II SAB/Gl 51/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w przedmiocie niewydania decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. ustanowić skarżącej radcę prawnego z urzędu; 3. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w niniejszej sprawie J. G. złożyła na urzędowym formularzu druku PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W jego uzasadnieniu akcentując swoją trudną sytuację materialną wskazała, że jedyne jej źródło utrzymania stanowi emerytura w kwocie 2070 zł brutto. Przy czym na utrzymaniu skarżącej znajduje się niepełnosprawna córka, prowadząca z nią wspólne gospodarstwo domowe, która nie posiada żadnego dochodu. Skarżąca zwróciła uwagę na koszty, jakie ponosi w związku z własnym, złym stanem zdrowia na rehabilitację oraz leki (około 150 – 200 zł miesięcznie), zaś w ramach ponoszonych miesięcznych wydatków tytułem utrzymania wskazała na opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, telefon w łącznej kwocie 480 zł, a także na pomoc finansową udzielaną córce w kwocie około 350 zł. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, strona może ubiegać się o przyznanie prawa w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Taki też wniosek złożyła J. G. Zauważyć jednakże należy, że przyznanie stronie takiego przywileju, jakim jest prawo pomocy, wobec generalnej zasady odpłatności obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 199 ustawy) wymaga prawidłowego wyważenia z jednej strony okoliczności związanych z rzeczywistym stanem majątkowym oraz rodzinnym wnioskodawcy, z drugiej zaś wzięcie pod uwagę konstytucyjnego prawa do sądu. Kryteria przyznania przedmiotowego uprawnienia określone zostały przez ustawodawcę. Jak wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanego wniosku Sąd uznał, że osiągany przez skarżącą dochód w kwocie ok. 2000 zł oraz powołane przez nią wydatki uzasadniają przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika oraz zwolnienia z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Sąd uwzględnił również, że wskazane przez skarżącą wydatki obejmują jedynie podstawowe kwestie dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego w postaci mediów oraz w związku ze złym stanem zdrowia skarżącej, brak wśród nich natomiast kosztów ponoszonych przez skarżącą np. na środki czystości czy żywność. Sąd miał także na uwadze, że formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wpłynął do Sądu w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku, zaś środek ten obwarowany jest przymusem radcowsko-adwokackim oraz obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej. Jednocześnie Sąd stwierdził brak podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem jak wynika z akt sprawy koszty te w postaci wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącą pokryte, natomiast na obecnym etapie postępowania sądowego mogą one sprowadzić się jedynie do wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej. Podkreślić jednakże wymaga, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy.