II SAB/Gl 78/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. S. i Z. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie legalizacji budowy obiektu budowlanego 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] do wydania orzeczenia w sprawie legalizacji robót budowlanych związanych z budową boiska [...] w S.; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych. W piśmie z dnia [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej również jako PINB) B. i Z. małżonkowie S. domagali się wszczęcia postępowania legalizacyjnego odnośnie boiska "A" w S. oraz ustalenia opłaty legalizacyjnej. Wskazali przy tym na decyzję tego organu z dnia [...]r. o pozwolenie na użytkowanie tego obiektu oraz fakt wyeliminowania w postępowaniu sądowym pozwolenia na jego budowę. W odpowiedzi na ten wniosek PINB pismem z dnia [...]r. poinformował wnioskodawców, że "nie znajduje podstaw faktycznych i prawnych do wszczęcia postępowania zgodnie z wnioskiem". W następstwie złożonego przez małżonków S. zażalenia na bezczynność PINB dla Powiatu [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...]r. zażalenie to uwzględnił i wyznaczył organowi pierwszej instancji termin do załatwienia sprawy do dnia [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. PINB dla Powiatu [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W następstwie wniesionego na to postanowienie przez B. i Z. S. zażalenia zostało ono uchylone postanowieniem [...]WINB w K. z dnia [...]r. W piśmie z dnia [...]r. PINB zwrócił się do małżonków S. o sprecyzowanie ich żądania zawartego w piśmie z dnia [...]r. oraz przekazania dowodów uzasadniających to żądanie – w terminie jednego miesiąca, stwierdzając jednocześnie, że nie jest w posiadaniu decyzji, czy też wyroku uchylającego pozwolenie na budowę dla "A" S. W piśmie z dnia [...]r. do [...]WINB w K. B. i Z. S. wnieśli skargę na niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB w B., który ich zdaniem od wydania przez organ odwoławczy postanowienia z dnia [...]r. nie podjął w sprawie "żadnej stosownej czynności", naruszając w ten sposób art. 36 i art. 35 kpa. Z kolei pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. (nadanym w dniu 21 sierpnia 2014 r.) B. i Z. S. złożyli do sądu administracyjnego skargę na bezczynność PINB dla Powiatu [...] opisując przebieg dotychczasowego postępowania. Zarzucili, że organ ten uchyla się od załatwienia sprawy w formie przewidzianej prawem. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że postanowieniem z dnia [...]r., na które małżonkowie S. wnieśli zażalenie, odmówił wszczęcia żądanego przez nich postępowania. Objęte żądaniem boisko sportowe z bieżnią lekkoatletyczną i infrastrukturą jest bowiem użytkowane na podstawie wydanej w tym przedmiocie decyzji z dnia [...]r. Organ nie jest w posiadaniu dokumentów świadczących o wzruszeniu decyzji o pozwoleniu na budowę a skarżący wezwani do przedstawienia takich dokumentów nie udzielili odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec złożenia przez skarżących do [...]WINB pismem z dnia [...]r. zażalenia na bezczynność PINB dla Powiatu [...] Sąd uznał, że wyczerpali oni środki zaskarżenia o jakich mowa w art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zgodnie z art. 104 § 1 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W świetle treści pisma skarżących z dnia [...]r. nie może ulegać wątpliwości, że domagali się oni wszczęcia przez PINB dla Powiatu [...] postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do wybudowanego boiska "A" w S. twierdząc, że zostało ono zrealizowane w oparciu o pozwolenie na budowę, które zostało wyeliminowane następnie z obrotu prawnego. W świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) postępowanie w takiej sprawie kończy się co do zasady przez wydanie decyzji administracyjnej względnie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 kpa). Oznacza to, że skargę na bezczynność należało uznać za dopuszczalną (w zw. z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a.) i brak jest podstaw do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, którym zgodnie z treścią art. 61 § 3 kpa jest dzień doręczenia żądania organowi. Niewątpliwie w tych terminach powinno być też wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 kpa). W niniejszej sprawie żądanie skarżących o wszczęcie postępowania legalizacyjnego wpłynęło do PINB dla Powiatu [...] w dniu [...]r. i do chwili wniesienia skargi do Sądu w dniu 21 sierpnia 2014 r. (według daty nadania na poczcie) nie zostało ono w prawnej formie załatwione. Co więcej, jak wynika z przekazanych Sądowi akt administracyjnych w tym czasie organ nie podjął faktycznie żadnych istotnych czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia sprawy, a to biorąc pod uwagę, że formalnie postępowanie w przedmiocie objętym żądaniem skarżących jest postępowaniem prowadzonym z urzędu. Dlatego też nie można podzielić stanowiska PINB zawartego w odpowiedzi na skargę, że nie był on w posiadaniu dokumentów świadczących o wzruszeniu pozwolenia na budowę boiska piłkarskiego "A" w S. Pomijając już, że w tym względzie skarżący powołali się na wymienione we wniosku wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, to do obowiązków organu należało przeprowadzenie w tym przedmiocie stosownego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, zgodnie z przepisami kpa, chociażby przez zażądanie informacji od organu architektoniczno-budowlanego wydającego pozwolenie na budowę objętego żądaniem obiektu budowlanego. Świadczy to w jednoznaczny sposób o uchylaniu się organu od załatwienia sprawy w formie przewidzianej prawem, co słusznie zarzucono w skardze. Biorąc nadto pod uwagę czasokres bezczynności należało stwierdzić, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. O takiej kwalifikacji bezczynności przesądziła głównie jednak ww. okoliczność, że organ nie przystąpił nawet do wyjaśnienia sprawy zgodnie z przepisami obowiązującej go procedury i to w sytuacji gdy nie zostało nawet podniesione, że sprawa na tym etapie ma specjalnie skomplikowany charakter. Przeciwko takiemu stwierdzeniu nie może przemawiać okoliczność, że skarżący nie odpowiedzieli na zobowiązanie zawarte w skierowanym do nich piśmie organu z dnia [...]r. (k. 11 akt adm.), gdyż obowiązkiem organu nadzoru było przeprowadzenie w tym względzie stosownego postępowania wyjaśniającego z urzędu. Bezczynności organu i zakwalifikowanie jej jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie może usprawiedliwić też okoliczność, że akta sprawy zostały przesłane przy piśmie z dnia [...]r. (k. 12 akt adm.) organowi odwoławczemu, w sytuacji gdy z uwagi na ich niewielkie rozmiary skarżony organ mógł sporządzić ich kopię, a nadto jak już stwierdzono nie zawierały one żadnych takich dowodów, które byłyby istotne dla wydania w sprawie stosownego orzeczenia, gdyż takie nie zostały wcześniej przez PINB zgromadzone. Przekazanie tego rodzaju akt nie stanowiło zatem żadnej przeszkody do kontynuacji postępowania. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że skarżony organ nie podjął w sprawie żadnych czynności i nie wydał żadnego orzeczenia do czasu wniesienia skargi do sądu administracyjnego również po zwrocie akt przez [...]WINB co nastąpiło w dniu [...]r. Stwierdzenie rażącej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. przesądziło o konieczności wymierzenia PINB dla Powiatu [...] grzywny na podstawie art. 145 § 2 tej ustawy, której wysokość w kwocie 500 zł Sąd ustalił mając na uwadze zarówno okres bezczynności, charakter skomplikowania sprawy w której miała ona miejsce jak i zakres podjętych przez organ do czasu wniesienia skargi czynności procesowych. Ponieważ po wniesieniu skargi do Sądu bezczynność organu ustała, a to wobec wydania przez PINB dla Powiatu [...] postanowienia z dnia [...]r. nr [...] (karta 14 akt adm.), postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania w sprawie stosownego orzeczenia należało jako bezprzedmiotowe umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. (zobacz w tym względzie uchwałę NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09).