II SAB/Gl 52/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej opróżnienia lokalu użytkowego zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. do wydania aktu rozstrzygającego wniosek skarżącego z dnia [...] r. – w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty zwrotu organowi akt postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o umorzeniu postępowania z wniosku M. S. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r., powołując się na zaginięcie akt sprawy. Powyższą decyzję doręczono wnioskodawcy w dniu [...] r. zaś pismem z daty [...] r., które wpłynęło do Kolegium w dniu [...] r. M. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji. Następnie w dniu [...] r. M. S. wniósł za pośrednictwem poczty skargę skierowaną bezpośrednio do sądu administracyjnego, domagając się zobowiązania Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania jego wniosku z dnia [...] r. – w terminie do dnia [...] r. zgodnie z przepisami kpa. W odpowiedzi na skargę przekazaną organowi administracji w dniu [...] r., Kolegium wniosło o umorzenie postępowania. Po zrelacjonowaniu przebiegu szeregu spraw, wyjaśniono że pismo skarżącego z daty [...] r. zakwalifikowano jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Kolegium zawiadomiło M. S. o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz wskazało nowy termin na dzień [...] r., wzywając go równocześnie do przedłożenia w terminie 14 dni decyzji Prezydenta Miasta G. Nr [...] z dnia [...] r. Postanowienie to doręczono stronie w dniu [...] r., a wobec braku odpowiedzi, kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium na podstawie art. 36 § 2 kpa, wskazało nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] r., ponownie wzywając stronę do przedłożenia tej decyzji w terminie 7 dni. Stąd też Kolegium wywiązało się ze swoich obowiązków i nie pozostaje bezczynne w sprawie z uwagi na rzeczywiste i konkretne przyczyny uniemożliwiające załatwienie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga na bezczynność organu jest uzasadniona. W świetle art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, do której to kategorii należy zaliczyć ponowne rozpatrzenie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powinno nastąpić najpóźniej w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ). Do obliczania tego terminu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu ( art. 35 § 5 kpa ). Niezależnie od przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, na organie administracji ciąży obowiązek powiadomienia o tym fakcie stron i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy ( art. 36 kpa ). W niniejszej sprawie pismo skarżącego, które zakwalifikowano jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] r., wpłynął do tego organu w dniu [...] r. Zatem ustawowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przepisem art. 35 § 3 kpa, upłynął w dniu [...] r. ( dni [...] r. to sobota i niedziela). Tymczasem do tej daty Kolegium nie podjęło żadnych czynności zmierzających do ponownego załatwienia sprawy i dopiero po upływie miesiąca, bo w dniu [...] r. wydano postanowienie w trybie art. 36 kpa, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] r. Jednakże i ten termin nie został przez Kolegium dotrzymany, a w dniu [...] r., wskazano kolejny termin załatwienia sprawy do dnia [...] r. Skarga na bezczynność została zaś przekazana organowi w dniu [...] r. Jest też poza sporem, że sprawa nie została załatwiona do dnia rozprawy sądowej ( vide: notatka służbowa z dnia [...] r.). Rozważenia wymagała więc kwestia, czy sam fakt wydania postanowienia w trybie art. 36 kpa i to już po upływie miesięcznego ( ustawowego ) terminu załatwienia sprawy, niweczy zarzut bezczynności organu. Zdaniem składu orzekającego, decydującym kryterium w tym względzie winna być ocena przyczyn niezałatwienia sprawy. Odpowiadając na skargę Kolegium wyjaśniło, że rozpatrzenie sprawy nie było możliwe z uwagi na brak akt sprawy, zakończonej decyzją Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r., objętej żądaniem stwierdzenia nieważności. Nie powinno budzić wątpliwości, że treść tego aktu musi być znana organowi. Jednakże fakt, że nie zachowały się akta sprawy, nie może stanowić przeszkody prawnej do orzekania w trybach nadzwyczajnych. Już z obszernej treści odpowiedzi na skargę wynika, że decyzja ta była uprzednio przedmiotem szeregu postępowań. Tymczasem Kolegium rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ograniczyło się do wezwania skarżącego do przedłożenia tejże decyzji. Nie podjęto natomiast żadnej próby zbadania, czy odpis tej decyzji, bądź istotna jej treść, znajdują się w aktach poprzednich postępowań, prowadzonych od wielu lat przez Kolegium. Nie rozważono też możliwości odtworzenia decyzji z dnia [...] r., posiłkując się przepisami kodeksu postępowania cywilnego z braku odpowiedniej regulacji kpa, mimo zaoferowania przez skarżącego szeregu wniosków dowodowych w tym zakresie. Podkreślić należy, że nie jest kwestionowany fakt, że decyzja taka została wydana. Stąd też zdaniem sądu administracyjnego, ograniczenie się przez organ do wezwania strony o przedłożenie decyzji z dnia [...] r. i bierne oczekiwanie na jej reakcję, a następnie zupełnie niezrozumiałe powtórne wezwanie tej samej treści, bez podjęcia jakichkolwiek innych czynności procesowych, nie może usprawiedliwiać bezczynności organu w świetle przeszkód wymienionych w art. 36 § 5 kpa. Zatem o ile zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium o istnieniu przeszkody w załatwieniu sprawy, to stwierdzić należy, że organ ten nie podjął wszystkich możliwych braków do usunięcia tej przeszkody w celu ustalenia treści decyzji z dnia [...] r. Zdaniem składu orzekającego, nawet odtworzenie tej decyzji mając na uwadze zaoferowane przez skarżącego wnioski dowodowe, o ile dane w tym zakresie nie wynikają z akt poprzednich spraw prowadzonych przez Kolegium, było możliwe w terminie miesięcznym, wynikającym z art. 35 § 3 kpa. Brak też podstaw prawnych do umorzenia postępowania sądowego zgodnie z wnioskiem Kolegium, zawartym w odpowiedzi na skargę. Bezczynność organu ustaje dopiero z chwilą załatwienia sprawy, czyli wydania aktu. Sam fakt wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy nie oznacza zaś załatwienia sprawy. Tymczasem do dnia rozprawy sądowej Kolegium nie załatwiło wniosku skarżącego z daty [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stąd też nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowego, co uzasadniałoby jego umorzenie po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Spełnione też zostały wymogi i formalne skargi na bezczynność, jako że nie musi być ona poprzedzona środkiem zaskarżenia, czy wezwaniem w trybie art. 52 tej ustawy, w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność Kolegium z braku organu wyższego stopnia. W tym stanie rzeczy zachodziły podstawy prawne do uwzględnienia skargi poprzez zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt postępowania na podstawie art. 149 i art. 286 § 2 powołanej ustawy. O kosztach postępowania nie orzeczono z braku wniosku skarżącego o ich zasądzenie, co skutkowało utratą uprawnienia w tym zakresie z mocy art. 210 § 1 ustawy. su.