II SAB/Gl 51/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-01-12

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Łucja Franiczek, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji zasadnie pozostawił wniosek o podział nieruchomości bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę (spółdzielnię mieszkaniową) wymaganych dokumentów i podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych?
Ratio decidendi
Organ administracji zasadnie pozostawił wniosek o podział nieruchomości bez rozpoznania, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych dokumentów (odpisu z księgi wieczystej lub oświadczenia) ani nie uzyskał podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych, co jest wymogiem wynikającym z art. 97 ust. 1a i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową nie obejmuje czynności podziału nieruchomości w trybie administracyjnym, a przepis art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter szczególny wobec ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" złożyła wniosek o podział nieruchomości. Prezydent Miasta wezwał spółdzielnię do uzupełnienia braków formalnych, w tym do złożenia podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych i dostarczenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny. Spółdzielnia uznała wezwanie za niezasadne, powołując się na swoje uprawnienia wynikające z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zażalenia. Spółdzielnia wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi "A" w T. na bezczynność Prezydenta Miasta T. w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. Wnioskiem z dnia 25 maja 2016 r. skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w T. wystąpiła o podział nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 o pow. 3.0828 ha, położonej w T. obręb [...] k. m. [...]. Prezydent Miasta T. pismem z dnia 1 czerwca 2016 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 kpa poprzez: 1) złożenie podpisów wszystkich współużytkowników wieczystych (art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.); 2) dostarczenie dokumentu, stwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości zgodnie z art. 97 ust. 1 a, art. 116 ust. 2 pkt 4 i ust. 2a cyt. ustawy, tj. odpisu z księgi wieczystej albo oświadczenia przedstawiającego aktualny stan wpisów w księdze wieczystej z klauzulą o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, opatrzonego podpisem wszystkich współużytkowników wieczystych. Organ administracji pouczył wnioskodawcę o obowiązku uzupełnienia powyższych braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 6 czerwca 2016 r. W odpowiedzi Spółdzielnia pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. podniosła, że wezwanie jest niezasadne w świetle art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222), bowiem w ramach sprawowanego zarządu uprawniona jest do samodzielnego dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością wspólną. Stąd też brak podstaw do żądania podpisania wniosku przez wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości. Nadto, niezgodnie z art. 220 § 1 lit. b kpa, wezwano do złożenia pozostałych dokumentów. W tym stanie rzeczy organ administracji pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. zawiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Z kolei wnioskodawca w dniu 26 lipca 2016 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy, które jednak nie zostało uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na mocy postanowienia z dnia [...] r. W skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa, zarzucając bezczynność Prezydenta Miasta T., domagała się zobowiązania organu do wydania aktu w terminie 14 dni oraz orzeczenia o charakterze bezczynności i zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej, błędne jest bowiem stanowisko Kolegium co do interpretacji art. 220 § 1 lit. b kpa w zw. z art. 97 ust. 1 a pkt 1 ugn, bowiem organ administracji może bezpłatnie uzyskać odpis księgi wieczystej. Podtrzymano też stanowiska w kwestii zakresu zarządu sprawowanego przez spółdzielnię zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie podziału nieruchomości w postępowaniu administracyjnym. Dla poparcia stanowiska skarżąca odwołała się do poglądów w zakresie reprezentacji właścicieli lokali w spółdzielniach mieszkaniowych, wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt K 60/13 oraz w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt III CZP 122/13. W odpowiedzi na skargę organ administracji, którego bezczynność zaskarżono, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Brak bowiem podstaw prawnych do stwierdzenia bezczynności organu, który zasadnie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Zgodnie z art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego go do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wymogi formalne wniosku o podział nieruchomości reguluje art. 97 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyżej powołanej. Zatem do wniosku należy dołączyć m.in. dokumenty stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości. Dokument taki nie jest zaświadczeniem w rozumieniu art. 217 i nast. kpa. Niezależnie od tego wymóg złożenia takiego dokumentu wynika z przepisu prawa materialnego. Zatem zachodzi przypadek z art. 220 § 2 kpa, wyłączający zastosowanie § 1 pkt 2 b i c tego przepisu. Tymczasem jest poza sporem, że skarżąca nie złożyła żądanego dokumentu w postaci odpisu z księgi wieczystej bądź oświadczenia. Już z tych względów zachodziła podstawa do pozostawienia wniosku o podział nieruchomości bez rozpoznania. Nadto, zasadnie uznał organ administracji, że wniosek o podział nieruchomości stanowiącej współwłasność lub współużytkowanie wieczyste musi pochodzić od wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych. Taki wymóg zawiera bowiem art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjątek dotyczy przypadku, gdy o podziale orzeka sąd. Brak zgody może być zastąpiony prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego w trybie art. 199 kodeksu cywilnego. Zasady tej nie zmienia art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, wyżej powołanej. Wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną nie obejmuje bowiem czynności podziału nieruchomości w trybie administracyjnym. Zatem przepis art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest regulacją szczególną wobec ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Jak bowiem wyjaśnił tut. Sąd w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 32/16, podział nieruchomości mieści się w sferze indywidualnych tytułów prawnych do nieruchomości. Dokonanie podziału nieruchomości, stanowiącej przedmiot współużytkowania wieczystego na wniosek spółdzielni bez wniosku pozostałych współużytkowników bądź orzeczenia sądu powszechnego obarczone byłoby zatem kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia przywołane przez skarżącą orzecznictwo. Nie dotyczy bowiem podziału nieruchomości. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawie administracyjnej jedynie odpowiednio stosuje się art. 199 kodeksu cywilnego. Odesłanie to byłoby więc zbędne, gdyby podzielić stanowisko skarżącej. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia uzasadnienie pisma organu o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Istotna jest jedynie treść samego wezwania organu o uzupełnienie podania o podział oraz pouczenie o konsekwencjach prawnych nieusunięcia wskazanych braków. Zatem brak podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu rozstrzygającego wniosek skarżącej o podział nieruchomości, stanowiącej współwłasność. Dokonana przez organ administracji wykładnia prawa materialnego jest bowiem prawidłowa. Nie doszło też do naruszenia art. 64 §2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 4 i art. 120 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło