II SAB/Gl 67/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. U. na bezczynności Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niewydania potwierdzenia uiszczenia opłaty postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 sierpnia 2012 r. S. U. (wcześniej K.) wniosła skargę na bezczynność między innymi Prezydenta Miasta Z., której przedmiot został określony jako "niewydanie dokumentu o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego", a sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt II SAB/Gl 59/12. W związku podnoszonymi w licznych pismach procesowych skarżącej okolicznościami na podstawie zarządzenia sędziego Sprawozdawcy z dnia 23 października 2013 r. została ona wezwana do dokładnego określenia przedmiotu skargi z dnia 1 sierpnia 2012 r., w szczególności czy jej intencją było wniesienie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Z. jedynie w przedmiocie niewydania dokumentu o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego, czy też dodatkowo w przedmiocie niewydania dokumentu o zmianie kolejności imion. Na dokonanie tej czynności wyznaczono stronie termin 7 dni pod rygorem przyjęcia, że skarga dotyczy wyłącznie bezczynności Prezydenta Miasta Z. w zakresie objętym postępowaniem w sprawie o sygn. akt II SAB/Gl 59/12. Jednocześnie poinformowano S. U., że w przypadku, jeśli skarży ona również bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niewydania dokumentu o zmianie kolejności imion, winna ona przed wniesieniem skargi wystąpić do organu wyższego stopnia z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - zwanej dalej KPA). Wskazano również, że zażalenie z dnia 12 lutego 2012 r. skierowane do Wojewody [...] dotyczyło jedynie wydania dokumentu potwierdzającego powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego. W odpowiedzi pismem z dnia 14 listopada 2013 r. S. U. wskazała wyraźnie, że jej skarga dotyczy: 1. powrotu do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego, 2. zmiany kolejności imion oraz 3. niewydania potwierdzenia wniesionej w Urzędzie Stanu Cywilnego w Z. w dniu 5 grudnia 2011 r. opłaty. Wobec tak sformułowanego żądania skargi na podstawie zarządzenia z dnia 25 listopada 2013 r. skarga wniesiona w jednym piśmie z dnia 1 sierpnia 2012 r., uzupełniona pismem z dnia 14 listopada 2013 r. została rozdzielona, a sprawa w przedmiocie niewydania dokumentu o zmianie kolejności imion została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Gl 68/13, natomiast sprawa w przedmiocie niewydania potwierdzenia uiszczenia opłaty – pod niniejszą sygnaturą. Następnie S. U. została wezwana do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wystąpiła do organu wyższego stopnia z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 KPA w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ponownie poinformowano skarżącą, że zażalenie z dnia 12 lutego 2012 r. dotyczyło jedynie wydania dokumentu potwierdzającego powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego. W piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r. skarżąca wyraziła niezadowolenie z przebiegu postępowania, jednak z treści tego pisma nie wynika, aby wystąpiła ona z zażaleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 albo w art. 36 KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wobec jednoznacznego określenia przedmiotu skargi w piśmie z dnia 14 listopada 2013 r. i wskazaniu więcej niż jednej bezczynności organu Przewodniczący Wydziału zobowiązany był zarządzić rozdzielenie skarg wniesionych w jednym piśmie zgodnie z brzmieniem art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwana dalej p.p.s.a.). Wbrew twierdzeniom skarżącej taki przedmiot postępowania nie wynikał wyraźnie z treści skargi z dnia 1 sierpnia 2012 r. ani z treści pisma z dnia 30 października 2012 r., co więcej zarówno odpowiedź z dnia 25 października 2012 r. organu na skargę, jak i wezwanie na rozprawę z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Gl 59/12 jednoznacznie wskazywały zakres skargi określony jako bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niewydania dokumentu potwierdzającego powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego, a skarżąca tego faktu nie kwestionowała do czasu wydania wyroku z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Gl 59/12. Również we wniosku z dnia 14 lutego 2013 r. o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oddalającego jej skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. kwestia ta nie została poruszona. Jednak w związku z treścią kolejnych pism procesowych składanych przez skarżącą w sprawie o sygn. akt II SAB/Gl 59/12 na podstawie zarządzenia Sędziego Sprawozdawcy wezwano skarżącą do sprecyzowania treści skargi z dnia 1 sierpnia 2012 r., a otrzymana odpowiedź wskazująca wyraźnie przedmiot skargi obligowała Przewodniczącego Wydziału do rozdzielania kilku skarg wniesionych w jednym piśmie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., w tym na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). Żądanie strony wydania potwierdzenia uiszczenia opłaty skierowane do organu administracji publicznej należy traktować zdaniem Sądu jako żądanie wydania zaświadczenia w trybie art. 217 KPA. Zgodnie z art. 219 KPA odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Nie ulega zatem wątpliwości, że przepisy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 219 KPA dopuszczają wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia. Jednak przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Sąd uznaje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 128/10 (Lex nr 560393), że w przypadku wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, polegającej na braku wydania zaświadczenia w trybie działu VII KPA, warunek dopuszczalności skargi określony w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., a więc warunek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, spełniony zostaje poprzez złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 KPA. Biorąc pod uwagę niniejsze postępowanie ze skargi S. U. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niewydania potwierdzenia uiszczenia opłaty wskazać należy, że przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należało wystąpić ze wspomnianym wyżej zażaleniem do organu wyższego stopnia, w tym przypadku do Wojewody [...], czego S. U. nie uczyniła. Co prawda w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zażalenie z dnia 12 lutego 2012 r. skierowane do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, jednak na jego podstawie nie można przyjąć, że dotyczy ono wszystkich spraw prowadzonych przez Prezydenta Miasta Z., z załatwienia których niezadowolona była strona. Skarżąca w zażaleniu wskazała bowiem, że cyt: "W związku z niewydaniem mi do chwili obecnej dokumentu potwierdzającego powrót do nazwiska, które nosiłam przez zawarciem małżeństwa uprzejmie wnoszę o nakazanie natychmiastowego przesłania mi przedmiotowego dokumentu na wskazany adres do korespondencji, wnoszę również o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych zaistniałej sytuacji". W uzasadnieniu podano, że w dniu 5 grudnia 2011 r. przyjęte zostało oświadczenie woli złożone przez skarżącą, podpisane w obecności urzędnika państwowego, wniesiona została należna opłata, jednak pomimo, że zdaniem strony stosowny dokument został przygotowany, to jednak urzędnik odmówił jego wydania informując, że zgodnie z przepisami czas na załatwienie sprawy wynosi jeden miesiąc. Skarżąca powołuje się zatem w uzasadnieniu na fakt uiszczenia opłaty zaznaczając, że nie otrzymała pokwitowania, jednak istotą zażalenia zdaniem Sądu jest kwestia dokumentu potwierdzającego powrót do nazwiska, które skarżąca nosiła przez zawarciem małżeństwa. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że S. U. wnosząc skargę na bezczynność w przedmiocie niewydania potwierdzenia uiszczenia opłaty nie wyczerpała środków zaskarżenia, jakie służyły jej przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Na marginesie wyjaśnić należy, że Sąd na obecnym etapie postępowania, mającym na celu jedynie wstępną ocenę skargi pod względem formalnym, nie był uprawniony do badania kwestii, czy skarżąca wystąpiła do organu administracji z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dokonanie wpłaty, ewentualnie czy żądała zwrotu dowodu zapłaty opłaty skarbowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.