II SAB/Gl 8/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M.H. i E.H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie robót budowlanych 1. orzeka, że przewlekłość postępowania i bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierza grzywnę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. w kwocie 500 (pięćset ) złotych, 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 27 lutego 2017 r. M. H. i E. H. (nazywani dalej "skarżącymi) zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z wnioskiem o wstrzymanie prac budowlanych na działce 1 oraz 2 w S. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] PINB w Z. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Na skutek zażalenia skarżących sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, który postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu I instancji. Decyzją z dnia [...] nr [...] PINB w Z. umorzył postępowanie w sprawie legalności prac budowlanych realizowanych na działce nr 1 w S. Na skutek odwołania skarżących sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] nr [...] PINB w Z. ponownie umorzył postępowanie w sprawie. I ta decyzja została uchylona decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 20 stycznia 2019 r. M. H. i E. H. złożyli do tutejszego Sądu skargę na bezczynność i przewlekłe postępowanie PINB w Z. Domagają się w niej: • zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do przeprowadzenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w niezwłocznie ściśle określonym terminie po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, • zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie - od 3 miesięcy od złożenia wniosku pozostaje on nadal nie załatwiony a wszelkie działania PINB w Z. są nie zgodne z prawem a nawet stanowią potwierdzenie nieprawdy, • stwierdzenie bezczynności i opieszałości organu skutkującym brakiem rozstrzygnięcia sprawy po upływie 3 miesięcy od daty otrzymania decyzji, oraz stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. znak [...] • stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa, • wymierzenia grzywny organowi w pełnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). Odpowiadając na skargę organ administracji zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał, że akta administracyjne zostały mu przekazane (przez organ II instancji) dnia 15 listopada 2018 r. Na dzień 21 lutego 2019 zostały zaś przewidziane oględziny spornej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił uznać zażalenie na bezczynność organu I instancji za zasadne. Jednocześnie wyznaczył termin załatwienia sprawy - 14 dni od dnia dokonania oględzin spornej nieruchomości (którą to czynność wyznaczono na dzień 21 lutego 2019 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. "załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania". Jednocześnie w świetle § 5 tego artykułu "do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu". Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się zarówno bezczynności jak i przewlekłości postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem skarżących z dnia 27 lutego 2017 r. Należy podkreślić, iż niezależnie od zasadności wniosku inicjującego postępowanie organy administracji są zobowiązane działać w sprawie szybko i wnikliwie. Decyzja kasatoryjna Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie zapadła [...] Skarżącym została doręczona 15 października 2018 r. Jak wynika zaś z pisma organu I instancji akta administracyjne zostały mu zwrócone 15 listopada 2018 r. Do dnia złożenia skargi nie zostało wydane rozstrzygnięcie. PINB w Z. jest zatem w sprawie bezczynny. Brak podjęcia czynności koniecznych do rozstrzygnięcia uzasadnia również stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania. Jego czas (od listopada 2018 r. do lutego 2019 r.) oraz brak powiadomienia stron o nowym terminie załatwienia sprawy pozwala zaś na stwierdzenie, że zarówno przewlekłość, jak i bezczynność PINB w Z. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kontekście powyższego w pełni uzasadnione jest wymierzenie organowi administracji grzywny w wysokości 500 zł. Jej wysokość jest odpowiednia do przymuszenia PINB w Zawierciu do realizacji obowiązków wynikających z art. 35 k.p.a. Sąd nie uwzględnił pozostałych żądań skargi ze względu na fakt wydania postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Akt ten wyznacza m.in. PINB w Z. termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W takim stanie rzeczy, w oparciu o art. art. 149 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.