II SAB/Gl 43/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oddala skargę. M. K. pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. zwróciła się do Starosty [...] o dokonanie wpisu urzędowego w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o treści: "zabytkowy", w rubryce adnotacje urzędowe dowodu rejestracyjnego nr [...], wydanego przez Starostę [...] dla pojazdu marki [...], o nr rej. [...]. Pismem z dnia [...] r. Starosta poinformował stronę o tym, iż rejestracja pojazdu zabytkowego, czy też uznanie pojazdu za zabytkowy, nie podlega swobodnej ocenie organu lecz określają je konkretne przepisy. Wymagane jest również złożenie przez stronę określonych dokumentów. Pouczono dodatkowo o wymaganej dokumentacji. Pismem z dnia 24 maja 2012 r. M. K. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Powołała się na treść art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 pkt 39 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.). Pismem z dnia [...] r. organ wezwał stronę do usunięcia braków formalnych pisma, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, poprzez dołączenie brakujących dokumentów: — uwierzytelnionej kopii decyzji w sprawie wpisania pojazdu do rejestru zabytków lub dokumentu potwierdzającego ujęcie pojazdu w wojewódzkiej ewidencji zabytków albo potwierdzającego wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami; — zaświadczenia z przeprowadzonego badania pojazdu zabytkowego co do zgodności z warunkami technicznymi; — protokołu oceny stanu technicznego pojazdu zabytkowego; — dowodu rejestracyjnego; — karty pojazdu; — tablic rejestracyjnych; — uiszczenia opłaty z tytułu rejestracji pojazdu. Pismem z dnia [...] r. organ poinformował stronę, że w związku z nieuzupełnieniem w terminie braków wskazanych pismem z dnia 8 czerwca 2017 r., doręczonym w dniu 12 czerwca 2017 r., wniosek z dnia 27 kwietnia 2017 r., pozostaje bez rozpoznania. M. K. złożyła skargę na odmowę dokonania wpisu o treści: "zabytkowy", w rubryce adnotacje urzędowe dowodu rejestracyjnego nr [...] wydanego przez Starostę [...] dla zarejestrowanego już pojazdu marki [...], o nr rej. [...]. W uzasadnieniu podała m. in. że zgodnie z art. 2 pkt 39 p.r.d. pojazd zabytkowy, to pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd wpisany do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami, oraz że przepis ten w żaden sposób nie definiuje pojazdu zabytkowego przez pryzmat uprzedniego uzyskania dla niego tablic rejestracyjnych - zabytkowych. Wskazała również, że przywołany na wstępie pojazd - jest pojazdem zabytkowym w rozumieniu art. 2 pkt 39 p.r.d. Podkreśliła, że zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 30 lit. l załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1088), w rubryce "adnotacje urzędowe" - wpisuje się następujące skróty odpowiadające treści adnotacji: "zabytkowy" - dotyczy pojazdów zabytkowych (a nie - jak sugerowano w rozmowie - zarejestrowanych jako zabytkowe). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 76 p.r.d. Nie powinno być zatem wątpliwości, w tym również u pracowników Referatu Komunikacji, że ilekroć w rozporządzeniu wymienia się określenie "pojazd zabytkowy" - to należy przez to rozumieć pojazd zabytkowy - w rozumieniu art. 2 pkt 39 p.r.d. - a nie pojazd zabytkowy zarejestrowany jednocześnie z wykorzystaniem tablic rejestracyjnych zabytkowych, albo pojazd zabytkowy uznany w drodze swobodnej oceny pracowników organu właściwego w sprawach rejestracji - za zabytkowy. Z niezrozumiałych względów pracownicy organu mylnie uznali wniosek o dokonanie wpisu urzędowego w dowodzie rejestracyjnym pojazdu za wniosek o wydanie dla pojazdu tablic rejestracyjnych zabytkowych, czemu dali wyraz w odpowiedzi z dnia 11 maja 2017 r. W związku z tym nieporozumieniem ponownie wyjaśniła organowi, że nie złożyła wniosku o wydanie tablic rejestracyjnych zabytkowych dla pojazdu lecz o dokonanie stosownego wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zabytkowego. Jednocześnie złożyła w siedzibie organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pozostało ono bez odpowiedzi. W dalszej kolejności została wezwana do usunięcia braków formalnych. Ponieważ nie składała wniosku o rejestrację pojazdu zabytkowego, pozostawiła to pismo bez odpowiedzi. Wskutek tego pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. została zawiadomiona, że wniosek z dnia 27 kwietnia 2017 r. "dotyczący rejestracji pojazdu zabytkowego marki [...] pozostaje bez rozpoznania". Pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. skarżąca doprecyzowała, że skarga dotyczy "bezczynności Starosty [...] o w dokonaniu wpisu o treści «zabytkowy» do dowodu rejestracyjnego". Wskazała, że organ nie dokonał tej czynności pomimo otrzymanego wniosku w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Art. 53 § 2b P.p.s.a. stwierdza znowuż, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Na mocy tej ustawy dokonano m. in. zmiany w zakresie regulacji art. 37 K.p.a., wprowadzając w § 1 tego przepisu środek zaskarżenia bezczynności i przewlekłości w postaci ponaglenia – w miejsce przewidzianego wcześniej zażalenia. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, regulacja art. 53 § 2b p.p.s.a., dotycząca obowiązku wyczerpania środka zaskarżenia w postaci ponaglenia przed wniesieniem skargi, wprowadzona została w związku ze zmienionym brzmieniem art. 37 K.p.a. Ponaglenie wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie k.p.a. W niniejszej sprawie złożono wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które może być traktowane jako zażalenie (obecnie ponaglenie), bowiem skarżąca domagała się tam załatwienia sprawy przez organ. Przesłanka formalna skargi została więc spełniona. Istotna jest bowiem treść pisma, a nie jego oznaczenie. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. ma miejsce m. in. w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje czynności w sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12). Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć (czy "innych aktów"), jakby chciała tego skarżąca. Organ podejmował czynności na bieżąco, nie przekraczając terminów ustawowych z art. 35 k.p.a. i informował o stanie prawnym oraz wymaganych dokumentach, które winny być przedłożone. Organ potrzebował bowiem stosownej dokumentacji, której strona nie przedłożyła, a przedmiotowy pojazd nie był nigdy zarejestrowany jako zabytkowy. Organ powołał się tu m. in. na treść art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, który wskazuje na wymagania formalne niezbędne do rejestracji i wymagane dokumenty. Niedostarczenie ich w terminie spowodowało pozostawienie wniosku bez rozpoznania, po zastosowaniu trybu z art. 64 §2 k.p.a. Fakt załatwienia sprawy niezgodnie z oczekiwaniem strony skarżącej nie świadczy o bezczynności, czy przewlekłości, a z kolei sposób zakończenia sprawy nie podlega tu kontroli. Do tego służą inne środki prawne (skarga na akt administracyjny, "inny akt z zakresu administracji publicznej", bądź czynność materialno – techniczną), wymaga to jednak wdrożenia odrębnego postępowania. Tymczasem pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. skarżąca doprecyzowała, że skarga dotyczy "bezczynności Starosty [...] w dokonaniu wpisu o treści «zabytkowy» do dowodu rejestracyjnego (...)". Nie doszło zatem do naruszenia art. 35 i 36 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.