II SAB/Gl 40/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-12-09

Skład orzekający: Andrzej Matan, Piotr Broda, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta S. prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość w sposób przewlekły, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie, mimo trwania ponad trzy lata, nie było prowadzone w sposób przewlekły. Wskazał, że organ trzykrotnie wydawał decyzje odszkodowawcze, sprawa była przedmiotem kontroli sądowej, a opóźnienia wynikały z konieczności wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego w drodze przetargu, aktywności skarżących oraz braków akt sprawy. Organ informował strony o przedłużeniu terminu i jego przyczynach, co czyniło jego działania zgodnymi z art. 36 k.p.a. W związku z tym, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. i J. S. wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta S. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Postępowanie, wszczęte w 2013 r., dotyczyło ustalenia odszkodowania po wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W toku postępowania wydano kilkukrotnie decyzje odszkodowawcze, które były uchylane przez Wojewodę, a także sprawa trafiła do WSA. Skarżący zarzucali organowi zwlekanie, pozorowanie działań i brak wypłaty odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S. i J. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną oddala skargę. Prezydent Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] r. znak sprawy [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa skrzyżowania w rejonie ulic [...] - [...] - [...] wraz z infrastrukturą w ramach zadania pn. rozbudowa skrzyżowania w rejonie ulic [...] - [...] w S." Decyzja powyższa stała się ostateczna z dniem [...] r. Wobec powyższego nieruchomość oznaczona jako działki nr: [...] o powierzchni 0,0326 ha, [...] o powierzchni 0,0343 ha, [...] o powierzchni 0,0077 ha, [...] o powierzchni 0,0004 ha, stała się z mocy prawa własnością Gminy S. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla ww. inwestycji wydana została w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2031) - zwanej dalej: specustawą drogową. Zawiadomieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta S. powiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. Jednocześnie organ wyznaczył na dzień 24 maja 2013 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości celem ustalenia stanu faktycznego zagospodarowania nieruchomości. Na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 37 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. poinformował strony, iż przewidywany termin załatwienia sprawy dot. odszkodowania to dzień 30 czerwca 2014r. wskazując, iż konieczne jest zebranie stosownego materiału dowodowego, w tym zlecenie wykonania i uzyskania operatu szacunkowego, określającego wartość przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że nowy termin załatwienia sprawy podyktowany jest dużą ilością spraw, koniecznością rozpatrywania ich w kolejności wpływów do urzędu, a także podkreślono, że każda ze spraw stanowi przypadek indywidualny, często o skomplikowanym stanie faktycznym i prawnym, wymagającym szczegółowej analizy akt sprawy. W dniu 24 maja 2013r. organ przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem właściciela nieruchomości, co potwierdza spisany protokół znajdujący się w aktach sprawy. Operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości został sporządzony w dniu 7 kwietnia 2014r. przez rzeczoznawcę majątkowego D. P. Zawiadomieniem z dnia 15 kwietnia 2014r. Prezydent Miasta S. poinformował strony o zgromadzonym materiale dowodowym, w tym o operacie szacunkowym z dnia 7 kwietnia 2014r. Z uwagi na zgłoszone przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości zastrzeżenia do operatu szacunkowego, organ uzyskał w sprawie stanowisko rzeczoznawcy majątkowego. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta S. orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na rzecz A. S. i J. S. W wyniku wniesionego odwołania przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zakwestionował główny dowód w sprawie, jakim był operat szacunkowy z dnia 7 kwietnia 2014r. oraz nakazał organowi I instancji przeprowadzić dodatkowe postępowanie. Organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie odszkodowawcze, w pierwszej kolejności zgromadził materiał dowodowy w postaci wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego oraz nowego operatu szacunkowego z dnia 27 listopada 2014r. Następnie pismem z dnia 3 grudnia 2014r. poinformował strony postępowania o zgromadzonym materiale dowodowym. W piśmie z dnia 22 grudnia 2014r. strony wniosły zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia postępowania odszkodowawczego, na które Prezydent Miasta S. pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. udzielił wyjaśnień. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta S. ustalił odszkodowanie na rzecz A. S. i J. S. za przedmiotową nieruchomość. W wyniku złożonego przez dotychczasowych właścicieli odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku prowadzonego przez Wojewodę postępowania dodatkowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, Prezydent Miasta S. przedłożył do akt sprawy operat szacunkowy z dnia 16 czerwca 2015r., określający wartość przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu swojego stanowiska Wojewoda [...] powołując się na zasadę dwuinstancyjności wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ I instancji winien dokonać oceny operatu szacunkowego z dnia 16 czerwca 2015r., ustalić strony postępowania, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości oraz zapewnić im czynny udział w każdym stadium postępowania. Na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. A. S. i J. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Rozpatrując sprawę ponownie, Prezydent Miasta S. wystąpił z wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2015 r. do Sądu Rejonowego w S. Wydział Ksiąg Wieczystych o akt notarialny Rep. A. nr [...] z dnia [...] r. z księgi wieczystej nr [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. poinformował strony postępowania o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, jaki został wyznaczony do dnia 31 marca 2016r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na konieczność zebrania i oceny materiału dowodowego oraz dużą ilość wpływających spraw i rozpatrywania ich według kolejności. Ponadto organ podkreślił, że każda ze spraw jest rozpatrywana indywidualnie, często o skomplikowanym stanie faktycznym i prawnym, wymagająca szczegółowej analizy akt sprawy. Z uwagi na złożoną przez A. S. i J. S. skargą na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Prezydent Miasta S. na wezwanie organu odwoławczego, pismem z dnia 24 września 2015r. przekazał Wojewodzie [...] akta sprawy dot. prowadzonego postępowania odszkodowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 marca 2016r. sygn. akt II SA/G1 973/15 oddalił skargę A. S. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. W dniu 27 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta S. powziął informację, o treści wyroku (wydruk w aktach sprawy) i powołując art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a., pismem z dnia 27 kwietnia 2016r. zawiadomił strony postępowania, że sprawa zostanie zakończona w terminie do dnia 31 grudnia 2016r. Uzasadniając wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy organ wskazał na konieczność zebrania i oceny materiału dowodowego oraz dużą ilość spraw i konieczność rozpatrywania postępowań według kolejności. W związku z prawomocnym wyrokiem sądu, Wojewoda [...] pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. zwrócił organowi I instancji akta sprawy. Zawiadomieniem z dnia 10 maja 2016r. Prezydent Miasta S. poinformował strony o zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie, w tym o operacie szacunkowym z dnia 16 czerwca 2015r. Pismem z dnia 11 maja 2016r. A. S. i J. S. złożyli zastrzeżenia do operatu szacunkowego. W związku z powyższym Prezydent Miasta S. pismem z dnia 13 maja 2016r. przesłał zarzuty strony do rzeczoznawcy majątkowego celem zajęcia stanowiska w tej sprawie. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 16 czerwca 2016r. rzeczoznawca majątkowy D. P. przedstawiła stosowne wyjaśnienia odnośnie wyceny przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 11 lipca 2016r. Prezydent Miasta S. poinformował strony o zgromadzonym materiale dowodowym, wyznaczając termin 21 dni od dnia odbioru ww. pisma na wniesienie ewentualnym wyjaśnień. Następnie organ zgromadził materiał dowodowy w postaci umowy sprzedaży - aktu ustanowienia służebności gruntowych oraz ustanowienia pierwokupu zawartej w dniu 8 września 2005 r. Pismem z dnia 12 lipca 2016 r. A. S. i J. S. złożyli zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy prowadzonej przez Prezydenta Miasta S. o sygn. akt [...], a także przewlekle prowadzenie postępowania i bezczynność organu. Wojewoda [...] postanowieniem dnia [...] r. uznał zażalenie za nieuzasadnione. W dniu 5 sierpnia 2016r. A. S. i J. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na przewlekłe prowadzenie postępowania, ewentualnie bezczynność Prezydenta Miasta S. o czym ma świadczyć niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 2 k.p.a. oraz art. 12 ust.4g ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i braku wypłaty odszkodowania. Zdaniem skarżących organ zwlekał ze sporządzeniem operatu szacunkowego, nie wykonywał żadnych czynności, pozorując jedynie prowadzenie postępowania. Natomiast czas w którym nie wydano decyzji świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę prezydent Miasta S. stwierdził, że informował strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy oraz jego przyczynach, dlatego wniósł o oddalenie skargi jako przedwczesnej i nieuzasadnionej. W piśmie z dnia 7 października 2016r. pełnomocnik skarżących odniósł się do stanowiska organu zawartego w treści odpowiedzi na skargę. W dniu [...] r. Prezydent Miasta S. wydał decyzję Nr [...] ustalającą wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z mocy przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów oraz przewlekłość w prowadzeniu spraw. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, czy też stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego określoną sumę pieniężną. Przypomnienia wymaga, że przedmiot postępowania sądowego w niniejszej sprawie stanowiła skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Sosnowca, w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za przejętą w oparciu o specustawę drogową nieruchomość. W pierwszej kolejności należy ocenić dopuszczalność skargi, w związku z czym zaznaczyć trzeba, że w świetle art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, może być wniesiona po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm. dalej: "k.p.a."). W odniesieniu do przedmiotowego postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta S. jako organu I instancji, zażalenie służy do organu wyższego stopnia którym jest Wojewoda [...]. Do skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy nie mają natomiast zastosowania terminy z art. 53 § 1 i § 2 p.p.s.a., stąd skuteczne jej wniesienie może nastąpić do chwili ustania stanu zwłoki organu. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, skarżący pismem z dnia 12 lipca 2016r. wnieśli zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] r. uznał zażalenie za niezasadne. Zatem należało przyjąć, że skarżący wyczerpali w tym zakresie środki zaskarżenia, w związku z czym skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, uznać należało za dopuszczalną. Przystępując do kwestii merytorycznych, wskazać należy na wstępie, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Z kolei zgodnie z art. 35 k.p.a., sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki (§ 1), a niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody, którymi dysponuje organ, bądź takie które są mu znane (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno zaś nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych wyżej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organów ( § 5). Natomiast stosownie do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Na tle przytoczonych przepisów zauważyć należy, że jest w nich mowa o "załatwieniu sprawy", co oznacza zastosowanie normy prawa materialnego do danego stanu faktycznego (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2012, s. 79). Pojęcia "załatwienie" i "niezałatwienie sprawy" należy rozpatrywać w związku z art. 104 k.p.a., z którego wynika, że organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Załatwienie sprawy polega zatem na osiągnięciu końcowego celu postępowania, poprzez wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w danej instancji. W tych okolicznościach instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, przewidziana w powołanym na wstępie przepisie art. 149 p.p.s.a., ma na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, ale przede wszystkim stanowi podstawę do dokonania przez sąd oceny prowadzonego lub przeprowadzonego postępowania pod względem sprawności, a więc tego czy nie doszło w nim do nieuzasadnionego przedłużania terminu załatwienia sprawy. Należy mieć na względzie, że w wyniku nowelizacji dokonanej na mocy art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r. Nr 6, poz. 18), w przepisie art. 149 p.p.s.a. mowa jest zarówno o bezczynności, jak i o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ. Na tle wykładni tego przepisu w orzecznictwie i doktrynie ukształtowany został pogląd, że stan "bezczynności" organu ma miejsce wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Natomiast "przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ" zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów k.p.a., dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a. Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012r.,sygn. akt I OSK 1031/12, LEX nr 1228235 oraz J. Drachal (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2011, s. 70). Dla stwierdzenia przewlekłości postępowania nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów mają natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W niniejszej sprawie pomimo, że postępowanie od momentu jego wszczęcia przez organ w dniu [...] r. do momentu wydania ostatniej decyzji w dniu [...] r. trwało przeszło trzy lata, to nie sposób przypisać organowi zwłokę w działaniu. Przede wszystkim wskazać należy, że w tym czasie organ trzykrotnie wydawał decyzję ustalającą odszkodowanie za przejętą nieruchomość, każdorazowo w oparciu o nowy operat szacunkowy, a nadto sprawa była również przedmiotem rozpozna przez Sąd. W każdym z tych przypadków organ był zobowiązany do przeprowadzenia przetargu zmierzającego do wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego, którego zadaniem było oszacowanie wartości nieruchomości przejętej na cel publiczny (art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej oraz ustawą z dnia 29 stycznia 2004r. - Prawo zamówień publicznych). Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających (a więc także w przepisach szczególnych) nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Opóźnienia spowodowanego koniecznością wyłonienia w drodze przetargu publicznego- rzeczoznawcy majątkowego nie należy więc wliczać do czasu trwania postępowania w sprawie, a o zwłoce spowodowanej przeprowadzeniem przetargu strona była informowana w trybie art. 36 § 2 k.p.a. Niewątpliwie procedura wyłania biegłych do sporządzania operatu powoduje, że organ nie ma wpływu na niezbędny do tego czas, tym samym okres ten jak już wyżej wskazano nie wlicza się do terminów załatwienia sprawy. Pamiętać również należy, że oprócz zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Organ nie jest uprawniony do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie w sytuacji, gdy nie zgromadzono w sprawie całego materiału dowodowego i nie zbadano wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. Wynika to z faktu, iż organ w toku prowadzonego postępowania odszkodowawczego winien ustalić strony postępowania, indywidualnie zawiadamiać o wszczęciu postępowania oraz czynnościach podejmowanych w sprawie, przeprowadzić postępowanie przetargowe w celu sporządzenia operatu szacunkowego stanowiącego główny dowód w sprawie, zapewnić wszystkim stronom czynny udziału w prowadzonym postępowaniu, ocenić całokształt materiału dowodowego i w efekcie powyższego wydać stosowną decyzję. Nie bez znaczenia dla terminu rozpatrzenia sprawy pozostaje także aktywność skarżących, którzy szeroko korzystali z uprawnień przysługujących stronie postępowania m.in. poprzez składanie uwag i zastrzeżeń do operatów szacunkowych, odwołań od decyzji organu I instancji i skarg do sądu administracyjnego. Realizacja uprawnień procesowych spowodowała wydłużenie prowadzonego postępowania i odroczenie terminu załatwienia sprawy. Wreszcie na niewydanie decyzji w wyżej zakreślonym terminie wpływ miał brak akt sprawy w pewnych okresach czasu (od 16 czerwca 2013 r. do 27 października 2014 r., od 3 marca 2015 r. do 13 sierpnia 2015 r., od 24 września 2016 r. do 5 maja 2016 r.). Tym samym stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się faktycznie przez okres nieznacznie przekraczający ustawowe terminy, jednak nie w sposób przewlekły. Wskazać także należy, że przywołany w skardze art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, wyznaczający 60-cio dniowy termin do wydania decyzji o odszkodowaniu, liczony od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, ma charakter normy prawa procesowego, a nie materialnego. Wskazany 60-cio dniowy termin jest terminem szczególnym, w rozumieniu art. 35 § 4 i art. 36 k.p.a. Mimo tego, że sprawę w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania należy uznać za szczególnie skomplikowaną, która według ogólnych reguł mogłaby być załatwiana w ciągu dwóch miesięcy (art. 35 § 3 k.p.a.), ustawodawca postanowił, kierując się konstytucyjną zasadą słusznego odszkodowania (art. 21 ust. 2 Konstytucji), której elementem jest również czas wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie na cel publiczny, wprowadzić sześćdziesięciodniowy termin załatwienia sprawy. Wskazać jednak należy, że 60-cio dniowy termin wynikający z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, jako termin proceduralny, może być przedłużony według reguł określonych w art. 36 ust. 2 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 12 ust. 4g specustawy drogowej należy więc oceniać z perspektywy właściwego zastosowania art. 36 k.p.a. W niniejszej sprawie organ nie wydał decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 12 ust. 4g specustawy, jednakże korzystał z instytucji sygnalizacji uregulowanej art. 36 k.p.a., czyniąc zadość przepisom prawa w zakresie terminowości załatwiania spraw. Wyznaczane przez Prezydenta Miasta S. nowe terminy zakończenia postępowania odszkodowawczego były terminami niezbędnymi, usprawiedliwionymi konkretnymi, obiektywnymi przeszkodami uniemożliwiającymi terminowe zakończenie postępowania. W tym stanie rzeczy Prezydentowi Miasta S. nie można skutecznie przedstawić zarzutu nienależytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postępowanie samych skarżących oraz właściwych organów. W niniejszej sprawie postępowanie było prowadzone z właściwą dynamiką, czynności podejmowane były bez zbędnej zwłoki i znajdowały swoje uzasadnienie. Nadto nie miały przymiotu pozorności i wynikały z przepisów regulujących przebieg postępowania w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Wprawdzie zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw określonych w art. 35 k.p.a., to jednak obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło