II SAB/Gl 57/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-28

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód stanowi renta w wysokości 972 zł netto miesięcznie, ponosząca wydatki na energię elektryczną, wodę, odbiór śmieci i leki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód stanowi renta w wysokości 972 zł netto miesięcznie, ponosząca wydatki na podstawowe potrzeby życiowe, w tym leki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Sąd ocenia całokształt sytuacji materialnej wnioskodawcy, uwzględniając wysokość dochodów, wydatków oraz stan zdrowia.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w sprawie robót budowlanych. Jednocześnie, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego dochód stanowi renta w wysokości 972 zł miesięcznie, a jego majątek obejmuje nieruchomość rolną. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych dotyczących komina dymowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, M. M., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika – radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu o pow. 40 m2. W skład jego majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 2,05 ha, natomiast wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem utrzymania się strony jest świadczenie rentowe uzyskiwane w kwocie 960 zł miesięczne. Na wezwanie referendarza sądowego M. M. nadesłał dokumenty obrazujące wysokość uzyskiwanego dochodu oraz poziom i strukturę wydatków związanych z utrzymaniem się. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Pamiętać przy tym należy, że przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Z informacji zawartych w druku formularza oraz tych, które wynikają z treści dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza wynika, że dochód skarżącego stanowi renta w wysokości 972 zł netto miesięcznie. Ze wspomnianego dochodu skarżący co miesiąc przeznacza 63,18 zł na zakup i dostawę energii elektrycznej, raz na dwa miesiące płaci około 60 zł za dostawy wody, 12 zł przeznacza na odbiór śmieci oraz kupuje lekarstwa – faktura wystawiona w miesiącu wrześniu opiewała na 162 zł. Nadto należy zauważyć, że wnioskodawca jest osobą uznaną za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym (vide kopia wypisu orzeczenia z Komisji Lekarskiej KRUS) co uprawdopodabnia w sposób dostateczny jego twierdzenia na temat pozostawiania posiadanego areału (łąk) jako gruntu nieuprawianego. Przywołane wyżej okoliczności, a przede wszystkim wysokość dochodu strony oraz fakt, że jej stan zdrowia w dostateczny sposób uprawdopodabnia tezę o konieczności zakupu niezbędnych lekarstw, pozwalają przyjąć, że zarówno konieczność poniesienia kosztów sądowych (nawet w stosunkowo niewielkiej wysokości) jak i opłacenie usług fachowego pełnomocnika mogłyby okazać się zbyt dużym wydatkiem dla strony. Stąd też uznano, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło