II SAB/Gl 33/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynności Prezydenta Miasta M. w przedmiocie niewydania postanowienia w sprawie wydania fotokopii z akt sprawy postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. pełnomocnik M. B. wniósł skargę w przedmiocie "uznania uprawnienia skarżącego do sporządzenia fotokopii akt przedmiotowej sprawy jako strony postępowania". W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ uniemożliwił stronie wykonanie fotokopii akt postępowania, jednak nie wydał żadnego postanowienia w tej sprawie, podczas gdy z przepisów dotyczących postępowania administracyjnego wynika, że organ winien odmówić sporządzania kopii akt w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 czerwca 2012 r. pełnomocnik został wezwany do dokładnego wskazania przedmiotu skargi poprzez określenie, czy jej przedmiotem jest odmowa wykonania fotokopii z akt sprawy, a w takim przypadku do oznaczenia zaskarżonego aktu, czy też skarży on bezczynności Prezydenta Miasta M. W odpowiedzi pismem z dnia 17 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego wyraźnie oświadczył, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu. W związku z powyższym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 czerwca 2012 r. wezwano pełnomocnika strony do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wystąpił on do organu wyższego stopnia, tj. do Wojewody [...] z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 późn. zm. - zwanej dalej KPA). W odpowiedzi pismem procesowym z dnia 10 lipca 2012 r. wyjaśniono, że skarga nie dotyczy bezczynności organu, a jest w istocie skargą na czynność organu polegającą na odmowie wykonania fotokopii. Z treści tego pisma nie wynika jednak, aby skarżący czy też jego pełnomocnik występowali z zażaleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 czy też w art. 36 KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Sąd zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwana dalej p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym, a także mając na względnie sprzeczne oświadczenia pełnomocnika skarżącego rozważono dopuszczalność skargi M. B. zarówno jako skargi na bezczynność Prezydenta Miasta M. w sprawie niewydania postanowienia dotyczącego wydania fotokopii z akt sprawy, jak i jako skargi na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a polegającą na odmowie wydania fotokopii z akt sprawy. Skarga podlega jednak odrzuceniu niezależnie od przyjętej kwalifikacji. Biorąc pod uwagę skargę na bezczynność wskazać należy na przepis art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu takim środkiem jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 KPA, stąd przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należało wystąpić ze wspomnianym zażaleniem do organu wyższego stopnia, którym w niniejszej sprawie jest Wojewoda [...], czego skarżący nie uczynił. Natomiast rozważając skargę, której przedmiotem miałaby być czynność organu administracji polegająca na odmowie wydania fotokopii z akt sprawy stwierdzić należy, że nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego. Nie może ona bowiem zostać uznana za czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Odnosząc powyższe uwagi do określonego jak wyżej przedmiotu sprawy wskazać należy, że podstawę żądania skierowanego przez pełnomocnika skarżącego do Prezydenta Miasta M. stanowił przepis art. 73 § 1 KPA, zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Natomiast zgodnie z art. 74 § 2 KPA odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z powyższych regulacji wynika więc, że ustawodawca przewidział dla odmowy uwzględnienia wniosku dotyczącego sporządzenia fotokopii z akt sprawy formę postanowienia. W niniejszej sprawie organ nie wydał takiego postanowienia, a jedynie w notatce służbowej z dnia 11 maja 2012 r. stwierdzono, że fotokopie rzutów architektonicznych zostaną sporządzone po wykazaniu przez strony interesu prawnego. W ocenie Sądu cytowane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wykluczają jednak możliwość uznania, że zawarte w notatce z dnia 11 maja 2012 r. stwierdzenie urzędnika stanowi czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Strona bowiem, która spotkała się z odmową wyrażoną w formie postanowienia w zakresie uzyskania fotokopii dokumentu z akt sprawy może skorzystać z przewidzianego w art. 74 § 2 KPA środka zaskarżenia, natomiast w sytuacji, gdy organ nie wydaje takiego aktu - a taka sytuacja ma miejsce w niniejszym postępowaniu - ma ona możliwość dochodzenia swych racji w trybie skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu przedmiotowego postanowienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.