II SAB/Gl 74/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Kędzierska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Rady Gminy W. w przedmiocie nierozpoznania skarg na działanie Wójta Gminy W. p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia 27 marca 2025 r. K. J. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Rady Gminy W. w przedmiocie nierozpoznania skarg na działanie Wójta Gminy W. Następnie w piśmie z dnia 6 maja 2025 r., zatytułowanym: "uzupełnienie i sprostowanie treści skargi z dnia 27 marca 2025 r. (sygn. akt: II SAB/Gl 74/25)" skarżący podniósł, że skarga dotyczy bezczynności Rady Gminy W. w zakresie nierozpatrzenia w trybie art. 227 i 237 k.p.a. skarg na działania Wójta Gminy. Podkreślił, że "nie skarży żadnej decyzji administracyjnej ani działania Wójta w toku prowadzonego przez niego postępowania, lecz zaniechanie przez Radę Gminy W. jej konstytucyjnego obowiązku kontroli i rozpoznania skarg w trybie art. 229 pkt 3 k.p.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i poz. 2760, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej prawnej formie oraz w określonym terminie. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego albo podjęcia czynności pozostaje w zwłoce. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, że organ administracyjny był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia czynności i mimo to nie podejmuje w terminie działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi lub odmawia ich podjęcia. Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z prawnych form działania organów administracji, określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność również nie może być poddana takiej kontroli i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W przedmiotowej sprawie K. J. złożył skargę na bezczynność Rady Gminy W. w zakresie nierozpoznania skarg złożonych przez niego – jak podniósł w piśmie z dnia 6 maja 2025 r. - w trybie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2024, poz. 572), dalej: k.p.a. – a więc w ramach postępowania skargowo – wnioskowego, uregulowanego w dziale VIII k.p.a. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które nie kończy się decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. Według zaś art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - jest rada gminy. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do rozpoznania skarg w trybie przepisów działu VIII k.p.a. jest zatem Rada Gminy W. Natomiast według przepisów regulujących właściwość rzeczową sądów administracyjnych, do skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII K.p.a., nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r., II SAB/Wa 193/04, LEX nr 165916). Jak podkreśla się w orzecznictwie – działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII K.p.a., nie są aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2005 r., ISA/Wa 1271/04 LEX nr 191974). Podkreślenia zatem wymagało, że skarga na bezczynność organu – jak wynika z cytowanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. – jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego – na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Wobec tego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało odrzucić skargę w niniejszej sprawie. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., według którego, sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.