II SAB/Gl 51/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w przedmiocie niewydania decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. do wydania aktu rozstrzygającego wniosek skarżącej z dnia [...] r. - w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt postępowania; 2. orzeka, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z daty 24 lipca 2009 r., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w dniu 27 lipca 2009 r. J. G. wniosła o zbadanie zgodności z przepisami prawa budowlanego usytuowania okna, wykonanego w ścianie szczytowej budynku na działce sąsiedniej przy ul. [...] w J. w odległości 3 m od granicy i na wprost okien jej budynku. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. pismem z dnia 31 lipca 2009 r. nr [...] zawiadomił o planowanej kontroli przedmiotowego budynku, a następnie kolejnym pismem z dnia 1 lutego 2010 r. organ nadzoru budowlanego poinformował, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że okno wybudowano zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę z 1962 r., a zatem brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. Z kolei pismem z dnia 14 lutego 2010 r., zatytułowanym zażaleniem J. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem PINB w J. z żądaniem uchylenia "decyzji" z dnia [...] r., domagając się wydania nakazu zamurowania wykonanego bezprawnie okna na działce sąsiedniej. Jej zdaniem, pierwotnie w ścianie szczytowej istniał mały otwór, lecz później został bez jej zgody powiększony w trakcie rozbudowy domu, usytuowanego w odległości 3 m od jej działki. Następnie kolejnym pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r. J. G. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z żądaniem uchylenia decyzji z dnia [...] r. i wydania nakazu zabudowy przedmiotowego okna. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. poinformował, że w przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja, a pismo z dnia 1 lutego 2010 r. stanowi jedynie informację o sprawie ( pismo z dnia 23 kwietnia 2010 r.). W tym stanie rzeczy J. G. pismem z dnia 9 stycznia 2011 r. wniosła skargę na działalność organu I instancji do [...].WINB w K., zarzucając przewlekłe załatwienie sprawy, sprowadzające się jedynie do korespondencji z organem, którą przedstawiła. Odpowiedzi na powyższą skargę udzielił Naczelnik Wydziału Orzecznictwa Administracyjnego [...].WINB pismem z dnia 28 marca 2011 r. Następnie J. G. wniosła w dniu 1 października 2011 r. skargę na działalność PINB w J. do sądu administracyjnego, w której po przedstawieniu korespondencji z organami, domagała się wyjaśnienia sprawy legalności budowy przedmiotowego okna i wydania nakazu jego zamurowania. Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. wyjaśnił, że na wniosek skarżącej dokonano sprawdzenia legalności okna w budynku przy ul. [...], które przewidziano w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., której oryginału jednak organ nie posiada. Skoro okno zostało wykonane legalnie, brak podstaw do podejmowania czynności w oparciu o Prawo budowlane. W kolejnym piśmie z dnia 30 stycznia 2012 r. skarżąca po zrelacjonowaniu dotychczasowej korespondencji z organem, podtrzymała skargę, domagając się zobowiązania sąsiadki T. S. do przedłożenia zgody na wykonanie okna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej wnioski mogły odnieść skutek w ramach niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego. Skarżąca jako właścicielka nieruchomości legitymuje się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego w sprawie legalności zabudowy na działce sąsiedniej, a zatem jest uprawniona do zwalczania bezczynności organu w takim zakresie. Organ, którego bezczynność zaskarżono, podjął czynności zmierzające do zbadania legalności wykonania otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w J., o co wnosiła skarżąca pismem z dnia 24 lipca 2009 r., lecz z naruszeniem terminów wymienionych w art. 35 kpa, nie wydał rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, ani też nie wskazał przyczyn niezałatwienia sprawy i nie podał nowego terminu załatwienia sprawy – wbrew wymogom z art. 36 kpa, a jedynie pismem z dnia 1 lutego 2010 r. podał, że w świetle wyników postępowania wyjaśniającego brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie. Pismo to, co prawda zostało opatrzone podpisem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., lecz nie stanowi decyzji administracyjnej z art. 104 kpa, jako że nie zawiera elementów z art. 107 § 1 kpa, a w szczególności brak wypowiedzi co do rozstrzygnięcia, czyli sposobu załatwienia sprawy. Zresztą, na taki charakter pisma jako jedynie informującego o biegu sprawy, wskazał jednoznacznie organ nadzoru budowlanego w przywołanym wyżej piśmie z dnia 23 kwietnia 2010 r. Taki bieg sprawy potwierdził także Naczelnik Wydziału Orzecznictwa Administracyjnego w piśmie z dnia 28 marca 2011 r., stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącej z dnia 9 stycznia 2011 r., w którym zarzuciła przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ I instancji, sprowadzające się jedynie do wymiany korespondencji. Jednocześnie pismo to stanowi zażalenie w rozumieniu art. 37 kpa, którego wniesienie stanowiło wymóg formalny, warunkujący skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu I instancji zgodnie z wymogiem z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga na bezczynność organu I instancji jest zatem zasadna, skoro organ ten nie załatwił sprawy legalności wykonania spornego otworu okiennego poprzez wydanie aktu kończącego postępowanie zgodnie z wymogiem z art. 104 kpa, a więc decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, bądź umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa, które to orzeczenie ma również charakter aktu kończącego postępowanie. Bezczynność organu należy przy tym kwalifikować jako rażące naruszenie prawa z uwagi na znaczną, bo dwuletnią zwłokę w uchylaniu się od wydania rozstrzygnięcia sprawy, umożliwiającego wniesienie skarżącej środka odwoławczego w razie niekorzystnego jej załatwienia. Stąd też uwzględniając skargę na bezczynność Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do wydania aktu rozstrzygającego sprawę w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt postępowania zgodnie z art. 149 § 1 i art. 286 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie określono o charakterze bezczynności jako rażąco naruszającej prawo po myśli art. 149 § 1 zd. 2 tej ustawy – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. ( Dz. U. Nr 34, poz. 173). O kosztach sądowych, obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ustawy. Jednakże brak było podstaw prawnych do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia co do istoty sprawy administracyjnej poprzez wydanie nakazu zamurowania spornego okna czego domagała się skarżąca. Uwzględniając skargę na bezczynność organu sąd uprawniony jest jedynie do zastosowania trybu z art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto, wyjaśnić przyjdzie, że brak było podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika skarżącej emerytowanego radcy prawnego ( adwokata ) jako że nie należy on do podmiotów wymienionych w art. 35 § 1 tej ustawy. Zatem w wyniku niniejszego wyroku i po zwrocie akt postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji zobligowany jest do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie legalności wykonania spornego otworu okiennego – w terminie 1miesiaca. O ile w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ ten stwierdzi, że otwór przewidziany był w udzielonym pozwoleniu na budowę ( w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów w tym względzie, a nawet ich kserokopii ) i to w takich samych wymiarach, jak to przewidywał zatwierdzony projekt budowlany, zachodzą podstawy do zakończenia postępowania w drodze jego umorzenia po myśli art. 105 § 1 kpa. O ile zaś co prawda projekt przewidywał otwór, lecz następnie został on samowolnie powiększony, jak zdaje się utrzymywać skarżąca, należy orzec merytorycznie w sprawie – poprzez wydanie nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. su