II SAB/Gl 47/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Piotr Broda, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi H. K., G. K. i Z. K. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Pismem z 15 lipca 2013 r. H. K., G. K. i Z. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy P. Zarzucili, że przez okres 14 lat Wójt Gminy P. nie dokonał rozgraniczenia, nie wykonał także decyzji SKO z 14 [...]r. nr [...] i z [...]r. nr [...], do czego jest zobowiązany. Granice nie zostały oznaczone granicznikami, co w stosunku do działki stanowiącej ich własność do [...]r. stanowi jej wadę prawną. Nadto Wójt próbował strony wprowadzić w błąd, albowiem decyzją z [...]r. nr [...]umorzył postępowanie rozgraniczeniowe, mimo że decyzjami SKO był zobowiązany do jego przeprowadzenia. W skardze podano, że skarżący w dniu [...]r. zbyli nieruchomość nr "1". Bezzasadnie ponieśli koszty rozgraniczenia, co dokumentuje rachunek z [...]r. Akta sprawy dokumentują, że przed wniesieniem skargi do sądu, skarżący złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność Wójta Gminy P. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Postanowieniem z [...]r. SKO nie uznało zażalenia za uzasadnione. W uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie służy stronie. Jego celem jest spowodowanie załatwienia sprawy, czyli wydania aktu, który strona będzie mogła ewentualnie kwestionować. Środek ten służy tylko stronie, którą jest każdy, czyjego interesu prawnego postępowanie dotyczy. Skarżący brali pierwotnie udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, albowiem byli współwłaścicielami działki nr "1". Aktem notarialnym ujawnionym w księdze wieczystej [...]r. zbyli tę nieruchomość na rzecz P. P. i S. P., aktualnych właścicieli. W wyniku zbycia skarżący utracili w sprawie interes prawny wynikający z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej p.g.k. Określając przedmiot rozgraniczenia przepisy te stanowią legitymację do udziału w nim dla wszystkich aktualnych właścicieli. Brak przymiotu strony w postępowaniu rozgraniczeniowym pozbawia skarżących tytułu do domagania się od organu wydania decyzji i stawiania mu zarzutu bezczynności. Skarżący mimo wezwania nie wykazali innego uzasadnienia swojego interesu prawnego w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazał, że skarżący zbyli nieruchomość nr "1" w dniu [...]r., zatem nie są stronami w postępowaniu rozgraniczeniowym. W uzasadnieniu szczegółowo opisał przebieg postępowań związanych z rozgraniczeniem nieruchomości nr "1". Na wniosek M. H. z dnia [...]r. (otrzymany w dniu [...]r.) w dniu [...]r. Wójt Gminy P. wszczął postanowieniem nr [...] postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w P. obręb [...] przy ul. [...] arkusz mapy 2 oznaczonej numerem "2" jednostka rejestrowa [...] jako własność M. H. Kw [...] z nieruchomościami: 1) oznaczonej numerem "1" jednostka rejestrowa [...] jako własność G. K. w 1/6 części, H. K. w 2/3 części, Z. K. w 1/6 części, 2) oznaczonej numerem "3" jednostka rejestrowa [...] jako własność M. H., 3) oznaczonej numerem [...] k.m. 2 jednostka rejestrowa [...] jako własność Skarbu Państwa we władaniu "A" K. Zarząd Dróg Z. Na wniosek wnioskodawczyni M. H. z dnia [...]r. Wójt Gminy P. umorzył postępowanie w niniejszej sprawie decyzją nr [...]. Postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości usytuowanej w P., obręb [...], arkusz mapy 2, oznaczonej numerem "1" stanowiącej współwłasność G. K. (c. H. i H.) w 1/6 części, H. K. (c. J. i W.) w 2/3 części i Z. K. (s. H. i H.) w 1/6 części (obecnie będącej współwłasnością P. P. i S. P.) z nieruchomościami nr "2" arkusz mapy 2 (położoną przy ul. [...]) zapisaną jako własność M. H. (obecnie będącej we współwłasności W. Z. i B. H.-S.) nr 400 k.m. 2, wpisana jako własność Skarbu Państwa we władaniu "A". K. – Zarząd Dróg Z. (obecnie w dyspozycji Powiatowego Zarządu Dróg w B. z siedzibą w R.) było prowadzone na wniosek z dnia [...]r. państwa G. K., H. K. i Z. K. Rozprawa na gruncie odbyła się dnia [...]r. Wskutek sporu granicznego Wójt Gminy P. decyzją [...] z dnia [...]r., działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287) umorzył w części postępowanie i przekazał sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Kwestia spornej granicy została prawomocnie rozstrzygnięta orzeczeniem sądu powszechnego – postanowienie Sądu Okręgowego w K. – Wydział IV Cywilny Odwoławczy – sygn. akt [...] i [...]z dnia [...]r. oraz postanowieniem Sądu Rejonowego w B. – sygn. akt [...] z dnia [...]r. Zgodnie z ww. postanowieniami, granica biegnie zgodnie z wersją 6 opinii biegłego sądowego J. G. z dnia [...] r., tj. wzdłuż linii ozn. pkt 1, 5, 6, 7, 11, 12. Na wniosek z dnia [...]r. H. K., G. K., Z. K., którzy wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...]r. Nr [...] oraz o zbadanie zgodności z prawem decyzji Wójta Gminy P. bez daty nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...]r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...]r. nr [...] w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości gruntowej położonej w P. przy ul. [...], obejmującej działkę oznaczoną geodezyjnie nr "1", obręb [...], k.m. 2, z nieruchomością ozn. nr [...], k.m. 2 (rozstrzygnięcie z pkt 1 decyzji), a w pozostałej części odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. W orzeczeniu wskazano m. in., iż nieważność decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...]r. nr [...] dotycząca pkt 1 rozstrzygnięcia (granicy nieruchomości nr "1" z nieruchomością ozn. nr [...]) jest spowodowana faktem, iż wniosek H. K., G. K. i Z. K., a również postanowienie wszczynające postępowanie z dnia [...]r. nr [...] nie obejmowało swoim zakresem rozgraniczenia nieruchomości o nr "1" z nieruchomością ozn. nr [...]. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w decyzji z dnia [...]r. nie uznało, że umorzenie i przekazanie sądowi postępowania było rażącym naruszeniem prawa i nie stwierdziło wad skutkujących stwierdzeniem nieważności w stosunku do rozstrzygnięcia pkt 2 decyzji Wójta Gminy P. nr [...] z dnia [...]r., wobec czego odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. nr [...] z dnia [...]r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia z pkt 2. Natomiast decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...]r. stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy P. Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości gruntowej położonej w P. przy ul. [...] obejmującej działkę oznaczoną geodezyjnie nr "2", obręb [...], k.m. 2, z nieruchomościami położonymi w P. obręb [...], ozn. nr: "1", k.m. 2; "3", k.m. 2; [...], k.m. 2. W wyniku wydanych decyzji Wójt Gminy P. zwrócił się pismem z dnia [...]r. do Sądu Rejonowego w B. o przesłanie kopii postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...]i postanowienia Sądu Okręgowego w K. wraz z uzasadnieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...]. Postanowienia te Wójt Gminy P. otrzymał w dniu [...] r. Po otrzymaniu ww. dokumentów pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy P. zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się co do treści zebranych materiałów, dowodów i żądań w terminie 7 dni. Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...]r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w P. obręb [...] przy ul. [...] arkusz mapy 2 oznaczonej numerem "2" jednostka rejestrowa [...] z nieruchomościami: oznaczonej numerem "1" jednostka rejestrowa [...], oznaczonej numerem "3" jednostka rejestrowa [...], oznaczonej numerem [...] k.m. 2 jednostka rejestrowa [...]. Na skutek odwołania H. K., G. K., Z. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją nr [...] z dnia [...]r. uchyliło decyzję I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy P. zwrócił się do Starosty [...], B. H.-S. i W. Z. o wyrażenie zgody na wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia działki położonej w P. obręb [...] przy ul. [...] arkusz mapy 2 oznaczonej numerem "3" z nieruchomościami: oznaczonej numerem [...] k.m.2 jednostka rejestrowa [...] i oznaczonej numerem "3" jednostka rejestrowa [...] z zastrzeżeniem, iż brak odpowiedzi w terminie 7 dni oznacza brak zgody. Wójt Gminy P. niniejszych zgód nie uzyskał. Pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy P. zwrócił się do Sądu Rejonowego w B. o wyjaśnienie rozbieżności w dacie sporządzenia opinii biegłego w postanowieniach sądowych dwóch instancji oraz o poinformowanie czy z sądowych akt sprawy wynika, iż strony wniosły skargę kasacyjną i czy sąd II instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia oraz czy postępowanie cywilne zostało zakończone z uwagi na pisemną informację H. K., G. K., Z. K., o nieprawomocności wyroku Sądu Okręgowego w K. [...]. Wójt Gminy P. otrzymał w dniu [...]r. pismo Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. informujące o prawomocności orzeczenia Sądu Okręgowego w K. i o zakończeniu postępowania sądowego w dniu [...]r. postanowieniem tego Sądu, który nie wstrzymywał wykonania orzeczenia. W związku z tym Wójt Gminy P. w dniu [...]r. postanowieniem nr [...] podjął z urzędu postępowanie administracyjne. W dniu [...]r. Wójt Gminy P. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się co do treści zebranych materiałów, dowodów i żądań w terminie 7 dni. W dniu [...]r. Wójt Gminy P. w związku ze zbyciem nieruchomości przez skarżących H. K., G. K., Z. K. zawiadomił nabywców nieruchomości oznaczonej numerem "1" jednostka rejestrowa [...], o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się co do treści zebranych materiałów, dowodów i żądań w terminie 7 dni. W związku z pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy P. w związku ze zbyciem na mocy aktu notarialnego – Repertorium A. Numer: [...] z dnia [...]r. sporządzonego przed notariuszem M. D.-D. w Kancelarii Notarialnej w S. nieruchomości oznaczonej numerem "1" jednostka rejestrowa [...], przez skarżących H. K., G. K., Z. K. wezwał skarżących do uzupełnienia braków formalnych w tym wykazania interesu prawnego. Skarżący nie wykazali interesu prawnego i w dniu [...]r. Wójt Gminy P. postanowieniem nr [...] odmówił H. K., G. K., Z. K. sporządzenia odpisu odpowiedzi Sądu Rejonowego w B. Wskutek zażalenia wnioskodawców od niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie uzasadniając powyższe, iż w sprawie nastąpiło następstwo procesowe, bowiem nastąpiło zbycie prawa własności nieruchomości w toku postępowania administracyjnego i w miejsce dotychczasowej strony wstąpili nabywcy nieruchomości. W dniu [...]r. Wójt Gminy P. decyzją nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w P. obręb [...] przy ul. [...] arkusz mapy 2 oznaczonej numerem "2" jednostka rejestrowa [...] stanowiącej własność W. Z. i B. H.-S. Kw [...] z nieruchomościami: oznaczoną numerem "1", stanowiącą własność P. P. i S. P., oznaczoną numerem "3" i oznaczoną numerem [...]k.m. 2, własność Skarbu Państwa we władaniu [...] w B. z siedzibą w R. Decyzję doręczono stronom. Na wniosek H. K. i G. K. oraz Z. K. w dniu [...]r., Wójt Gminy P. decyzją nr [...] odmówił obciążenia stron postępowania kosztami postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] nie uznało zażalenia z dnia [...]r. H. K. i G. K. oraz H. K. na niezałatwienie przez Wójta Gminy P. sprawy rozgraniczenia nieruchomości w terminie za uzasadnione, wskazując na brak legitymacji procesowej. W konsekwencji Wójt uznał, że sprawa rozgraniczenia nieruchomości m. in. "1" została zakończona w efekcie wydania trzech grup aktów: decyzji Wójta Gminy P. z [...]r. o umorzeniu postępowania, decyzją SKO w K. z [...]r. i postanowieniem SR w B. [...] z [...]r., utrzymanym w mocy postanowieniami SO w K. z [...]r.. sygn. [...] i [...]. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. G. K. podała, że domaga się wydania decyzji umarzającej postępowanie z powodu zbycia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Jej wniesienie powinno być poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie wnoszone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony. Wobec dopuszczalności skargi podlegała ona zatem merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd, przeprowadzona kontrola nie wykazała jednak zasadności zgłoszonego zarzutu. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Natomiast skargę może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność oznacza to, że może ją wnieść osoba, która ma legitymację do domagania się od organu wydania określonego aktu lub dokonania czynności. Takie uprawnienie przysługuje w stosunku do organu administracji stronie postępowania administracyjnego. Aby ocenić zasadność zgłoszonego zarzutu bezczynności należało zatem w pierwszej kolejności rozważyć, czy skarżący mają lub mogą mieć status strony postępowania w przedmiocie rozgraniczenia, takiego postępowania dotyczył bowiem ich zarzut. Rozgraniczanie nieruchomości regulują przepisy rozdziału 6 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej p.g.k. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów. Ustalenie linii granicznej wiąże się z określeniem zakresu prawa własności na gruncie. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o rozgraniczenie mają zatem podmioty, które legitymują się uprawnieniami rzeczowymi do nieruchomości podlegających rozgraniczeniu. Stronami takiego postępowania są zatem niewątpliwie właściciele nieruchomości i oni mogą domagać się od organu wydania rozstrzygnięcia w zakresie rozgraniczenia. Skarżący mieli status stron w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia m. in. działki nr "1" w okresie, kiedy byli jej współwłaścicielami. Bezsporne jest jednak, że nieruchomość tę zbyli w dniu [...]r., od tej daty nie legitymują się żadnym tytułem prawnorzeczowym do działki. W tej sytuacji nie mogą domagać się od organu wydania jakichkolwiek rozstrzygnięć dotyczących granic tej nieruchomości. Zarzut bezczynności został podniesiony [...]r., zatem w czasie, gdy skarżący nie mieli już legitymacji procesowej. Z tego powodu ich skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu przez Sąd. Nie jest bowiem możliwe zobowiązanie przez Sąd organu do wydania aktu, jeżeli wnoszący skargę nie może domagać się od organu aktywności i załatwienia sprawy danego rodzaju. Na etapie rozprawy przed WSA w Gliwicach skarżąca G. K. skorygowała swój zarzut, podając że domaga się wydania przez organ decyzji o umorzeniu postępowania w stosunku do skarżących, z tego powodu że utracili status stron i nie mogą już w nim uczestniczyć. Także jednak ten zarzut nie jest skuteczny, nie można przyjąć, że Wójt Gminy P., po zbyciu działki przez skarżących, był zobowiązany do wydania w stosunku do nich decyzji umarzającej postępowanie. Po pierwsze, umorzeniu może podlegać wyłącznie postępowanie będące w toku, zaś z akt sprawy wynika, że wydano rozstrzygnięcie w sprawie i wedle stanowiska organu, nie było prowadzone w dacie wnoszenia skargi żadne postępowanie mające za przedmiot rozgraniczenie działki "1". Po drugie, umorzenie postępowania oznacza stwierdzenie jego podmiotowej lub przedmiotowej bezprzedmiotowości, która jest powodem zaniechania prowadzenia postępowania przez organ. Niewątpliwie cofnięcie wniosku w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony, uzasadnia jego umorzenie. Nie doszło jednak do cofnięcia wniosku przez skarżących w czasie, gdy byli właścicielami działki, ten powód do umorzenia zatem nie zaistniał. Nadto, co szczególnie istotne, postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nie jest prowadzone w stosunku do podmiotu i nie dotyczy jego osobistych praw i obowiązków. Postępowanie o rozgraniczenie dotyczy nieruchomości. Jej zbycie przez właścicieli w toku postępowania nie uzasadnia jego umorzenie w stosunku do nich, bo nie orzeka ono o ich prawach i obowiązkach. Zbycie w toku postępowania skutkuje następstwem prawnym także w aspekcie procesowym, organ winien uwzględnić aktualny stan własności i zadbać o prawidłowy udział stron w postępowaniu, prowadząc je z udziałem następców prawnych. Natomiast w stosunku do zbywców nie ma podstaw do orzekania o umorzeniu postępowania, bo k.p.a. nie przewiduje w toku postępowania rozstrzygania w formie procesowej o legitymacji procesowej. Brak jest zatem podstaw do domagania się przez skarżących, aby w związku ze zbyciem działki, organ orzekł o umorzeniu postępowania. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Mimo oddalenia skargi brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od skarżących dla organu, o co wnioskowano w odpowiedzi na skargę, albowiem w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji zwrot kosztów przysługuje jedynie stronie skarżącej od organu w przypadku uwzględnienia skargi (art. 200 p.p.s.a.). sw