II SAB/Gl 50/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i Stowarzyszenia "A" na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w kwestii wniosku skarżącego Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie "A" wystąpiło o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Z treści formularza wynika, że Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków ani majątku, a zebrane składki członkowskie w kwocie 200 zł zostały w znaczącej części rozdysponowane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.– zwanej dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podstawą prawną działania stowarzyszenia jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulująca zasady działania tego typu organizacji, która określiła także sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 42 ust. 2 tej ustawy, stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Nie ulega wiec wątpliwości, że stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są składki członkowskie. Jednocześnie, w przypadku stowarzyszenia zwykłego to jego członkowie określają zarówno wysokość tych składek jak i zasady ich ponoszenia. Zarazem zauważyć przyjdzie, że prowadząc określony typ działalności Stowarzyszenie winno brać pod uwagę obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11 (Lex nr 990354), zgodnie z którym stowarzyszenie, chcąc realizować swojej statutowe cele, winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Skoro w druku formularza przesłanym do Sądu wyraźnie wskazano, że stowarzyszenie nie posiada żadnych dochodów, a zarazem nie powołano jakiejkolwiek przyczyny usprawiedliwiającej ich brak lub też wykazującej, że środki finansowe uprzednio zgromadzone zostały wcześniej rozdysponowane na realizację celów statutowych, to tym samym niepodobna przyjąć, że okoliczność ta będzie uzasadniała przyznanie prawa pomocy. W istocie akceptacja takiej argumentacji oznaczałaby przerzucenie kosztów działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, co w konsekwencji godziłoby w zasadę równości, pojmowaną jako równe traktowanie podmiotów występujących przed Sądem. Na marginesie można zauważyć, że wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu jest bezzasadny, albowiem tego rodzaju fachowy pełnomocnik nie może występować w sprawach. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 213 ze zm.) działalność doradców podatkowych ogranicza się do spraw dotyczących zobowiązań podatkowych i celnych, a także prowadzenia ksiąg rachunkowych, podatkowych a także innych ewidencji prowadzonych na potrzeby postępowań podatkowych. Doradcy podatkowi mogą reprezentować osoby fizyczne lub prawne w toczących się postępowaniach administracyjnych lub sądowych lecz jedynie w opisanym wyżej zakresie. Wobec tego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.