II SAB/Gl 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w przedmiocie redukcji punktów karnych oddala skargę. Wnioskiem z dnia 22 marca 2016 r. pełnomocnik T. C. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (dalej KWP) o redukcję punktów karnych związanych z naruszeniami przepisów o ruchu drogowym, w związku ze szkoleniem odbytym w dniu [...] r. oraz wydanie w tym zakresie stosownego zaświadczenia. KWP postanowieniem z dnia [...] r., L.dz. [...], odmówił wydania żądanego zaświadczenia, stwierdzając brak podstaw do zredukowania ilości punktów karnych widniejących w rejestrze. Dodatkowo KWP do pełnomocnika T. C. przesłał pismo z dnia 21 kwietnia 2016 r., wskazujące na brak podstaw do uwzględnienia żądania, przedstawiając merytoryczną argumentację, pouczając jednocześnie o sposobie kwestionowania czynności materialno – technicznych, dotyczących wpisów w ewidencji. Przywołał również wyrok WSA w Gliwicach w sprawie sygn. akt II SA/Gl 875/13, gdzie Sąd wypowiedział się już na temat zasadności redukcji punktów karnych odnośnie T. C. Pełnomocnik T. C. złożył skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji, datowaną na 26 lipca 2016 r. Zarzucono rażące naruszenie przepisów proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.), poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, 2) art. 10 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia strony skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań; 3) art. 37 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący nie miał możliwości złożenia zażalenia od czynności materialno-technicznej organu. Mając na uwadze uchybienia wskazane wyżej, wniesiono o wyznaczenie dodatkowego termin załatwienia sprawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie; podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. W uzasadnieniu podano m. in., że nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego sprawy oraz wskazano na braki dowodowe. W szczególności organ I instancji nienależycie rozpoznał sprawę, to jest nie uwzględnił prawidłowo odbytego kursu przez skarżącego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, który stanowi podstawę do redukcji punktów karnych. Dodatkowo, skarżący nic miał możliwości ustosunkowania się do zebranych w sprawie materiałów dowodowych, ani wypowiedzenia się w kwestii poczynionych przez organy ustaleń. Komendant Główny Policji przy tym dokonał całkowicie błędnych ustaleń stwierdzając, że skarżącemu nie przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia na przewlekle postępowanie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał na czynności wykonane w toku postępowania. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o czym stanowi art. 37 § 1 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu wskazanego trybu strona może wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla uznania wyczerpania ww. toku przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowny środek. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez właściwy organ (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 września 2016 r., sygn. II SAB/Kr 109/16). W niniejszej sprawie wezwanie takie zostało złożone, z kolei Sąd – w świetle powyższych uwag – nie weryfikuje tu sposobu rozpoznania sprawy przez Komendanta Głównego Policji. Przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "bezczynność", bądź "przewlekłość postępowania". Wskazać tu należy na ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.), która wprowadziła w tym zakresie nowelizację obowiązującą od dnia 11 kwietnia 2011 r. W związku z tymi przepisami należy odróżniać bezczynność organu od przewlekłości postepowania, określonej w art. 37 § 1 k.p.a. oraz w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wskazał na to NSA m. in. w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 oraz w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12. W tym ostatnim NSA podał, że "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia »bezczynności«, poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie »przewlekłego prowadzenia postępowania« należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (...), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (...). Pojęcie »przewlekłość postępowania« obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (...)." (zob. też wyrok WSA w Warszawie z 17 grudnia 2014 r., sygn. VII SAB/Wa 62/14). W niniejszej sprawie nie można mówić o bezczynności organu (a także o przewlekłości, do której skarga także nawiązuje). Wniosek pełnomocnika skarżącego do KWP o zaliczenie odbytego w dniu [...] r. kursu i wydanie zaświadczenia fakt ten stwierdzającego pochodził z dnia [...]r., a już w dniu [...] r. wydano w Komendzie Wojewódzkiej Policji zarządzenie o zgromadzeniu materiałów dowodowych wymaganych do rozstrzygnięcia sprawy. KWP postanowieniem z dnia [...] r., L.dz. [...], wydanym na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania żądanego zaświadczenia, stwierdzając brak podstaw do zredukowania ilości punktów karnych widniejących w rejestrze oraz pouczył o możliwości złożenia zażalenia. Dodatkowo KWP do pełnomocnika T. C. przesłał pismo z dnia [...] r., wskazujące na brak podstaw do uwzględnienia żądań, przedstawiając merytoryczną argumentację, pouczając jednocześnie o sposobie kwestionowania czynności materialno – technicznych, dotyczących wpisów w ewidencji. Przywołał również wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gl 875/13, gdzie Sąd wypowiedział się już na temat zasadności redukcji punktów karnych odnośnie T. C. Sąd wskazywał, że "(...) odbycie takiego szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (...), jeżeli miało ono miejsce już po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów." Wyrok ten uprawomocnił się, przez co wywołuje określone skutki prawne. Wskazać należy, że poprzez skargę na bezczynność (ewentualnie przewlekłość) strona niezadowolona nie można kwestionować merytorycznie dotychczasowych czynności materialno-technicznych bądź rozstrzygnięć, domagając się wydania ostatecznie takiego rozstrzygnięcia, bądź podjęcia czynności materialno-technicznej, które by jej w pełni odpowiadały (tracąc z pola widzenia te czynności i rozstrzygnięcia dla niej niekorzystne, które już podjęto). Nie można również podzielić zarzutu naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut taki może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (np. wyrok NSA z 24 listopada 2015 r., sygn. II OSK 747/14). Te wymagania nie zostały spełnione. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 10, 37 §1, 77 §1 k.p.a., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona (w stopniu oczywistym) podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.