II SAB/Gl 31/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-03-03

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał decyzji merytorycznej lub postanowienia o zwrocie podania w odpowiedzi na wniosek o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, mimo że decyzja wywłaszczeniowa ustaliła wysokość odszkodowania?
Ratio decidendi
Starosta pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał stosownego aktu (decyzji merytorycznej, np. o umorzeniu postępowania, lub postanowienia o zwrocie podania zgodnie z art. 66 § 3 kpa) w terminie określonym w art. 35 kpa, w odpowiedzi na wniosek o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Nawet jeśli organ uważa, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją wywłaszczeniową, jest zobowiązany do podjęcia formalnej czynności procesowej.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek do Starosty o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, twierdząc, że nie otrzymał ustalonej w decyzji wywłaszczeniowej kwoty. Starosta wielokrotnie informował, że wniosek nie może zostać rozpatrzony pozytywnie, ponieważ decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] roku, która ustaliła wysokość odszkodowania, pozostaje w obrocie prawnym. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej do Wojewody, który przyznał brak dowodów na wypłatę odszkodowania, ale uznał sprawę za cywilnoprawną, skarżący złożył skargę na bezczynność Starosty.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Starostę [...] do wydania aktu lub dokonania czynności, w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt sprawy, załatwiających wniosek T. K. z dnia [...] r. Zasądzono od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania 1. zobowiązać Starostę [...] do wydania aktu lub dokonania czynności, w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt sprawy, załatwiających wniosek T. K. z dnia [...] r., 2. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] roku nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. orzekł, na podstawie art. 14, 20 i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (w brzmieniu obwieszczenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 marca 1961 roku – Dz. U. nr 18, poz. 94) o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2, pgr[...], położonej w P. pow. C., zapisanej w KW PBN w C. Nr [...] jako własność T. K. W punkcie II decyzji ustalono za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowanie w kwocie [...]zł. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]roku utrzymał w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] roku – [...], o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako pgr [...], na rzecz T. K. Na decyzję Wojewody [...] nie została złożona skarga do sądu administracyjnego. Decyzja ta jest więc ostateczna i prawomocna. Pismem z dnia [...] roku (wpływ do organu [...] roku) T. K. zwrócił się do Starosty Powiatowego w C. o zapłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość – pgr [...]. Żądał wypłaty odszkodowania w kwocie [...]zł. W tym miejscu należy wskazać na pismo strony z [...] roku (k. 7 akt administracyjnych), którym skarżący domagał się zwrotu przedmiotowej nieruchomości, a w którym twierdził, że za wywłaszczoną nieruchomość "nie otrzymał... pieniędzy" Starosta [...] pismami skierowanymi do skarżącego z [...] roku, [...],[...]roku i [...] roku informował, że jego wniosek o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną działkę pgr [...] nie może zostać rozpatrzony pozytywnie. W decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej działki z dnia [...] roku ustalone zostało odszkodowanie w wysokości [...] zł. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i wiąże organ orzekający. T. K. pismem z dnia [...] roku zwrócił się do Wojewody [...] "o spowodowanie wyeliminowania bezczynności" Starosty C. w sprawie o wypłatę odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną decyzją z dnia [...]roku. Wojewoda [...] pismem z [...] roku przyznał, że w aktach sprawy brak jest dowodów na wypłacenie skarżącemu odszkodowania ustalonego w decyzji wywłaszczeniowej. Następnie podał, że w jego ocenie żądanie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi roszczenie cywilnoprawne, a więc sprawa nie może być załatwiona w postępowaniu administracyjnym, a jedynie przez właściwy miejscowo i rzeczowo sąd powszechny. T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Starosty C. (organ ten został oznaczony na rozprawie w dniu [...]roku) domagając się zobowiązania tego organu do wydania decyzji w sprawie jego wniosku dotyczącego wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W odpowiedzi na skargę (z dnia [...] roku, k. 37 akt sądowych) Starosta C. przyznał, że skarżący wystąpił z żądaniem wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną pgr [...] w dniu [...] roku. Jednakże w decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...] roku zostało ustalone odszkodowanie. Decyzja ta pozostaje w obiegu prawnym. a art. 110 kpa wiąże organ administracji, który ją wydał. W związku z tym brak jest podstaw prawnych do wydania nowej decyzji w już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją. Oznacza to, że skarga jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do kompetencji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm. – dalej powoływana jako ppsa) należy rozstrzyganie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach przewidzianych w pkt 1 – 4. Na podstawie tego przepisu skarga przysługuje w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3) oraz w tych sprawach, o których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Warunkiem formalnym skargi na bezczynność organu jest wyczerpanie trybu określonego w art. 37 § 1 kpa. W ocenie Sądu ten warunek formalny został spełniony przez złożenie przez skarżącego pisma do Wojewody [...] z dnia [...] roku, które posiada cechy zażalenia na bezczynność Starosty C. W literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie (art. 35 kpa) wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu administracji obojętne jest, czy organ ten nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla załatwienia sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący pismem z dnia [...] roku zwrócił się o wypłatę odszkodowania ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...]roku, przy czym domagał się wypłaty zwaloryzowanej o czym świadczy podanie kwoty [...] zł (w decyzji ustalono [...] zł) twierdząc, że odszkodowanie nie zostało mu wypłacone. Wniosek ten zobowiązywał organ administracji do przeprowadzenia postępowania w tym ustalenia czy odszkodowanie w kwocie [...] zł zostało skarżącemu wypłacone. W zależności od wyników tego postępowania organ orzekający w terminach wynikających z art. 35 kpa powinien wydać decyzję merytoryczną załatwiającą wniosek. W sytuacji, w której organ twierdzi, że sprawa została załatwiona ostatecznie decyzją z dnia [...]roku powinna to być decyzja o umorzeniu postępowania. Każda z tych decyzji umożliwiała skarżącemu złożenie odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Należy podkreślić, że nawet w sytuacji przyjęcia przez organ I instancji poglądu Wojewody [...], iż żądanie wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną decyzją, która ustalała odszkodowanie należy do drogi przed sądem powszechnym, organ jest zobowiązany postąpić zgodnie z art. 66 § 3 kpa, to znaczy zwrócić podanie wnoszącemu w drodze postanowienia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie, a następnie skarga do sądu. Skoro zatem Starosta C. od dnia [...] roku, kiedy to wpłynął wniosek skarżącego, nie załatwi go wydaniem stosownego aktu to pozostaje on bezczynny. Dlatego też na podstawie art. 149 ppsa orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło