II SAB/Gl 50/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-03-09
Skład orzekający: Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu, pomimo zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże, wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ działalność doradców podatkowych, zgodnie z ustawą o doradztwie podatkowym, ogranicza się do spraw dotyczących zobowiązań podatkowych i celnych, a przedmiotowa sprawa (przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności) nie mieści się w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca H. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu w sprawie dotyczącej bezczynności Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżąca uzasadniła wniosek niskimi dochodami (emerytura w kwocie 906 zł) i brakiem majątku. Referendarz sądowy zwolnił ją od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia doradcy podatkowego. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, domagając się zmiany postanowienia i ustanowienia doradcy podatkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. Z. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwalniającego skarżącą od kosztów sądowych oraz odmawiającego ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt II SAB/Gl 50/14 w sprawie ze sprawy ze skargi H. Z. oraz Stowarzyszenia [A] na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Skarżąca H. Z. na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Złożony wniosek umotywowała niskimi dochodami oraz ponoszeniem stałych wydatków, których rozmiar uniemożliwia zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Z treści formularza wynika, że strona zamieszkuje samotnie - posiada prawo własności do lokalu o powierzchni 50,75 m², a jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w kwocie 906 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnych innych składników majątku, w tym papierów wartościowych, oszczędności ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że ze względu na przedmiot sprawy wniosek o przyznanie pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego nie może zostać uwzględniony, natomiast sytuacja materialna wnioskodawczyni, zwłaszcza osiągane przez nią dochody uzasadniają uwzględnienie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W ustawowym terminie strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 października 2014 r. domagając się jego zmiany i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazywała, że przedmiotowa sprawa dotyczy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a ponieważ za nieruchomość płaci się podatek, to ustanowienie doradcy podatkowego, który dokona stosownych wyliczeń jest uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył do następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy).
Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W ocenie Sądu sytuacja materialna H. Z. jest szczególnie ciężka, a skarżąca wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Natomiast odnosząc się do jej żądania ustanowienia z urzędu doradcy podatkowego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 54 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 213 ze zm.) działalność doradców podatkowych ogranicza się do spraw dotyczących zobowiązań podatkowych i celnych, a także prowadzenia ksiąg rachunkowych, podatkowych i innych ewidencji prowadzonych na potrzeby postępowań podatkowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie w rozpatrywanej sprawie, której przedmiotem jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie może zostać uwzględniony.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło