowania i ten przedmiot określa granice rozpoznania Sądu. Rozpoznając sprawę w tych granicach Sąd stwierdza, ze skarga jest nieuzasadniona. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu. W sytuacji – jak w niniejszej sprawie – gdy postępowanie jest zawieszone, stronie służy skarga na bezczynność, jeżeli organ nie wydaje postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, mimo oczywistego ustania przyczyny jego zawieszenia lub gdy wniosek strony o podjęciu zawieszonego postępowania nie jest rozpoznany. Wydanie przez organ aktu oznacza zlikwidowanie stanu bezczynności, a w konsekwencji bezprzedmiotowość badania zasadności skargi. Oznacza to, że w sprawach ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej Sąd orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania. Uwzględnienie skargi na bezczynność organu jest więc wyłączone w przypadku wydania aktu, i to niezależnego od tego, czy nastąpiło to w terminie określonym w kpa. Potwierdzeniem powyższej argumentacji jest treść art. 149 ppsa. Stanowi on, że uwzględnienie skargi na bezczynność w sprawach wymienionych w tym przepisie polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu, dokonania czynności albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Wydaje się być oczywistym, że w sytuacji gdy organ wydał akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa przed datą orzekania to zobowiązanie przez Sąd organu do wydania tego aktu jest bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie bezczynność Wojewody S. ustała w dniu [...] roku, kiedy to postanowieniem nr [...] zostało podjęte zawieszone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa własności nieruchomości (doręczone skarżącemu [...] r.). Wobec bezprzedmiotowości postępowania w sprawie bezczynności Wojewody S. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie. Sąd nie orzekł w przedmiocie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż zgodnie z treścią art. 209 ppsa rozstrzygnięcie w tym względzie zamieszcza się w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu o którym mowa w art. 201, 203 i 204 ppsa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.