II SAB/Gl 45/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-02-23

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto wynosi 3000 zł miesięcznie, a stałe wydatki około 500-600 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej pełnomocnik z urzędu w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej nie została uznana za szczególnie trudną. Łączny dochód skarżącej i jej małżonka wynosi 3000 zł netto miesięcznie, a udokumentowane stałe wydatki około 500-600 zł, co pozostawia ponad 2000 zł do dyspozycji. Wydatki na ubezpieczenie samochodu i koszty napraw mają charakter incydentalny, a zobowiązania kredytowe nie mogą być uznane za ważniejsze od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca E. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym usunięcia nieprawidłowości w użytkowanym obiekcie budowlanym. Skarżąca podała, że jej gospodarstwo domowe tworzy wraz z małżonkiem, a ich łączny dochód emerytalny wynosi 2.711,76 zł. Złożyła zestawienie miesięcznych wydatków, w tym spłat kredytów, opłat za media, lekarstwa, energię elektryczną, odbiór odpadów, podatek od nieruchomości, ubezpieczenia i usługi telekomunikacyjne. Na wezwanie sądu przedstawiła dodatkowe dokumenty dotyczące swojej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w użytkowanym obiekcie budowlanym w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje ze swoim małżonkiem, zamieszkując w budynku o pow. 64 m2 i wartości około 75.000,00 zł. Wnioskodawczyni zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, innych nieruchomości, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 10.000,00 zł. Źródłem utrzymania się strony i jej małżonka są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2.711,76 zł. Strona sporządziła zestawienie swoich miesięcznych wydatków, z którego wynika, że spłata dwóch zobowiązań kredytowych zaciągniętych (wedle deklaracji skarżącej) na remont budynku mieszkalnego pochłania 675 zł; opłaty za wodę i odprowadzanie ścieków to kwota 220 zł; zakup lekarstw – 100 zł; dostawy gazu – 50 zł; zakup energii elektrycznej – 1120 zł; odbiór odpadów i podatek od nieruchomości – 40 zł; ubezpieczenie na życie – 56 zł; ubezpieczenie samochodu – 50 zł; zakup opału – 100 zł; usługi telekomunikacyjne – 100 zł. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną, w tym wysokość dochodów oraz poziom i strukturę wydatków. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Łączny dochód skarżącej i jej małżonka, ustalony w oparciu o nadesłane dokumenty (kopie zeznań podatkowych za 2017 r.) wynosi 3000 zł netto miesięcznie. Stałe, udokumentowane wydatki w skali miesiąca wynoszą zaś około 500 – 600 zł. Do tego rodzaju wydatków nie można natomiast zaliczyć wydatków na ubezpieczenie samochodu – mających z natury rzeczy charakter jednorazowy (co zresztą wynika z treści przedłożonej umowy) podobnie jak kosztów napraw samochodu (mających charakter incydentalny). Z powyższego wynika więc, że do dyspozycji dwóch osób pozostaje kwota ponad 2000 zł. Nie mogą również uchodzić za uzasadnione, bliżej niezidentyfikowane wydatki na bilet dla K. S., co do którego nie wiadomo, kim jest dla skarżącej i z jakiego powodu ponosi ona tego rodzaju wydatek. Kwestia spłaty zaciągniętych pożyczek bankowych nie może natomiast stanowić dostatecznej podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż tego rodzaju zobowiązanie trudno uznać za "ważniejsze" od należności publicznoprawnych, do których zaliczają się koszty sądowe. Co istotne, strona pomimo wyraźnego wezwania nadesłała wyciągi z rachunku bankowego obejmujące okres pierwszego kwartału 2017 r., nie zaś ostatniego, co pozwoliłoby ustalić jej aktualne położenie materialne. Oceniając sytuacje materialną skarżącej nie sposób więc poczynić konstatacji, że jest ona szczególnie trudna, co uzasadniałoby przychylenie się do złożonego wniosku. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło