II SAB/Gl 43/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Śląskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. stwierdza, że organ prowadził postępowanie przewlekle, 2. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza na rzecz skarżącej od Wojewody Śląskiego sumę pieniężną 700 (siedemset) złotych, 4. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu, 5. oddala skargę w pozostałym zakresie, 6. zasądza na rzecz skarżącej od Wojewody Śląskiego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismami z dnia 15 lipca 2015 r. (o tożsamej treści) K. K. zwróciła się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z. oraz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Katowicach w sprawie zbadania zgodności z prawem budowlanym wydanego przez Starostę [...] pozwolenia na dobudowę magazynu do istniejącej hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu "A" w Z., przy ul. [...], na dz. ew. nr: 1, 2, 3, 4, informując jednocześnie, że nie była stroną tego postępowania. Pismem z dnia 12 października 2015 r. WINB przekazał powyższy wniosek zgodnie z właściwością Staroście [...], jako organowi właściwemu do wznowienia postępowania. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w ww. sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] r., znak: [...] odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] (znak: [...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ww. inwestycji. W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Wojewody Śląskiego została zaskarżona przez K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 października 2016r., sygn. akt II SA/GI 661/16 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...] odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. W związku z wniesionym odwołaniem Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...] stwierdził, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., nr [...] (znak: [...]) została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Od ww. decyzji K. K. wniosła odwołanie, które zostało przekazane Wojewodzie Śląskiemu w dniu 14 września 2017 r. Pismem z dnia 4 października 2017 r. organ poinformował pełnomocnika odwołującej się o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2017 r. Kolejnym pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2018 r. W dniu 11 kwietnia 2018 r. wpłynęło do Wojewody Śląskiego ponaglenie K. K., uzupełnione pismem z dnia 12 maja 2018 r. Ponaglenie to zostało przekazane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pismem z dnia 23 lipca 2018 r. K. K. wniosła do WSA w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania przez ten organ wniesionego przez skarżącą odwołania. W skardze domagała się stwierdzenia, iż ww. organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, zobowiązania organu do wydania w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku decyzji rozstrzygającej w sprawie, nadto o stwierdzenie, iż bezczynność i przewlekłość nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenia od organu sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. W treści uzasadnienia zrelacjonowano dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Nadto stwierdzono, iż pomimo upływu blisko ośmiu miesięcy od upływu terminu do rozpoznania odwołania przedmiotowa sprawa nie została załatwiona, pomimo zebrania kompletnego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej materiał dowodowy został również oceniony przez WSA w Gliwicach, z którego orzeczenia wynikają wskazania, którymi winien się kierować organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż postępowanie odwoławcze dotyczyło decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, wznowieniowym. Postępowanie wznowieniowe toczyło się w przedmiotowej sprawie od października 2015 r., a co za tym idzie uzasadnione jest stwierdzenie, iż sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany. Nadto stwierdził, iż wskazania zawarte we wspomnianym wyroku WSA w Gliwicach dotyczą głównie kwestii związanych ze statusem skarżącej jako strony postępowania, a przedmiotowe orzeczenie nie odnosi się do pozostałych problemów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu. Zdaniem Wojewody kwestie te wymagały szczegółowej analizy w postępowaniu odwoławczym, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji wydanej w niniejszej sprawie z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Należy w tym miejscu wspomnieć, iż na mocy art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przypadek bezczynności organu dotyczy sytuacji, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekłość jest zaś spowodowana faktem prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy (pkt 2 tego przepisu). W niniejszej sprawie jest poza sporem, że sprawa nie została załatwiona w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., ani też w kolejnym terminie, wyznaczonym przez organ w trybie art. 36 § 1 k.p.a. Nawet przy przyjęciu, że sprawa miała charakter szczególnie skomplikowany, jej załatwienie winno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, iż skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Odwołanie to wpłynęło do organu dnia 31 sierpnia 2018 r. Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło zaś decyzją z dnia [...] r. Nie zostały zatem dochowane wyżej wskazane terminy. Co prawda organ dwukrotnie wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy (pisma z dnia 4 października 2017 r. oraz 9 kwietnia 2018 r.). Trudno jednak mówić, ażeby w uzasadnieniu powyższych pism o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy można dopatrzeć się realnych i uzasadnionych powodów niezałatwienia sprawy w terminie. Na pewno nie był nim "skomplikowany charakter oraz konieczność przeprowadzenia wnikliwej analizy prawnej zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego". W nawiązaniu do powyższego należy stwierdzić, iż organ administracji znacznie przekroczył termin załatwienia sprawy, bowiem nawet od wyznaczonego w trybie art. 36 § 1 k.p.a. terminu w piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r. upłynęły prawie 4 miesiące, kiedy to organ nie podejmował żadnych czynności. Fakt wydania decyzji w dniu [...] r. nie czyni zatem bezprzedmiotowym postępowania sądowego w całości. Taki stan rzeczy należy kwalifikować jako przewlekłość postępowania, a nie – bezczynność organu, która polega na braku jakichkolwiek czynności i działań w załatwieniu sprawy. Z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę zobowiązany jest bowiem także do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie z uwagi na znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy, bezczynność organu należy kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Wobec wydania decyzji, bezprzedmiotowe było wydanie rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do załatwienia sprawy. Stąd też w tym zakresie postępowanie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 700 zł uznając, że stanowi ona odpowiednią rekompensatę za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie zważywszy, że przewlekłe prowadzenie przedmiotowej sprawy w sposób rażący naruszyło zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Sąd miał przy tym również na uwadze, że po wniesieniu skargi organ jednak odwołanie rozpoznał i wydał stosowne rozstrzygnięcie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.