II SAB/Gl 51/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-01-12
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Łucja Franiczek, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji zasadnie pozostawił wniosek o podział nieruchomości bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę (spółdzielnię mieszkaniową) wymaganych dokumentów i podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych?Ratio decidendi
Organ administracji zasadnie pozostawił wniosek o podział nieruchomości bez rozpoznania, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych dokumentów (odpisu z księgi wieczystej lub oświadczenia) ani nie uzyskał podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych, co jest wymogiem wynikającym z art. 97 ust. 1a i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową nie obejmuje czynności podziału nieruchomości w trybie administracyjnym, a przepis art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter szczególny wobec ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" złożyła wniosek o podział nieruchomości. Prezydent Miasta wezwał spółdzielnię do uzupełnienia braków formalnych, w tym do złożenia podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych i dostarczenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny. Spółdzielnia uznała wezwanie za niezasadne, powołując się na swoje uprawnienia wynikające z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zażalenia. Spółdzielnia wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi "A" w T. na bezczynność Prezydenta Miasta T. w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 25 maja 2016 r. skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w T. wystąpiła o podział nieruchomości stanowiącej działkę
nr 1 o pow. 3.0828 ha, położonej w T. obręb [...] k. m. [...].
Prezydent Miasta T. pismem z dnia 1 czerwca 2016 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 kpa poprzez:
1) złożenie podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych (art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Dz. U.
z 2015 r. poz. 1774 ze zm.);
2) dostarczenie dokumentu, stwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości zgodnie z art. 97 ust. 1 a, art. 116 ust. 2 pkt 4 i ust. 2a cyt. ustawy, tj. odpisu z księgi wieczystej albo oświadczenia przedstawiającego aktualny stan wpisów w księdze wieczystej z klauzulą o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, opatrzonego podpisem wszystkich współużytkowników wieczystych.
Organ administracji pouczył wnioskodawcę o obowiązku uzupełnienia powyższych braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 6 czerwca 2016 r.
W odpowiedzi Spółdzielnia pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. podniosła, że wezwanie jest niezasadne w świetle art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222), bowiem w ramach sprawowanego zarządu uprawniona jest do samodzielnego dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością wspólną. Stąd też brak podstaw do żądania podpisania wniosku przez wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości. Nadto, niezgodnie z art. 220 § 1 lit. b kpa, wezwano do złożenia pozostałych dokumentów.
W tym stanie rzeczy organ administracji pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. zawiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa).
Z kolei wnioskodawca w dniu 26 lipca 2016 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy, które jednak nie zostało uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na mocy postanowienia z dnia [...] r.
W skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa, zarzucając bezczynność Prezydenta Miasta T., domagała się zobowiązania organu do wydania aktu w terminie 14 dni oraz orzeczenia o charakterze bezczynności i zasądzenia kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącej, błędne jest bowiem stanowisko Kolegium co do interpretacji art. 220 § 1 lit. b kpa w zw. z art. 97 ust. 1 a pkt 1 ugn, bowiem organ administracji może bezpłatnie uzyskać odpis księgi wieczystej. Podtrzymano też stanowiska w kwestii zakresu zarządu sprawowanego przez spółdzielnię zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie podziału nieruchomości w postępowaniu administracyjnym. Dla poparcia stanowiska skarżąca odwołała się do poglądów w zakresie reprezentacji właścicieli lokali w spółdzielniach mieszkaniowych, wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt
K 60/13 oraz w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt
III CZP 122/13.
W odpowiedzi na skargę organ administracji, którego bezczynność zaskarżono, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Brak bowiem podstaw prawnych do stwierdzenia bezczynności organu, który zasadnie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego go do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wymogi formalne wniosku o podział nieruchomości reguluje art. 97 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyżej powołanej. Zatem do wniosku należy dołączyć m.in. dokumenty stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości. Dokument taki nie jest zaświadczeniem w rozumieniu art. 217 i nast. kpa. Niezależnie od tego wymóg złożenia takiego dokumentu wynika z przepisu prawa materialnego. Zatem zachodzi przypadek z art. 220 § 2 kpa, wyłączający zastosowanie § 1 pkt 2 b i c tego przepisu.
Tymczasem jest poza sporem, że skarżąca nie złożyła żądanego dokumentu w postaci odpisu z księgi wieczystej bądź oświadczenia. Już z tych względów zachodziła podstawa do pozostawienia wniosku o podział nieruchomości bez rozpoznania.
Nadto, zasadnie uznał organ administracji, że wniosek o podział nieruchomości stanowiącej współwłasność lub współużytkowanie wieczyste musi pochodzić od wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych. Taki wymóg zawiera bowiem art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjątek dotyczy przypadku, gdy o podziale orzeka sąd. Brak zgody może być zastąpiony prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego w trybie art. 199 kodeksu cywilnego.
Zasady tej nie zmienia art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, wyżej powołanej. Wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną nie obejmuje bowiem czynności podziału nieruchomości w trybie administracyjnym. Zatem przepis art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest regulacją szczególną wobec ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Jak bowiem wyjaśnił tut. Sąd w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 32/16, podział nieruchomości mieści się w sferze indywidualnych tytułów prawnych do nieruchomości.
Dokonanie podziału nieruchomości, stanowiącej przedmiot współużytkowania wieczystego na wniosek spółdzielni bez wniosku pozostałych współużytkowników bądź orzeczenia sądu powszechnego obarczone byłoby zatem kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia przywołane przez skarżącą orzecznictwo. Nie dotyczy bowiem podziału nieruchomości. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawie administracyjnej jedynie odpowiednio stosuje się art. 199 kodeksu cywilnego. Odesłanie to byłoby więc zbędne, gdyby podzielić stanowisko skarżącej.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia uzasadnienie pisma organu o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Istotna jest jedynie treść samego wezwania organu o uzupełnienie podania o podział oraz pouczenie o konsekwencjach prawnych nieusunięcia wskazanych braków.
Zatem brak podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu rozstrzygającego wniosek skarżącej o podział nieruchomości, stanowiącej współwłasność. Dokonana przez organ administracji wykładnia prawa materialnego jest bowiem prawidłowa. Nie doszło też do naruszenia art. 64 §2 kpa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zm.).
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 4 i art. 120 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło