II SAB/Gl 51/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi V. H. (V. H.) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie, 3. przyznaje od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po uprzednim złożeniu ponaglenia W.H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 14 lutego 2025 r. złożył do tutejszego Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt stały. W skardze domaga się: 1) zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 PPSA, 4) rozstrzygnięcia sprawy w trybie uproszczonym, 5) zasądzenia kosztów postępowania. Wniesiono nadto o to: - na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 oraz art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dziennik Ustaw z 1993 r., Nr 61, poz. 284) i w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, aby Sąd nie stosował, ewentualnie zastosował odpowiednio art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, albowiem przepis ustawy krajowej ogranicza skarżącemu prawo do sądu (w tym prawo do odszkodowania), które jest normą konstytucyjną i normą prawa międzynarodowego i prawo to nie może zostać ani ograniczone, ani odebrane postanowieniem ustawy, - na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 47 oraz art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, aby Sąd nie stosował art. l00d ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, albowiem przepis ustawy krajowej odbiera skarżącemu prawo do bycia wolnym od ingerencji władzy publicznej w prawo do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego, które jest normą konstytucyjną i normą prawa międzynarodowego i prawo to nie może zostać ani ograniczone, ani odebrane postanowieniem, ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt stały został złożony 5 maja 2023 r. Zobowiązanie do osobistego stawiennictwa w celu pobrania odcisków linii papilarnych zostało zaś wykonane w dniu 9 sierpnia 2023 r. Od tego czasu decyzja w sprawie nie została wydana. Organ nie podejmował zaś innych czynności procesowych. Uzasadnienie zawiera również bogatą analizę przepisów prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych. Wskazuje również, że wybuch konfliktu zbrojnego Ukrainie nie spowodował, wbrew pozorom o wiele zwiększonego obciążenia pracą Urzędów Wojewódzkich. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Zrelacjonował przebieg postępowania oraz opisał podejmowane w sprawie czynności. Nie zakwestionował, że skarżący stawił się na pobranie linii papilarnych dnia 9 sierpnia 2023 r. Następne czynności to wystąpienie o współdziałanie do innych organów i służb. Ostatecznie zezwolenie na pobyt stały zostało wydane wnioskodawcy dnia 18 lutego 2025 r. Organ podkreślił, że w ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. 2024 r. poz. 16), ustawodawca w art. 100d ust. 1 wprowadził szczególne rozwiązania dotyczące załatwiania spraw cudzoziemców, stanowiąc, że w okresie do dnia 30 września 2025 r. termin załatwienia spraw (między innymi) dotyczących zezwolenia na pobyt stały w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Ustęp 3 wspomnianego przepisu stanowi zaś, że okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Podniesiono wreszcie, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłok (art. 100d ust. 4 ustawy). Organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Szefa ds. Cudzoziemców stosowanie przepisów art. 100c i 100d ustawy specjalnej tylko do postępowań, których stronami są obywatele Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP w okresie od 24 lutego 2022 r. nie są prawidłowe. Poglądy te nie uwzględniają tego, że oba te przepisy w przeciwieństwie do znacznej większości pozostałych przepisów ustawy specjalnej posługują się pojęciem "cudzoziemiec", które należy dekodować przy użyciu ogólnosystemowej definicji tego pojęcia, zawartej w art. 3 pkt. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 o cudzoziemcach, a nie pojęciem "obywatel Ukrainy". Przeciwko zasadności tych poglądów przemawia również to, że przedmiot regulacji ustawy specjalnej nie zamyka się tylko w sprawach określonych w art. 1 ust 1 ustawy specjalnej. Ustanowienie podstawy prawnej dla "spoczywania" terminów dla załatwiania spraw administracyjnych cudzoziemców przez wojewodów (art. l00c i art. l00d ustawy) uzasadnione było od początku kolejnymi wzrostami liczby wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, stanowiącymi skutki pośrednie agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz masowego napływu cudzoziemców. Wyjaśniając powód przedłużonego procedowania nad złożonym wnioskiem o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na wstępie wskazano, że do Wojewody Śląskiego wpływa od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków pobytowych, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Jednocześnie w dniu 14 marca 2020 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzono stan zagrożenia epidemicznego, zastąpiony od 20 marca 2020 r. trwającym do 15 maja 2022 r. stanem epidemii, który następnie zastąpiony został w dniu 16 maja 2022 r. obowiązującym do 30 czerwca 2023 r. stanem zagrożenia epidemicznego. Ta nadzwyczajna dla funkcjonowania społeczeństwa i Państwa sytuacja przekładała się na wzrost absencji chorobowych pracowników, powstanie zaległości (m.in. w związku z zawieszeniem bezpośredniej obsługi petentów), a tym samym wydłużenie czasu procedowania w prowadzonych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Rozstrzygając sprawę należy przede wszystkim rozważyć zastosowanie w stosunku do skarżącego 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r., poz. 337, dalej: ""specustawa ukraińska"). Przybył on do Polski przed wybuchem wojny w Ukrainie, jest mężem obywatelki Polski. Zgodnie z art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r., poz. 769) decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy. Ustęp 2 tego artykułu doprecyzowuje zaś, że termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a. Organ administracji argumentuje swoją zwłokę przede wszystkim tym, że termin przewidziany w ustawie o cudzoziemcach w ogóle nie obowiązuje. Przytacza tu treść art. 100d ustawy z dnia z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. 2024 r. poz. 167). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu "w okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany; a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". W konsekwencji tego nie może odnieść skutku skarga na zwłokę organu – tu na przewlekłe prowadzenie postępowania. Co jest kluczowe, w ocenie organu przepis powyższy stosuje się do wszystkich cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed rozpoczęciem się konfliktu zbrojnego. W ocenie składu orzekającego taka wykładnia nie jest prawidłowa. Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. 2025 r. poz. 337) została uchwalona w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. Skutkiem tych wydarzeń był masowy napływ uchodźców do naszego kraju. Przyznano im w Polsce szczególny status. Świadczy o tym art. 1 ust. 1 ustawy stanowiący, że "ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Jest to ściśle i wyraźnie określony zakres podmiotowy ustawy. Ma ona zastosowanie tylko do obywateli Ukrainy i to tylko tych, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi (z uwzględnieniem osób, o których mowa w ust. 2 tego artykułu). Jak wyżej wskazano, wspomnianym osobom przyznano szczególne uprawnienia. Można wśród z nich wskazać: - "automatyczną" legalizację pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym (art. 2 ustawy), - nadawanie im numeru PESEL (art. 4 ustawy), - swobodny dostęp do rynku pracy (art. 22 ustawy), - prawo swobodnego podejmowania działalności gospodarczej (art. 23 ustawy), - prawo do świadczeń z zakresu pomocy społecznej (art. 28 ustawy). Biorąc pod uwagę powyższe można stwierdzić, że status obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski skutek trwającego konfliktu zbrojnego został w praktyce zrównany ze statusem obywateli RP. Ich pobyt, możliwość podjęcia pracy, czy działalności gospodarczej, a nawet korzystania z pomocy społecznej nie wymaga praktycznie interwencji organów właściwych do określania statusu cudzoziemców. W konsekwencji powyższego logicznym jest art. 100d ustawy zawieszający bieg terminów udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oraz zmiany tego statusu. Skoro obywatelom Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP (w związku z konfliktem zbrojnym) przyznano szczególne uprawnienia (w tym zawiązane z prawem pobytu i pracą) zasadne jest, z punktu widzenia państwa prawa wstrzymanie określonych procedur a nawet zniesienie czasowe środków prawnych przysługujących im w przypadku zwłoki organów właściwych do określania statusu cudzoziemców. Ale trzeba to wyraźnie podkreślić, rozwiązania te nie zostały wprowadzone dla "wygody" wojewodów. Są one naturalną konsekwencją przyznania uchodźcom z Ukrainy określonych przywilejów na terenie Polski. Brak jakichkolwiek racjonalnych podstaw by rozwiązania przewidziane w art. 100d z dnia 12 marca 2022 r. stosować wobec obywateli innych państw oraz obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przez rozpoczęciem się konfliktu zbrojnego (nie przysługuje im status "UKR"). Nie posiadają oni bowiem szczególnego statusu. Muszą oni uzyskiwać kartę pobytu na terenie polski. Bez tego dokumentu nie są w stanie rozwiązywać podstawowych spraw życia codziennego, jak choćby zameldować się, czy wymienić prawo jazdy. Przyjmując wykładnię art. 100d ustawy dokonaną przez Wojewodę Śląskiego można dojść do wniosku, że organ właściwy do określania statusu cudzoziemców nie jest związany jakimkolwiek terminem. Jednocześnie wnioskodawca zostaje zupełnie pozbawiony środków dochodzenia swych praw. Tu warto podkreślić, że ograniczenia związane z dochowywaniem terminów do załatwienia spraw cudzoziemców miały pierwotnie obowiązywać (art. 100c ustawy) do dnia 31 grudnia 2022 r. Termin ten jest sukcesywnie wydłużany. Zatem przyjęcie, że ograniczenie praw do załatwiania sprawy cudzoziemca w terminie, po upływie 3 lat od rozpoczęcia wojny, przy uwzględnieniu wyżej wskazanych okoliczności dotyczących statusu cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym, należy uznać za naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa. Zaproponowana przez organ wykładnia zdaje się stać nie być zgodna z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej. Zgodnie z jej art. 77 "ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw". Ten, kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji (art. 37 ust. 1 Konstytucji RP). Dochodzenie tych praw zagwarantowane przede wszystkim poprzez prawo do sądu. Stanowi o tym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Wyjątek w tym zakresie wprowadza art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowiący, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Stosowanie ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych winno jednak następować zgodnie z zasadą proporcjonalności. Reguła ta jest adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Stosowanie rozwiązań przewidzianych w art. 100d specustawy ukraińskiej wydaje się w pełni uzasadnione w odniesieniu do obywateli Ukrainy, przybyłych na terytorium RP w związku z agresją rosyjską z 24 lutego 2022 r. Obywatele ci stanowią liczną grupę osób, której przybycie na terytorium RP stanowiło wydarzenie nieprzewidywalne, zarówno co do skali, jak i gwałtowności. Regulacje specustawy ukraińskiej zawierają rozwiązania niwelujące negatywne skutki możliwych opóźnień w załatwianiu wniosków tej grupy osób i pozwalające osobom tym na legalny pobyt, pracę i prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce (m.in. regulacje zawarte w art. 2 i 23 specustawy). Można zatem stwierdzić, że obywatele Ukrainy, przybyli na terytorium RP w związku z agresją rosyjską z 24 lutego 2022 r. wskutek tego, że są beneficjentami ułatwień wynikających ze specustawy ukraińskiej, nie odczuwają istotnych skutków opóźnień w działaniu właściwych organów. Nie da się tego jednak powiedzieć o obywatelach innych państw i obywatelach Ukrainy, przybyłych do Polski przed datą agresji, którzy nie korzystają z ułatwień wynikających ze specustawy ukraińskiej. Opóźnienia w realizacji ich uprawnień wynikające z zastosowania do nich przepisów specustawy ukraińskiej nie są rekompensowane w drodze regulacji szczególnych. Odniesienie regulacji art. 100d ustawy do wszystkich cudzoziemców prowadziłoby do realizacji modelu "rozwiązywania" problemu bezczynności organów i przewlekłości w określonej kategorii postępowań nie poprzez naprawę struktury organów administracji, zorganizowanych w sposób nieodpowiadający aktualnym potrzebom i od dawna nieprzystosowanych kadrowo do obsługi przybywających do RP cudzoziemców, lecz przez odebranie cudzoziemcom przysługujących im dotychczas środków prawnych. Nie sposób uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Zaakceptowanie takiego sposobu "rozwiązywania" problemów poszczególnych organów administracji borykających się z narastającą ilością spraw może prowadzić do utrwalania się ich niewydolności, skoro prostym i najtańszym wyjściem z ich trudnej sytuacji okazuje się być czasowe wprawdzie, lecz stopniowo przedłużane pozbawianie osób uprawnionych przysługującego im dotychczas środka ochrony w postaci skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania. Regulacje zawarte art. 100d specustawy ukraińskiej budzą także wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym (dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady) mającymi na celu zapobieganie opieszałości administracji publicznej w sprawach cudzoziemców, Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., ze zm.) oraz Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 ze zm.), które dostrzegł tutejszy Sąd i postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Gl 19/25 skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego. Sąd wniósł o stwierdzenie, że: - długotrwałe i kilkukrotnie wydłużane przez prawodawcę krajowego wyłączenie z przyczyn organizacyjnych lub ekonomicznych prawa cudzoziemców – obywateli państw trzecich do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów administracji publicznej (ponaglenia, skargi na bezczynność lub przewlekłość) sprzeciwia się traktatowym zasadom państwa prawnego i poszanowania praw człowieka (art. 2 i 6 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. C 202 z 7 czerwca 2016 r., s. 47 i nast. – dalej: TFUE), proporcjonalności (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej; Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., z późn. zm. – dalej: KPP) w zw. z art. 6 ust. 1 TUE), pierwszeństwa prawa unijnego i jego efektywności (art. 4 ust. 3 TUE) oraz "prawa do dobrej administracji" (traktowanego jako zasada Unii Europejskiej, wyrażonego w art. 41 ust. 1-4 KPP w zw. z art. 51 ust. 1 KPP w zw. z art. 6 ust. 1 TUE oraz w orzecznictwie TSUE); - długotrwałe i kilkukrotnie przedłużane wyłączenie w prawie krajowym możliwości złożenia przez cudzoziemców – obywateli państw trzecich skutecznego środka prawnego przeciwdziałającego opieszałości organów publicznych oraz wykluczenie możliwości zasądzenia przez krajowy sąd administracyjny adekwatnej sumy pieniężnej, stanowiącej zadośćuczynienie za naruszenie prawa do działania przez organy bez zbędnej zwłoki i wykluczenie możliwości nakazania wydania aktu administracyjnego w wyznaczonym przez sąd terminie, należy interpretować jako: a) niespełniające wymogów interesu ogólnego oraz nadmiernie ograniczające sferę praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 2 TUE; art. 6 ust. 1 i 3 TUE w zw. z art. 52 ust. 1 – 3 KPP); b) dyskryminujące cudzoziemców – obywateli państw trzecich (art. 2 TUE, art. 10 i 18 TFUE, art. 20 oraz 21 ust. 1 i 2 KPP); c) uchybiające zasadzie sprawiedliwości (art. 2 TUE) oraz d) utrudniające realny, skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości (art. 2 TUE, art. 67 ust. 4 TFUE, art. 47 w zw. z art. 51 ust. 1 KPP). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Biorąc pod uwagę powyższe WSA w Gliwicach uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 100d specustawy ukraińskiej i należy prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego ocenić pod kątem przewlekłości jej prowadzenia. Przewlekłym prowadzeniem postępowania jest prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie akt II OSK 1031/12 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). Potwierdza to definicja legalna przewlekłości wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2). W rozpatrywanej sprawie wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy został złożony dnia 5 maja 2023 r. Już 9 maja 2023 r. został wezwany na czynność złożenia odcisków linii papilarnych. Przy czym data tej czynności została wyznaczona dopiero na dzień 9 sierpnia 2023 r. Wojewoda czynność tę określa jako uzupełnienie braku wniosku, ale tak w istocie nie jest. Jest to wyznaczona przez organ czynność, a ta nastąpiła dopiero kilka miesięcy po złożeniu wniosku. Dopiero 21 września 2023 r. organ zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz do Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. oraz pismem z dnia września 2023 r. do Szafa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w K. o udzielenie informacji czy wjazd wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobyt na tym terytorium stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odpowiedzi udzielono odpowiednio dnia 21 września 2023 r., 13 października 2023 r. i 10 stycznia 2024 r. Mając zatem powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organ dopuścił się w niniejszej sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wcześniej wspomniano, Wojewoda powinien załatwić sprawę wydania zezwolenia na pobyt czasowy w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy. Powinien jednak sprawie działać sprawnie i szybko. I przede wszystkim bez zbędnej zwłoki. Takiego sposobu działania po stronie organu administracji nie sposób dostrzec. Należy przede wszystkim wskazać na długie okresy czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami. W konsekwencji uznano, że przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej jest uzasadnione. Sąd umarzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie, gdyż akt ten został wydany w trakcie trwania postępowania przed Sądem. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie 149 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.