II SAB/Gl 58/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. N. oraz I. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w przedmiocie uznania za stronę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 27 sierpnia 2020 r., sprecyzowanym pismem z dnia 14 września 2020 r., E. N. oraz I. K. wniosły skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w przedmiocie uznania za stronę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd bada, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, a więc czy jest dopuszczalna. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a oraz § 3, art. 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w przedmiocie uznania za stronę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. zakres przedmiotowy skarg na bezczynność oraz przewlekłość wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Zaskarżenie przewlekłości organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na podstawie powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień bądź innych aktów i czynności. Strona może również zaskarżyć przewlekłość postępowania w sprawach innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Należy w tym miejscu podkreślić, że przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wydania orzeczenia w formie postanowienia, czy też jakiegokolwiek innego aktu o uznaniu danego podmiotu za stronę już toczącego się postępowania. Wspomnianego obowiązku nie można wyprowadzić z art. 28 k.p.a., ani z innego przepisu Kodeksu. Jedynie w przypadku organizacji społecznych przewidziano możliwość wydania postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu, na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Również art. 61a § 1 k.p.a. nie stanowi podstawy do wydania takiego postanowienia, gdyż dotyczy żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie postępowania będącego w toku. Wypada zatem stwierdzić, że organ nie ma podstaw do orzekania w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym danego podmiotu, a więc odmowa bądź dopuszczenie osoby fizycznej do postępowania nie wymaga żadnej procesowej formy, która podlegałaby kontroli sądowej (vide: wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017r., sygn. akt II OSK 616/16). W nawiązaniu do powyższego wywodu wypada podkreślić, iż w niniejszej sprawie nie może być mowy o przewlekłości w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Nadto należy zaakcentować, że osoba której organ odmówił przymiotu strony w toczącym się już postępowaniu, a posiada interes prawny, dysponuje uprawnieniem do zaskarżenia wydanej w tej sprawie decyzji. W przypadku, gdy organ drugiej instancji uzna odwołanie za niedopuszczalne albo umorzy postępowanie odwoławcze, z tego powodu, że odwołanie wniósł podmiot, który nie posiada przymiotu strony, rozstrzygnięcie to może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Dodatkowo podmiot, który został pominięty w postępowaniu, a posiadał przymiot strony, może żądać wznowienia postępowania na zasadach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Na marginesie wypada wspomnieć, iż z uwagi na niedopuszczalność skargi sąd nie rozpoznał wniosków strony skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.