II SAB/Gl 60/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-27
Skład orzekający: Maria Taniewska - Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, wydane z powodu niewykazania przez stronę wysokości dochodów, może zostać utrzymane w mocy, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów umożliwiających ocenę jej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób dostateczny swojej sytuacji finansowej, w szczególności nie przedstawił dokumentów umożliwiających ustalenie wysokości jego dochodów. Brak ten uniemożliwia obiektywną ocenę, czy skarżący znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika). Do wniosku dołączył kopie rachunków, ale nie wykazał wysokości swoich dochodów. Referendarz sądowy oddalił wniosek z powodu braku możliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc trudną sytuację finansową i fakt przyznawania mu prawa pomocy w innych sprawach.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 października 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.L. na bezczynność Starosty [...] w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 października 2017 r.
Skarżący wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu.
W treści tego formularza oświadczył, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku, a jego źródłem utrzymania się jest dochód z tytułu umowy o pracę, którego wysokości wszakże nie podano. Skarżący nadesłał kopie rachunków za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, ubezpieczenie samochodu oraz leki i gaz, nie nadesłał jednakże żadnego dokumentu, w oparciu o który możliwym byłoby ustalenie wysokości jego wynagrodzenia.
Postanowieniem z dnia 5 października 2017 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu wskazano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem skarżący uchylił się od wykazania wysokości swojego dochodu, co uniemożliwia obiektywną ocenę jego realnej sytuacji majątkowej.
Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył sprzeciwem. W sprzeciwie skarżący podniósł, że jest w trudnej sytuacji finansowej, innych sprawach miał przyznane prawo pomocy, jednak w dalszym ciągu nie wykazał swoich dochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Referendarz sądowy, słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie brak wykazania dochodów skarżącego powoduje, że sytuacja finansowa przedstawiona przez skarżącego jest niepełna. Trudno tym samym, bazując na fragmentarycznych informacjach ocenić, czy istotnie skarżący jest osobą, której sytuacja materialna powinna skutkować przyznaniem prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło