II SAB/Gl 42/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wydania zaświadczenia o bezdomności p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 22 października 2024 r. K.K. (dalej: "skarżący") złożył wniosek o wydanie zaświadczenia uprawdopodabniającego jego bezdomność. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Prezydent Miasta B. wydał zaświadczenie z dnia 24 grudnia 2024 r. o treści, iż "brak jest możliwości uprawdopodobnienia bezdomności Pana K.K." (k. nr 21 akt administracyjnych). Pismami z dnia 20 stycznia 2025 r. skarżący złożył ponaglenie, w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz zażalenie na powyższe zaświadczenie (k. nr 24 i 25 akt administracyjnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia 3 lutego 2025 r., nr [...], uznało ponaglenie z dnia 20 stycznia 2025 r. za nieuzasadnione (k. nr 36 akt administracyjnych), a postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r. rozpatrzyło zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 24 grudnia 2024 r. o odmowie wydania zaświadczenia, poprzez utrzymanie go w mocy (k. nr 40 i 41 akt administracyjnych). Następnie skarżący pismem z dnia 30 stycznia 2025 r., którego wpływ w siedzibie Prezydenta Miasta B. odnotowano w dniu 31 stycznia 2025 r., złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wydania zaświadczenia o bezdomności. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, bowiem w dniu 24 grudnia 2024 r. zakończono postępowania wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 22 października 2024 r. poprzez wydanie zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustalenie, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21). Sąd stoi na stanowisku, że skarżący wniósł skargę w sprawie objętej kognicją sądów administracyjnych. Dotyczy ona bowiem bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w wydaniu zaświadczenia. Dostrzec jednak trzeba, że już przed wniesieniem skargi postępowanie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia zostało zakończone, albowiem pismo (zaświadczenie) z dnia 24 grudnia 2024 r., w wyniku wniesionego przez skarżącego zażalenia, zostało potraktowane jako postanowienie organu I instancji, od którego przysługuje środek odwoławczy. Organ odwoławczy wydał w tym przedmiocie postanowienie o utrzymaniu w mocy orzeczenia z dnia 24 grudnia 2024 r. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podstawą dla odrzucenia tego rodzaju skargi jest przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, należy bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako bezczynność niedającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ w sposób kończący postępowanie administracyjne. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania braku podjęcia działań organu w określonym terminie. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, w której przyjął, że wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania, poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sytuacja taka zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie. Postępowanie przed organem zakończyło się wydaniem zaświadczenia (postanowienia) w dniu 24 grudnia 2024 r. Natomiast skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ w powyżej opisanym zakresie skarżący wniósł w piśmie z dnia 30 stycznia 2025 r. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.