II SAB/Gl 76/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. k. z siedzibą w K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 sierpnia 2021 r. H. Sp. z o.o. + Sp. k. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, Skarżąca) reprezentowania przez fachowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. (dalej: organ). W skardze zarzuciła rażące naruszenie przepisów postepowania, tj. art.6 w związku z art. 7 w związku z art. 8 § 1 i § 2 6 w związku z art. 12 §1 i § 2, w związku z art. 35 §1 i § 2, w związku z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 – dalej kpa) poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy i w konsekwencji niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - (bezczynność) lub przez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Podnosząc powyższe wniosła o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania; - zobowiązanie Prezydenta Miasta K. do rozpatrzenia wniosku Spółki; - stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organ nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20.000zł, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania; - rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła, że realizuje na terenie gminy K. przedsięwzięcie deweloperskie o nazwie [...]. W toku realizacji inwestycji Spółka złożyła w dniu 10 marca 2021 r. wniosek o wyrażenie przez organ zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce gminnej nr 1, celem wykonania przyłącza sieci kanalizacji sanitarnej, które to przyłącze jest jednocześnie przyłączem do budynku mieszkalnego na działce nr 2 (własności skarżącej). Zgoda na budowę przyłącza wodociągowego na tej działce została już wcześniej wydana na podstawie odrębnego wniosku. W odpowiedzi organ ograniczył się do wskazania, że "wniosek nie może zostać rozpatrzony pozytywnie z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Starosty G. z dnia 28 marca 2017 r. ([...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz rozbiórkę istniejącego budynku jednorodzinnego w K. przy ulicy [...] na działce nr 3 i 2 w części dotyczącej zagospodarowania terenu na działce 3 stanowiącej własność Gminy K...". Zdaniem skarżącej organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości, gdyż postępowanie prowadzone jest dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy - art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa., wobec tego, że nie rozpoznał wniosku i nie wydał orzeczenia, a także nie zawiadomił Spółki o niezałatwieniu sprawy w terminie. Spółka wniosła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r. ([...]) uznało ponaglenie za zasadne i zobowiązało organ do załatwienia wniosku najpóźniej do dnia 25 czerwca 2021 r., z którego to obowiązku organ nie wywiązał do chwili obecnej. Skarżąca Spółka dodała, że Wojewoda Śląski decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. ([...]) odmówił stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji Starosty G., co potwierdza doprowadzenie przez organ do nieuzasadnionej przewlekłości w rozpoznaniu wniosku o wyrażenie zgodny na lokalizację i budowę przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku skarżącej zostało zakończone wydaniem w dniu 7 czerwca 2021 r. decyzji nr [...] w sprawie umorzenia w całości jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjnego. Dodał, że wymieniona decyzja jest ostateczna i prawomocna. Wskazał, że wniosek dotyczył wydania zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego na działce nr 3, która pozostając własnością Gminy nie jest drogą publiczną. Ewentualne wydanie zgody wchodzi w zakres stosunków własnościowych , a więc podlega prawu cywilnemu. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 76/21 wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. oraz zawiesił postępowanie w przedmiocie przewlekłości do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego przekazanego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Przewlekle prowadzone postępowanie natomiast, to postępowanie prowadzone przez organ dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 1 sierpnia 2021 r. H. Sp. z o.o. + Sp. k. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. w sprawie wyrażenia zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce gminnej nr 1, celem wykonania przyłącza sieci kanalizacji sanitarnej, które to przyłącze jest jednocześnie przyłączem do budynku mieszkalnego na działce nr 2. Wspomnianym postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 76/21 Sąd odrzucił skargę na bezczynność. Wskazać w tym miejscu należy, że skarga została nadana przez skarżącą w placówce pocztowej w dniu 2 sierpnia 2021 r. (data stempla pocztowego, k. 17 akt sądowych), Tymczasem z akt sprawy wynika jednoznacznie, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało zakończone wydaniem w dniu 7 czerwca 2021 r. decyzji nr [...] w sprawie umorzenia w całości jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącej Spółki z dnia 10 marca 2021 r. Skarżąca nie wniosła odwołania od ww. decyzji, a zatem decyzja ta stała się ostateczna z dniem 29 czerwca 2021 r. Tak więc wniosek skarżącej został załatwiony decyzją ostateczną. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego została natomiast wniesiona po zakończeniu postępowania przed organem, któremu skarżąca zarzuciła przewlekłość. Kwestia dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była natomiast przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny - na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez skład orzekający NSA postanowieniem z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21 - uznał ostatecznie, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano m.in., że "Za podstawę prawną uznania odrzucenia skargi złożonej w okolicznościach przedstawionych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21, należałoby przyjąć art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiący, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia". NSA wyjaśnił również, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie". Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.