II SAB/Gl 42/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w przedmiocie legalności obiektu budowlanego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. pozostawił działając w oparciu o art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Skarżący bowiem złożył urzędowy formularz "PPF" z uchybieniem przewidzianego do tego terminu. Występując z przedmiotowym wnioskiem jego autor wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach poinformował, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze sparaliżowaną matką oraz siostrą. Wśród składników majątku wymienił dom o powierzchni 120 m² z nieruchomością gruntową o powierzchni 344 m², deklarując jednocześnie brak zasobów pieniężnych. Jako przedmioty wartościowe (powyżej 3000 euro) wymienił zabytkowe meble. Nadto wnioskodawca wskazał, że miesięczny dochód jego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym kształtuje się od ok. 2200 do 2700 zł brutto (w tym skarżący otrzymuje środki z tytułu wynajmu sklepu w wysokości 500 zł, matka z tytułu świadczeń rentowych w kwocie 1000 zł, siostra wynagrodzenie za pracę w kwocie od 700 do 1200 zł). W ustawowym terminie do wniesienia sprzeciwu od powołanego na wstępie postanowienia, skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący zmodyfikował pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc jedynie o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten skarżący doprecyzował na wezwanie Sądu pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 25 września 2013 r. W przedmiotowym piśmie podano, że miesięcznie wydatki przeznaczone na zakup żywności i środki czystości dla trzech osób to około 1200 zł. Utrzymanie domu kształtuje się na poziomie około 430 zł miesięcznie (w tym energia elektryczna, gaz, opał, woda, opłata za odpady komunalne, podatek od nieruchomości, usługi telekomunikacyjne). Dodatkowo skarżący wskazał, że ponosi wydatki na zakup lekarstw w kwocie 50 zł. Nadto skarżący oświadczył, że matka ze względu na zły stan zdrowia wymaga stałej opieki, co ogranicza jego możliwości zarobkowania. Z nadesłanych dokumentów wynika także, że od czerwca bieżącego roku skarżący nie otrzymuje dochodu z tytułu wynajmu lokalu pod działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku wskazać należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Ubiegający się o taką pomoc winien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby to okazało się niewystarczające może zwrócić się o pomoc, która - co należy podkreślić - jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinna sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z treści przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o co wnosi skarżący, może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze z jednej strony - dochód rodziny skarżącego, a z drugiej - wysokość ponoszonych przez nią wydatków, a także brak majątku przyjąć należy, że wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na względzie wspomniane wyżej kryteria uznano, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W chwili obecnej skarżący wraz z matką i siostrą uzyskują dochód w wysokości około 2 000 zł, zaś wydatki przeznaczane dla zaspokojenia potrzeb życiowych stanowią prawie całość uzyskiwanego dochodu. Dodatkowo wnioskodawca wskazał na okoliczność, która wpłynęła na pogorszenie sytuacji bytowej jego rodziny, tj. utratę źródła dochodu z tytułu wynajmu lokalu pod działalność gospodarczą. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że jak wynika z oświadczeń skarżącego, że nie posiada on zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.