II SAB/Gl 46/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. M. i M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w przedmiocie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego mieszkania oraz budynku oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. A. M. i M. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w przedmiocie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego mieszkania oraz budynku związanego z wykonaniem prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1073/16. Skarżący podkreślając, iż nie wydano dotąd decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy zarzucili naruszenie art. 35 § 1 i § 2, art. 36 § 1 i art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie określonych w tych przepisach terminów. W związku z powyższym wnieśli o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia mu akt a także o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnie pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przytoczyli dotychczasowy przebieg zdarzeń, podkreślając, iż 3 lipca złożyli do organu powiatowego wezwanie do wykonania wyroku z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1073/16. W dniu 8 września złożyli nadto do organu ponaglenie na bezczynność, a mimo to organ nie wykonał dotąd odpowiedniej czynności administracyjnej. Do dnia złożenia ponaglenia do organu drugiej instancji nie zostały wykonane żadne czynności, pomimo upływu ustawowych terminów przewidzianych na załatwienie sprawy. Naruszono tym samym nie tylko zapis art. 35 § 3 Kodeksu, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, ale także art. 8 - naruszając zasadę zaufania do organów, oraz art. 12 - zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Za uzasadnione zatem należy uznać zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy (art. 38 Kodeksu postępowania administracyjnego). Nawet gdyby uznać (za wywodem organu w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę z dnia 10 sierpnia 2017 r. w sprawie o sygn. II SAB/Gl 37/17), że terminy załatwienia sprawy biegną od początku od daty zwrotu akt organowi, to i tak w tym przypadku zostały one przekroczone. Stąd skarga jest uzasadniona, na dowód czego odwołali się do orzeczeń sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. stwierdzając, iż skarga jest bezzasadna, wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności stwierdził, iż jest to kolejna skarga skarżących. Dodał, iż jest ona bezzasadna głównie z powodu braku bezczynności. Po zwrocie akt w dniu 6 lipca 2017 r. wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1073/16, uchylającym decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję tut. organu z dnia [...] r. organ podjął wszelkie niezbędne kroki aby w warunkach rozszerzenia przedmiotu skargi (zgodnie z zaleceniem Sądu) zebrać przy udziale stron postępowania dowody i materiały umożliwiające załatwienie sprawy. Przewidziano ponowne czynności kontrolne w budynku i mieszkaniu skarżących, stwierdzając w piwnicy zawilgocenia i zagrzybienia. Wykonano dokumentację zdjęciową. Dołączono informację kominiarską z dnia [...] r. W związku z uzyskanymi dowodami dokonano ponownej analizy stanu budynku i lokalu nr 3 w kontekście stwierdzeń i ocen zawartych w dokumentacji. Przesłuchano dodatkowo świadka na okoliczności stwierdzone w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych, w tym na stwierdzone nieprawidłowości. Wobec możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym powiadomiono strony o ustaleniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania, a następnie w dniu [...] r. wydano decyzję nr [...] kończącą postępowanie w sprawie. Wniesiona skarga jest także bezzasadna gdyż organ nie pozostawał w bezczynności, jeśli uwzględni się przepis art. 37 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, który nakazuje nie wliczać do terminów określonych w przepisach poprzedzających terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo innych niezależnych od organu. Skarżący w skardze zwracają tylko jednak uwagę na czynności, które sami podejmowali, ignorując te które zapewniały czynny udział w postępowaniu i innym stronom. Organ podkreślił, że zasada szybkości postępowania (art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego) nigdy nie była i nie jest nadal podstawową zasadą procedury administracyjnej. Zasada ta musi ustąpić pierwszeństwa zwłaszcza zasadzie prawdy obiektywnej, zasadzie praworządności (art. 9), czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego), czy zawartej w art. 77 - zasadzie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Dodał też, że przedmiotowy budynek przy ulicy [...] obejmuje 11 lokali mieszkalnych objętych stosunkiem najmu i jeden lokal wyodrębniony. Taka struktura właścicielska obiektu wymaga od organu m.in. uwzględnienia obowiązków wynikających z cywilistycznych elementów stosunku najmu. Mając powyższe na uwadze przedmiotowa sprawa należy do kategorii spraw skomplikowanych, wymagających dokładnego zbadania. Nie ma też powodów do ukarania pracownika prowadzącego sprawę. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik organu poinformował, iż w wyniku rozpatrzenia odwołania A. M. od wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] r., Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił kwestionowaną decyzję organu powiatowego i nałożył wymienione w uchylonej decyzji obowiązki na Wspólnotę mieszkaniową budynku przy ulicy [...] w B. Tak więc decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego choć obowiązki w niej nałożone na dwa podmioty zostały w całości zaakceptowane i zaadresowane tylko do jednego podmiotu - do Wspólnoty Mieszkaniowej. Oznacza to co do zasady uwzględnienie w całości żądań skarżących. Wprawdzie decyzja ta jest ostateczna, ale nie upłynął jeszcze termin do jej zaskarżenia do sądu. Reasumując organ stwierdził, że od daty wniesienia skargi w dniu 11 września 2017 r. zakończyło się nie tylko postępowanie przed organem pierwszej instancji ale także postępowanie odwoławcze, co przeczy zarzutom bezczynności czy przewlekłości, a nadto pozwala stwierdzić, że specyfiką działań skarżących jest daleko posunięty subiektywizm polegający głównie na przedstawianiu własnej, indywidualnej oceny stanu faktycznego sprawy, z pominięciem obiektywnych okoliczności, w tym zebranych przez organ dowodów i twierdzeń. Przyznając przekroczenie terminów wskazanych w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego organ podkreślił złożoność stanu faktycznego sprawy oraz niezbędną wnikliwość w jego ustaleniu w celu takiego rozstrzygnięcia, które doprowadzi do optymalnego rozwiązania problemów dotyczących stanu technicznego budynku z uwzględnieniem słusznych oczekiwań wszystkich stron postępowania. Dodał też, że niewielkie przekroczenie terminów nie ma cech przewlekłości. Zarzut skarżących rażącego naruszenia prawa jest niezrozumiały, zważywszy na okres postępowania, który stał się kanwą tej skargi, rozpoczęty zdaniem skarżących z dniem 3 lipca 2017 r., kiedy organ nie dysponował jeszcze wymienianym powyżej wyrokiem z 29 marca 2017., do wykonania którego był wzywany. Uwzględniając powyższe organ wniósł o oddalenie zarzutów bezczynności, przewlekłości i rażącego naruszenia prawa w stanie faktycznym objętym niniejszą skargą. Podtrzymał wniosek o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez A. M. i M. M. nie mogła zostać uwzględniona. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu skarga musiała zostać oddalona, wobec braku podstaw do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. Jak wynika z akt sprawy prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. postępowanie w sprawie zawilgocenia mieszkania nr 3 w budynku przy ulicy [...] w B. zostało umorzone decyzją nr [...] z dnia [...] r. która następnie została utrzymana w mocy decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Jednak wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1073/16 obie wymienione powyżej decyzje zostały uchylone, a więc sprawa ponownie wróciła do organu pierwszej instancji. Jak wynika z akt administracyjnych akta sprawy wraz z wymienionym powyżej wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r. zostały zwrócone organowi powiatowemu w dniu 6 lipca 2017 r. Tak więc wezwanie skarżących z dnia 3 lipca 2017 r. wzywające do wykonania wyroku trafiło do organu jeszcze przed doręczeniem mu wyroku. Po uzyskaniu akt sprawy i przedmiotowego wyroku organ powiatowy podjął niezwłocznie niezbędne wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia sprawy, by w warunkach rozszerzenia przedmiotu sprawy zgodnie z zaleceniem Sądu zebrać niezbędny materiał dowodowy w celu umożliwienia załatwienia sprawy. Wyjaśnić trzeba, że w toku tego postępowania organ przeprowadził ponowne czynności kontrolne w przedmiotowym budynku położnym przy ulicy [...] w B., a także bezpośrednio w mieszkaniu skarżących. W wyniku oględzin stwierdzono zawilgocenia i zagrzybienia w piwnicy skarżących, co potwierdzono w dołączonej do akt sprawy dokumentacjo zdjęciowej. Dołączono do akt dodatkowe informacje i materiały. m.in. informację kominiarską z dnia [...] r. czy wcześniejszą opinię W związku z pozyskanymi nowym i dowodami dokonano ponownej analizy stanu technicznego budynku i lokalu nr 3, szczególnie pod kątem stwierdzeń i ocen zawartych w twierdzeniach skarżących oraz w zebranej dokumentacji. Przesłuchano też dodatkowo J. F. na okoliczność nieprawidłowości w lokalu nr 3 oraz wykonanego protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych w budynku. Wreszcie z tak uzupełnionym materiałem dowodowym zapoznano strony tego postępowania, umożliwiając im jego przeglądanie oraz zajęcie stanowiska przed wydaniem decyzji. Trudno w takich okolicznościach sprawy stwierdzić, by zakończenie tego postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] r. nastąpiło w warunkach rażącego naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwienia spraw administracyjnych. Wprawdzie w art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzono, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, to w niniejszej sprawie od otrzymania akt sprawy wraz z przedmiotowym wyrokiem - w dniu 6 lipca 2017 r. do wydania decyzji kończącej postępowanie - decyzją nr [...] z dnia [...] r. nie upłynęło dużo więcej czasu. Nadto co wynika z zapisu § 5 cytowanego przepisu art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego - do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych przy dokonywaniu określonych czynności czy okresów opóźnień spowodowanych z winy stron albo przyczyn niezależnych od organu. Mając na uwadze przeprowadzone przez organ czynności, w tym m.in. oględziny, przesłuchanie świadka itp. nie można dopatrzeć się przewlekłości w działaniu organu, nie mówiąc już w ogóle o jego bezczynności. Nie można też uznać, że końcowe załatwienie sprawy wymienioną decyzją w dniu [...] r. nastąpiło z rażącym naruszeniem wymienionych powyżej przepisów procedury administracyjnej. Nie można zatem także w tych okolicznościach sprawy zarzucić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. II SA/Gl 1073/16. W sprawie wykonany bowiem został wymieniony wyrok. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. wydał wskazane powyżej rozstrzygnięcie, które także już zostało zakwestionowane, wskutek czego Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] r. własną decyzję, uchylając kwestionowaną decyzję organu powiatowego, nałożył wymienione w tej decyzji obowiązki do wykonania na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ulicy [...] w B. Brak tym samym podstaw do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o podstępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.