II SAB/Gl 77/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Pismem z 23 lipca 2021 r. A. S. (dalej jako skarżąca) reprezentowana przez radcę prawnego N. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej dotyczącej ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz córki L. R. za okres zasiłkowy 2019 - 2021. Wnosząc przedmiotową skargę zwrócono się o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni, o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania skarżącej na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sumy pieniężnej w wysokości 12 000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. W motywach skargi podkreślono, że strona wnioskiem z 2 sierpnia 2019 r. wystąpiła do organu pomocy społecznej w R. o przyznanie wnioskowanego świadczenia i pismem z 20 sierpnia 2019 r. przekazany został do Wojewody Śląskiego, który postanowieniem z [...] r. zawiesił postępowanie. Wnioskiem z 22 lipca 2021 r. skarżąca działająca poprzez pełnomocnika wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania uznając, że brak jest podstaw dla dalszego zawieszenia prowadzonego postępowania. Nadto w ocenie skarżącej obowiązany był rozstrzygnąć sprawę w odniesieniu do dodatku dyferencyjnego. Podkreślono, że działania organu administracji spowodowały, że od dwóch lat jest bez świadczenia wychowawczego, które winno pokrywać wydatki związane z wychowaniem dziecka. W ocenie skarżącej stan bezczynności organu w rozpoznaniu złożonego wniosku jest oczywisty i nie posiada żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. W konsekwencji wystąpiono o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni, jak również o przyznanie kwoty 12 000 zł, która jest równowartością 24 rat świadczenia wychowawczego, którego skarżąca nie otrzymywała i została go pozbawiona. Brak przyznania przedmiotowego świadczenia spowodował pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej i naraził ją na dodatkowe koszty reprezentowania jej przed sądem administracyjnym przez ustanowionego pełnomocnika. W końcowej części motywów przywołano regulacje prawne, które w ocenie pełnomocnika uprawniały wniesienie skargi do sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wykorzystania instytucji ponaglenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie i przywołał stan faktyczny sprawy, w tym sytuację osobistą skarżącej. W dalszej części przywołano regulacje prawne dotyczące prowadzenia postępowania w sprawach związanych z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi tej wskazano, że decyzją z [...] r. odmówiono skarżącej przyznania dodatku dyferencyjnego za okres od 1 lipca 2019 r. do 31 marca 2021 r. z uwagi na to, że świadczenia rodzinne w [...] były wyższe niż świadczenia przysługujące w kraju. Podniesiono także, że decyzją z [...] r. przyznano skarżącej świadczenie wychowawcze na córkę w okresie od 1 kwietnia 2021 do 31 maja 2021 r., a następnie decyzją z [...] r. przyznano takie świadczenie na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 przywołanej powyżej ustawy, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do Sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Uwzględniając skargę Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa co wynika z art. 149 § 1 powołanej ustawy. Ponadto, zgodnie z art. 149 § 2 tego aktu - Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 - może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, a także może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w przywołanym przepisie. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi. Sąd ją oddala stosownie do treści art. 151 przedmiotowej ustawy. Zwrócić także trzeba uwagę, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co znajduje umocowanie w treści art. 134 § 1 przywoływanej ustawy. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi na bezczynność organu administracji publicznej Sąd obowiązany jest do sprawdzenia, czy skarga jest dopuszczalna, a zatem czy dopełnione zostały wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa. Odniesienie się do tej okoliczności jest tym bardziej zasadne, że pełnomocnik skarżącej na tę okoliczność zwrócił uwagę w swojej skardze. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 53 ust. 2a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ta ogólna regulacja doznała w przepisie szczególnym modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 8 pkt 11 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. z 2021 poz. 1162) w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się. Równocześnie w art. 20 ust. 2 tej ustawy stanowi się, że do ponagleń w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego wniesionych na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przed dniem wejścia w życie art. 28 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przywołane tu unormowania oznaczają, że z chwilą wejścia w życie ustawy z 24 czerwca 2021 r., co nastąpiło 13 lipca 2021 r. w sprawach postępowań dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie ma zastosowania art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem instytucja ponaglenia. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa skarga została wniesiona 23 lipca 2021 r., a zatem już w okresie obowiązywania nowego stanu prawnego, tym samym pełnomocnik skarżącej zasadnie podnosi, że w sprawie tej nie był obowiązany do wnoszenia ponaglenia, lecz dysponuje możliwością bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji uznać należy, że skarga na bezczynność organu administracji wniesiona została zgodnie z obowiązującym stanem prawnym i powinna zostać rozpoznana w sposób merytoryczny. Na wstępie niniejszych rozważań dostrzec należy, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne dotyczące przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2019 - 2021 r. zostało zawieszone, a mianowicie uprawniony do podejmowania rozstrzygnięć organ administracji publicznej postanowieniem z [...] r. zawiesił postępowanie w sprawie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Podjęcie tego postępowania nastąpiło dopiero [...] r., a zatem już po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność tego organu, natomiast samo wydanie decyzji nastąpiło [...] r. Podkreślić należy, że w ramach postępowania ukierunkowanego na rozpoznanie skargi na bezczynność organu administracji publicznej w zakresie rozpoznania głównego wniosku jego ocenie nie podlega postanowienie wpadkowe wydane w ramach takiego postępowania, tym bardziej, że skarżąca dysponowała stosownymi środkami prawnymi pozwalającymi kontrolować prawidłowość tego postanowienia. Skoro organ administracji publicznej wydał postanowienie o zawieszeniu prowadzonego postępowania administracyjnego, to tym samym we wskazanym okresie nie biegły żadne terminy o charakterze procesowym. Powyższe ustalenie oznacza, że w okresie zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego organowi administracji publicznej nie można w sposób skuteczny postawić zarzutu o jego bezczynności. Z uwagi na fakt, że decyzją z [...] r. organ administracji publicznej wydał decyzję w sprawie merytorycznie rozstrzygając o prawie skarżącej, tym samym zbędne stało się zobowiązywanie wskazanego organu do rozpoznania sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Przedstawiona powyżej analiza stanu faktycznego pozwala stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji pierwszej instancji o ile dopuścił się naruszenia terminu do załatwienia sprawy to naruszenie to nie było duże, a tym samym brak jest podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Skoro bark jest przesłanek uzasadniających stwierdzenie bezczynności organu tym samym bezzasadne są żądania zmierzające do przyznania sumy pieniężnej oraz nałożenia na organ kary pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.