II SAB/Gl 47/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. H. i E. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie rozpoznania skargi w sprawie legalności robót budowlanych 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. Pismem z 21 lipca 2020 r. E. i M. H., reprezentowani przez pełnomocnika A. H. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., oraz na bezczynność tego organu w postaci braku odpowiedzi na skargę w sprawie legalności zabudowy na działce 1 oraz 2 w S., złożoną 19 marca 2020 r. W skardze tej podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego, a w szczególności art. 35 i art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze tej wystąpiono o zobowiązanie organu administracji do przeprowadzenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w sprawie; o zobowiązanie organu administracji do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego zaistniałej sytuacji; o stwierdzenie bezczynności i opieszałości organu administracji z rażącym naruszeniem prawa; o wymierzenie grzywny w pełnej wysokości; o przyznanie od organu na rzecz skarżących solidarnie dla każdego połowy kwoty w wysokości maksymalnej, określonej postanowieniami art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zwrot kosztów postępowania. Pismem z 27 października Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. udzielił odpowiedzi na skargę. W piśmie tym podniósł, że [...] lipca 2020 r. poinformował skarżących, reprezentowanych przez pełnomocnika o tym, że nie przysługuje im status strony w postępowaniu dotyczącym zbadania legalności zabudowy na działce 1 oraz 2 w S. Nadto podniósł, że z urzędu organ ten podjął postępowanie w sprawie zbadania legalności zabudowy na powyższych działkach. Pismem z 5 listopada 2020 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika podtrzymali swoją skargę, nadto wskazali na uchybienia w działaniu organu pierwszej instancji w zakresie ustalania stanu faktycznego na spornej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji, jak również przewlekłość prowadzenia postępowania przez ten organ, to stosownie do postanowień art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Sąd administracyjny uprawniony jest do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność organu administracji i przewlekłość prowadzonego postępowania tylko wówczas, gdy nie wystąpią przesłanki negatywne uniemożliwiające merytoryczne wypowiedzenie się w sprawie. W pierwszej kolejności skarżący obowiązani są do wniesienia stosownej skargi po uprzednim złożeniu upomnienia do organu wyższego stopnia na bezczynność organu pierwszej instancji lub też na przewlekłość prowadzonego postępowania. W rozpoznawanej sprawie żądanie o wszczęcie postępowania zostało złożone do organu pierwszej instancji 19 marca 2020 r., a 13 lipca 2020 r. skarżący wnieśli upomnienie do organu wyższego stopnia, tym samym dopełnili wymóg formalny wynikający z postanowień art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W polu widzenia składu orzekającego musi być to, że [...] lipca 2020 r. organ pierwszej instancji skierował do skarżących pismo, w którym poinformował ich o tym, że z uwagi na brak przymiotu strony postępowanie zainicjonowane ich wnioskiem z 19 marca 2020 r. nie będzie prowadzone. Wskazane pismo nie zawiera szaty graficznej przewidzianej dla postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jednakże zawiera minimalne wymogi stawiane rozstrzygnięciu organu administracji publicznej, ponieważ wynika z niego, który organ wydał dane orzeczenie, do kogo jest ono skierowane, jakie zawiera rozstrzygnięcie oraz podpis osoby uprawnionej do jego wydania. W świetle powyższego przyjdzie uznać, że przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu na bezczynność i przewlekłość prowadzenia postępowania administracyjnego organu pierwszej instancji, organ ten załatwił sprawę w sposób przewidziany przepisami prawa. Ułomności przywoływanego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak zamieszczenia w nim podstawy prawnej, jak również wskazania motywów, którymi organ ten kierował się przy jego wydaniu, a także brak pouczenia o przysługujących skarżącym środkach prawnych, nie wpływają na finalną ocenę, że akt taki został wprowadzony do porządku prawnego. W tej sytuacji wyczerpana został przesłanka umorzenia postępowania sądowego przewidziana treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w części dotyczącej zobowiązania organu administracji do wydania w określonym terminie stosownego rozstrzygnięcia. Na marginesie można zauważyć, że skarżący mogą wystąpić do organu odwoławczego z zażaleniem i wnioskiem o przywrócenie terminu. W skardze do tutejszego Sądu skarżący wystąpili o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podniesiony zarzut wymaga rozważenia, otóż skarżący żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wnieśli do organu administracji 19 marca 2020 r., a zatem w okresie obowiązywania szczególnych regulacji związanych ze zjawiskiem pandemii COVID-19. Stosownie do postanowień art. 15zzs ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w ramach postępowania administracyjnego wstrzymany został bieg wszystkich terminów. Stan taki obowiązywał do momentu wejścia w życie ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Mając na uwadze stan epidemiczny oraz fakt, że organ pierwszej instancji wydał w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie w znaczeniu materialnym (pismo) z [...] lipca 2020 r., a zatem w terminie dwóch miesięcy od uruchomienia biegu terminów w ramach postępowań administracyjnych, zarzut skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania nie jest zasady, a tym samym nie może być uwzględniony. W analogiczny sposób widzieć należy żądanie skarżących o nałożenie grzywny na organ pierwszej instancji. Żądanie to w sytuacji oddalenia skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania nie może zostać pozytywnie rozpoznane, analogicznie jak żądanie zasądzenia na rzecz skarżących maksymalnej kwoty przewidzianej treścią art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle powyższych ustaleń wynika, że wyczerpane zostały przesłanki oddalenia skargi we wskazanym zakresie i stosownie do postanowień art. 151 powyższej ustawy, należało we wskazanym zakresie skargę oddalić.