II SAB/Gl 30/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie zobowiązuje Wójta Gminy J. do wydania w terminie 30 dni od otrzymania akt sprawy orzeczenia rozstrzygającego wniosek skarżącego z dnia [...] r. oraz stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] r. skierowanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. P. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy J. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie poprzez prace wykonane na parceli gruntowej "1" położonej w J. przy ul. [...]. Wskazał, że prace te powodują zalewanie jego uprawianych rolniczo działek oznaczonych jako pgr "2" i pgr "3". Skarżący podał równocześnie, że nie zgadza się z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...], które odrzuciło jego skargę na bezczynność Wójta Gminy J. w tej sprawie. W uzasadnieniu skargi podał, że nie jest wykonywane postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r., którym przekazany został zgodnie z właściwością jego wniosek z dnia [...] r. Wykonując to postanowienie Urząd Gminy J. poprzestał bowiem tylko na wystosowaniu zawiadomienia z dnia [...] r., znak: [...], informującego o wszczęciu postępowania. W dalszej części skargi A. P. podał, że w sprawie zalewania jego nieruchomości występował już wcześniej do Starosty [...] pismem z dnia [...] r. Nie powstrzymało to jednak przebudowy działki sąsiadującej z jego nieruchomością. Skarżący podał, że równolegle przed sądami powszechnymi toczyło się postępowanie w przedmiocie zasiedzenia przez niego i jego żonę G. P. działki pgr "2". Działka ta stanowiła uprawiany przez niego od wielu lat grunt rolny lecz Wójt Gminy J. twierdził, że stanowiła ona drogę dojazdową do kilku posesji. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w B. stwierdził, że wraz z żona nabyli oni prawo własności tej działki przez zasiedzenie. W wyniku postanowienia Sądu Okręgowego w B. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wznowił postępowanie w sprawie stwierdzającej nabycie przez Gminę J. prawa własności pgr "3". Okres, w którym toczyły się te postępowania właściciele sąsiedniej działki wykorzystali jednak do przebudowy swojej działki i spowodowali pełny zrzut wody na jego nieruchomości. W wyniku tych działań - jak podał skarżący - ponosi on ciągłe straty w uprawach polowych, a jego pole ulega trwałej degradacji. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy J. wniósł o uznanie jej jako niedopuszczalnej. Uzasadniając to żądanie organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Wskazał, że po otrzymaniu postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r., którym przekazany został wniosek skarżącego dotyczący naruszenia stosunków wodnych na gruncie stwierdzono, że sprawa ta została już rozpatrzona i zakończona decyzją z dnia [...] r., nr [...]. Decyzją tą uznano "skargę za nieuzasadnioną i odmówiono orzeczenia w sprawie". Decyzja ta pomimo jej dwukrotnego awizowania nie została odebrana przez A. P. Mając na uwadze te okoliczności Wójt zaniechał podjęcia czynności administracyjnych w sprawie ponownie przekazanej mu przez Starostę [...] uznając, że doprowadziłoby to do wydania nieważnej decyzji wobec zaistnienia przesłanki przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wójt podał następnie, że pracownik Urzędu Gminy odpowiedzialny za załatwienie sprawy mimo stwierdzenia, że została ona rozstrzygnięta opisaną wyżej decyzją nie poinformował jednak strony o braku możliwości jej kontynuowania oraz błędnie wysłał do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania. W ocenie organu należy zatem uznać, że w sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające uznać zasadność wniesionej skargi. Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że wskazane w skardze postanowienie SKO B. z dnia [...] r. zostało wydane w trybie art. 37 § 1 k.p.a. w związku z wniesionym przez A. P. zażaleniem na bezczynność Wójta Gminy J. Postanowieniem tym organ wyższego stopnia stwierdził, że zażalenie to było nieuzasadnione. W motywach tego postanowienia podzielił on stanowisko Wójta wskazując, że do oceny skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji z [...] r. zastosowanie ma uregulowanie zawarte w art. 44 k.p.a. W piśmie z dnia [...] r., znak: [...], błędnie oznaczonym jako odpowiedź na skargę, SKO wskazało jednak, że przesłane mu przez Wójta Gminy J. akta sprawy nie zawierały informacji o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wniesiona skarga wbrew stanowisku Wójta Gminy J. jest dopuszczalna. Zgodnie z art.3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Bezsporne jest także, że skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał również tryb, o jakim mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Wniósł on bowiem, w oparciu o art. 37 § 1 k.p.a., zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiotowej sprawie. Tym samym skoro skarga dotyczyła bezczynności organu w sprawie wydania decyzji administracyjnej opartej na przepisie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) i poprzedzona została zażaleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a. to należało ją uznać za dopuszczalną. Wniesiona skarga na bezczynność organu w ocenie Sądu jest nie tylko dopuszczalna, ale także zasadna. Wskazać należy, że w sprawach skarg na bezczynność sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia. Celem skargi na bezczynność nie jest bowiem samo stwierdzenie, że organ administracji pozostawał w bezczynności, lecz spowodowanie ustania stanu bezczynności (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2008 r., I SAB/Wa 205/07, [w:] LEX nr 479291). Przedstawiony przez skarżącego i niekwestionowany przez organ stan faktyczny sprawy w dacie zamknięcia rozprawy dowodzi bez wątpienia, że Wójt Gminy J. mimo wszczęcia postępowania w sprawie przekazanej mu przez Starostę [...] postanowieniem z dnia [...] r. był bezczynny w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] r. Wskazać należy, że w sytuacji, gdy doszło do wszczęcia postępowania w sprawie administracyjnej organ ma obowiązek jego zakończenia we właściwej formie procesowej i w terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a. Niezależnie od tego stwierdzić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie doszło do przekazania Wójtowi Gminy J. wniosku skarżącego w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Jeśli zaś doszło do przekazania podania w tym trybie organ, jest związany treścią postanowienia przekazującego, co wynika z art. 110 w związku z art. 126 k.p.a. ( por. postanowienie NSA z dnia 212 sierpnia 2005 r., II OW 34/05, [w:] ONSAiWSA 2006/2/40). Trym samym organ był zobowiązany do zajęcia w formie procesowej stanowiska wobec tego wniosku. Odnosząc się do stanowiska Wójta zajętego w odpowiedzi na skargę, że sprawa dotycząca naruszenia stosunków wodnych na działce pgr "1" została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] r. stwierdzić należy, że konsekwencją takiego stanowiska winno być wydanie opartej na przepisie art. 105 § 1 k.p.a. decyzji o umorzeniu postępowania. W decyzji tej organ powinien jednak wykazać, że wnioski skarżącego z dnia [...] r. i z dnia [...] r. dotyczyły zastosowania tego samego przepisu prawa materialnego w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego. Odstąpienie od wydania decyzji o umorzeniu postępowania pozbawiło zaś stronę prawnej możliwości weryfikacji stanowiska organu w drodze wniesienia odwołania i ewentualnie skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Dodać należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia [...] r. w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających brak podstaw do wszczęcia postępowania organ jest obowiązany stosownie do art. 61 a § 1 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przypadku gdy jednak dojdzie do zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania w oparciu o przepis art. 61 § 4 k.p.a. wówczas w razie zaistnienia w sprawie przesłanek wskazanych w art. 61 a § 1 tej ustawy organ jest zobowiązany do wydania decyzji opartej na przepisie art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić zasadność skargi, bowiem Wójt Gminy J. w kontrolowanym postępowaniu pozostaje niewątpliwie w stanie bezczynności. Wobec zaś takiego ustalenia Sąd w oparciu o przepis art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Ustalony wyrokiem termin do wydania w sprawie orzeczenia został ustalony zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę okoliczności w jakich doszło do stwierdzenia bezczynności organu Sąd uznał jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O zwrocie kosztów postępowania Sąd nie orzekał z uwagi na brak wniosku o jakim mowa w art. 210 § 1 p.p.s.a. zgłoszonego przez skarżącego przed zamknięciem rozprawy.