II SAB/Gl 53/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-02-27

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wykaże trudną sytuację materialną, ale nie udowodni, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia adwokata z urzędu jest uzasadnione, gdy sytuacja materialna strony jest trudna i uniemożliwia samodzielne poniesienie kosztów związanych z skorzystaniem z profesjonalnej pomocy prawnej, co jest konieczne do zagwarantowania prawa do sądu. Jednocześnie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie został oddalony, ponieważ nie wykazano, że strona nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co jest wymogiem restrykcyjnym dla całkowitego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący H. Z. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie nakazania usunięcia drzewa. W trakcie postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący wskazał, że utrzymuje się wraz z bezrobotnym synem z jego emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Sąd postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. odrzucił jego skargę.
Rozstrzygnięcie
1) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie nakazania usunięcia drzewa w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy H. Z. wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoim synem A. Z., który obecnie nie ma żadnego zatrudnienia. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi budynek mieszkalny o pow. mieszkalnej [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] arów. Jedynym źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest jego świadczenie emerytalne uzyskiwane w wysokości [...] zł miesięcznie. Syn skarżącego jest sezonowym pracownikiem budowlanym ([...] – [...]), który ze względu na porę roku nie ma obecnie zatrudnienia, a zmiany swojej sytuacji może oczekiwać na wiosnę. Wnioskodawca wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu ze względu na fakt, iż postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. Sąd odrzucił jego skargę. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Okoliczności wskazane przez H.Z. pozwalają stwierdzić, iż jego wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie. Wnioskodawca i jego syn utrzymują się ze świadczenia emerytalnego H.Z., którego wysokość pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Kwota [...] zł daje bowiem w przeliczeniu na członka rodziny [...] zł. Jest to kwota niewątpliwie niska, niepozwalająca na skorzystanie z usług adwokata. Pod uwagę należy wziąć przy tym fakt, iż postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. Sąd odrzucił skargę H. Z.. W takiej sytuacji skarżący chcąc skorzystać z możliwości weryfikacji tego postanowienia przez Naczelny Sad Administracyjny będzie zmuszony skorzystać z usługa fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), który może sporządzić skargę kasacyjną (art. 175 § 1 P.p.s.a.). Sytuacja materialna skarżącego wyklucza samodzielne poniesienie kosztów z tym związanych, a wobec powyższego, konieczność zagwarantowania skarżącemu prawa do sądu wymaga ustanowienia adwokata z urzędu. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie kierowano się dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przepis ten ustanawia bardzo restrykcyjne kryteria, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie wystarczy więc, że strona skarżąca wykaże, iż jej sytuacja materialna jest trudna. Konieczne jest bowiem udowodnienie, że w znaczący sposób odbiega ona od przeciętnej, a strona nie ma żadnych środków, ani tez możliwości ich zdobycia. W opisywanej sytuacji, pomimo że wnioskodawca wraz z synem utrzymuje się z bardzo skromnego dochodu nie można stwierdzić, aby nie był w stanie ponieść wydatku na opłacenie skargi kasacyjnej – [...] zł zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło